Οι ωοθήκες δεν σταματούν μετά την εμμηνόπαυση – Η μελέτη που αλλάζει όλα όσα ξέραμε

Μια νέα μελέτη έρχεται να αλλάξει όσα ξέραμε μέχρι σήμερα για τον ρόλο των ωοθηκών μετά την εμμηνόπαυση. Μπορεί οι ωοθήκες, κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης να παύουν να απελευθερώνουν ωάρια, ωστόσο νέα μελέτη δείχνει ότι τα συγκεκριμένα όργανα ενδέχεται να συνεχίζουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.

Συγκεκριμένα, η μελέτη που έκανε η βιολόγος, Φραντσέσκα Ντάνκαν, σε ποντίκια, υποδεικνύει ότι οι ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση παραμένουν βιολογικά ενεργές και όχι αδρανείς, όπως θεωρούνταν έως σήμερα.

Τι έδειξε η μελέτη

Στη μελέτη, οι ερευνητές αφαίρεσαν τις ωοθήκες από ποντίκια ηλικίας 2, 18 και 24 μηνών, ώστε να μελετήσουν διαφορετικά στάδια της αναπαραγωγικής τους ζωής. Οι ωοθήκες των ποντικιών παύουν συνήθως να λειτουργούν περίπου στην ηλικία των δύο ετών. Αν και η διαδικασία αυτή δεν συνοδεύεται από τη χαρακτηριστική απότομη πτώση των οιστρογόνων που παρατηρείται στις γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση, παρουσιάζει αρκετές βιολογικές ομοιότητες.

Οι επιστήμονες εξέτασαν τη μία ωοθήκη κάθε ζώου για να καταγράψουν τις ανατομικές μεταβολές που εμφανίζονται με την ηλικία. Στη δεύτερη ωοθήκη εφάρμοσαν την τεχνική της αλληλούχισης RNA (bulk RNA sequencing), η οποία επιτρέπει όχι μόνο την καταγραφή των γονιδίων που υπάρχουν στον ιστό, αλλά και τον εντοπισμό εκείνων που είναι ενεργά και συμμετέχουν στην παραγωγή πρωτεϊνών.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι λειτουργίες που σχετίζονται με την αναπαραγωγή εξασθενούσαν όσο τα ζώα γερνούσαν. Τα μεγαλύτερης ηλικίας ποντίκια διέθεταν λιγότερα ωοθυλάκια, ενώ οι ερευνητές κατέγραψαν μεταβολές στην οργάνωση του κυτταρικού ιστού και του κολλαγόνου. Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι ωοθήκες δεν καθίστανται ανενεργές. Αντίθετα, φαίνεται πως αποκτούν έναν διαφορετικό βιολογικό ρόλο.

«Οι αναλύσεις του μεταγραφώματος αποκάλυψαν μια μετατόπιση από την αναπαραγωγική λειτουργία προς ένα προφίλ στο οποίο κυριαρχεί η δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος με την πάροδο της ηλικίας», αναφέρουν οι ερευνητές.

Παράλληλα, οι ωοθήκες μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου εμφάνιζαν αυξημένη παρουσία Τ λεμφοκυττάρων, μακροφάγων και πολυπύρηνων γιγαντοκυττάρων.

Παρότι οι ωοθήκες των ηλικιωμένων ποντικιών διέφεραν σημαντικά τόσο στη μορφολογία όσο και στη λειτουργία τους από εκείνες των νεαρών ζώων, παρουσίαζαν επίσης διαφορετικά πρότυπα γονιδιακής έκφρασης. Αντίστοιχες μεταβολές είχαν καταγραφεί και σε μελέτες που αφορούσαν μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι ωοθήκες συνεχίζουν να υφίστανται σημαντικές μοριακές αλλαγές ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της αναπαραγωγικής τους λειτουργίας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μετατρέπονται σταδιακά σε ένα όργανο με έντονα χαρακτηριστικά του ανοσοποιητικού συστήματος και αυξημένη φλεγμονώδη δραστηριότητα.

«Τα ευρήματα αυτά αμφισβητούν την αντίληψη ότι η ωοθήκη μετά την αναπαραγωγική ηλικία είναι ένα αδρανές όργανο. Αντίθετα, υποδεικνύουν ότι αποκτά μια ανοσολογική ταυτότητα, η οποία ενδέχεται να επηρεάζει, μέσω ενδοκρινικών και παρακρινικών μηχανισμών, τη διαδικασία γήρανσης ολόκληρου του οργανισμού», καταλήγει η ερευνητική ομάδα.