Μια νέα διαδικτυακή τάση, γνωστή ως «dopamine sites», επιτρέπει στους χρήστες να βιώνουν την εμπειρία των αγορών χωρίς να πραγματοποιούν πραγματικές συναλλαγές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το FoodNeverComes, που δημιούργησαν δύο 26χρονοι προγραμματιστές από την Ινδία, ο Purvansh Parmar και ο Anshul Sharma. Η ιστοσελίδα έχει ήδη προσελκύσει περισσότερους από 2,7 εκατομμύρια επισκέπτες.
Οι χρήστες μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διαφορετικές κουζίνες και εκατοντάδες πιάτα, να τα τοποθετήσουν στο ηλεκτρονικό καλάθι και να ολοκληρώσουν μια εικονική παραγγελία. Ακολουθεί ακόμη και προσομοίωση παράδοσης, όμως το φαγητό δεν φτάνει ποτέ. Στόχος είναι να αναπαραχθεί η προσμονή και η ικανοποίηση μιας αγοράς, χωρίς το οικονομικό κόστος. Η ιδέα προέκυψε από τις εμπειρίες των δημιουργών, οι οποίοι είχαν παρατηρήσει ότι συχνά γέμιζαν ηλεκτρονικά καλάθια με προϊόντα που τελικά δεν αγόραζαν. Ο Parmar διαπίστωσε επίσης, σε επαγγελματικό ταξίδι, ότι ξόδευε χρήματα σε φαγητά και γλυκά που δεν χρειαζόταν πραγματικά.
Σύμφωνα με τον νευροεπιστήμονα Kent Berridge, η ντοπαμίνη συνδέεται περισσότερο με την επιθυμία και την αναζήτηση μιας ανταμοιβής παρά με την ίδια την απόλαυση. Η ψυχίατρος Anna Lembke επισημαίνει επίσης ότι η ντοπαμίνη δεν είναι απλώς η «χημική ουσία της χαράς», καθώς η προσμονή και οι συνήθειες μπορούν να ενισχύσουν την επιθυμία επανάληψης μιας συμπεριφοράς.
Δεν είναι, ωστόσο, σαφές αν τέτοιες πλατφόρμες περιορίζουν ή ενισχύουν την κατανάλωση. Κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως εκτόνωση της επιθυμίας για αγορές, ενώ άλλοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να ενισχύουν τις ίδιες συνήθειες. Οι δημιουργοί του FoodNeverComes έχουν δημιουργήσει και το TripNeverLeaves, όπου οι χρήστες οργανώνουν εικονικά ένα ταξίδι, επιλέγοντας προορισμό, πτήση, ξενοδοχείο και δραστηριότητες, χωρίς τελικά να ταξιδεύουν. Το ερώτημα παραμένει αν αυτές οι ψηφιακές εμπειρίες μπορούν να περιορίσουν την υπερκατανάλωση ή αν τελικά ενισχύουν την επιθυμία για πραγματικές αγορές.
Διαβάστε επίσης
Η Κομισιόν θα επιβάλει διακοπές ρεύματος στις χώρες της ΕΕ για την ενεργειακή ασφάλεια