Μέση Ανατολή: Νέος γύρος αμερικανικών πληγμάτων στο Ιράν – «Άλμα» στις τιμές του πετρελαίου

Στις 6 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ), η Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ξεκίνησε νέο κύμα επιθέσεων εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Οι στόχοι περιλάμβαναν παράκτια αμυντικά συστήματα, αποθήκες και σημεία εκτόξευσης πυραύλων cruise στο νησί Greater Tunb, σε μια επιχείρηση διάρκειας περίπου 90 λεπτών με στόχο την «υποβάθμιση» της ικανότητας του Ιράν να πλήττει εμπορικά πλοία.

Το σημερινό χτύπημα ακολουθεί τις πολύωρες επιθέσεις της Τρίτης σε δεκάδες στρατιωτικούς στόχους κοντά στα Στενά και στη νότια ιρανική ακτογραμμή, καθώς και την απόφαση της Ουάσινγκτον να επαναφέρει πλήρη ναυτικό αποκλεισμό σε όλα τα ιρανικά λιμάνια. Η αντιπαράθεση κλιμακώνεται γύρω από τον έλεγχο ενός περάσματος από το οποίο, πριν από τον πόλεμο, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο.

Ιρανικά αντίποινα και απειλές για τις «αρτηρίες» ενέργειας

Η Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά (IRGC) ανακοίνωσε ότι απάντησε στα αμερικανικά πλήγματα στοχοποιώντας αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία, χωρίς ακόμη σαφή εικόνα για την έκταση των ζημιών. Η Τεχεράνη παρουσιάζει την κίνηση ως απάντηση στον αποκλεισμό και στις επανειλημμένες επιθέσεις σε ιρανικό έδαφος.

Παράλληλα, Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστεί η παρούσα στρατηγική, η χώρα είναι έτοιμη να κλείσει κι άλλους διαύλους εξαγωγής ενέργειας στη Μέση Ανατολή, πέρα από τα ήδη «κλειδωμένα» Στενά του Ορμούζ. Η IRGC έχει δηλώσει πως τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά έως «το τέλος των αμερικανικών εγκλημάτων», επιχειρώντας να αξιοποιήσει τον στρατηγικό έλεγχο του σημείου ως μοχλό πίεσης προς την Ουάσινγκτον.

Στο εσωτερικό, η ιρανική κυβέρνηση καταγγέλλει δεκάδες θανάτους αμάχων από τις νέες αμερικανικές επιθέσεις στη νότια χώρα, ενώ ο στρατός κάνει λόγο για νεκρούς εν ενεργεία και στρατεύσιμους σε πληγείσες βάσεις, ισχυρισμοί που δεν μπορούν ακόμη να επαληθευτούν ανεξάρτητα.

Επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και κίνδυνος Bab el‑Mandeb

Οι ΗΠΑ κατηγορούν το Ιράν ότι την τελευταία εβδομάδα έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον επτά εμπορικά πλοία που διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ, με νεκρούς και τραυματίες στα πληρώματα. Τα στοιχεία ναυσιπλοΐας καταγράφουν ήδη αισθητή κάμψη στις διελεύσεις τάνκερ, καθώς εταιρείες αναζητούν ασφαλέστερες διαδρομές, με υψηλότερο κόστος και μεγαλύτερους χρόνους ταξιδιού.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Τεχεράνη μπορεί να επιδιώξει κλιμάκωση μέσω των Χούθι συμμάχων της στην Υεμένη, απειλώντας με κλείσιμο και του περάσματος Bab el‑Mandeb, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Από εκεί διέρχονται σημαντικές ποσότητες σαουδαραβικού πετρελαίου και μεγάλος όγκος παγκόσμιας ναυτιλίας, οπότε μια ταυτόχρονη διαταραχή σε Ορμούζ και Bab el‑Mandeb θα έθετε σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες «αρτηρίες» της διεθνούς οικονομίας.

Άνοδος τιμών πετρελαίου και αντίδραση στις αγορές

Η κλιμάκωση έχει άμεσο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές πετρελαίου επεκτείνουν σήμερα την άνοδό τους περίπου κατά 1%, με το Brent να κινείται πάνω από τα 86 δολάρια και το WTI γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι, μετά από συνεχόμενα ανοδικά κλεισίματα τις προηγούμενες ημέρες. Η κρίση ανατρέπει την πτωτική πορεία προς τα προπολεμικά επίπεδα που είχε παρατηρηθεί στις αρχές του καλοκαιριού, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέου γύρου πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.

Η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα πιέζει και τα χρηματιστήρια, καθώς οι επενδυτές στρέφονται σε «ασφαλή καταφύγια» φοβούμενοι ενδεχόμενη επέκταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ ανάμεσα σε σκληρή γραμμή και αποφυγή πλήρους πολέμου

Στο πολιτικό επίπεδο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση να αποφύγει έναν πλήρους κλίμακας πόλεμο, την ώρα που ο πόλεμος από τον Φεβρουάριο έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και εκτοπισμούς, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να χρησιμοποιεί ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι, αν η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες, αφήνοντας για «τελευταίο στάδιο» τα καθαρά ενεργειακά assets.

Πρόσφατα «έπαιξε» και με την ιδέα επιβολής τέλους 20% στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, πριν υποχωρήσει και μιλήσει για επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου ως εναλλακτικό τρόπο ενίσχυσης της ασφάλειας και της συνεργασίας στην περιοχή. Παράλληλα, η ενδιάμεση συμφωνία κατάπαυσης πυρός του Ιουνίου, που προοριζόταν να ανοίξει δρόμο για συνομιλίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, βρίσκεται ουσιαστικά σε «κώμα».

Παρότι οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι καμία πλευρά δεν επιδιώκει ευθεία, γενικευμένη σύρραξη, προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος λάθους υπολογισμού παραμένει υψηλός σε ένα περιβάλλον όπου η διπλωματία έχει υποχωρήσει σε δεύτερο πλάνο και το στρατιωτικό «πινγκ πονγκ» εντείνεται μέρα με τη μέρα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Αποστείρωση και άδειες: Κλείνουν κλίνες ΜΕΘ στα νοσοκομεία του Ηρακλείου

Καύσιμα: Νέες αυξήσεις έως το Σάββατο παρά τη συμφωνία για μειώσεις