Εκτός Σχεδίου, Στεγαστική Κρίση και Κρατικός Σουρεαλισμός. του Γιάννη Γιακουμάκη*

Αν κάποιος προσπαθούσε να εξηγήσει σε έναν ξένο παρατηρητή πώς λειτουργεί το ελληνικό κράτος, μάλλον θα χρειαζόταν τη βοήθεια του Φραντς Κάφκα ή των Monty Python. Η δημόσια διοίκηση στη χώρα μας έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όρια της γραφειοκρατίας και έχει εισέλθει στη σφαίρα της απόλυτης γραφικότητας και της θεσμικής φαυλότητας.

Η ρίζα αυτού του κακού; Μια αρρωστημένη νομολαγνεία. Μια εμμονή στην παραγωγή, ερμηνεία και αναδρομική ακύρωση νόμων, η οποία συνδέεται άμεσα με την εκτόξευση της στεγαστικής κρίσης. Αντί να επιλύει προβλήματα, καταλήγει να στρέφεται ενάντια στον ίδιο τον δημιουργό της, αυτοεγκλωβίζοντας το κράτος σε έναν τραγελαφικό λαβύρινθο παραλογισμού.

Το κράτος πληρώνει... το κράτος: Το μνημείο του Coco-Mat

Ας πάρουμε το διασημότερο, ίσως, σύγχρονο παράδειγμα αυτής της σχιζοφρένειας: την υπόθεση του ξενοδοχείου της Coco-Mat στου Μακρυγιάννη. Ο επενδυτής πήγε στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, κατέθεσε τα σχέδια, το κράτος (Πολεοδομία, Υπουργεία) τα ήλεγξε, τα σφράγισε και εξέδωσε καθόλα νόμιμη οικοδομική άδεια. Το κτίριο χτίστηκε.

Εκ των υστέρων, έρχεται μια άλλη έκφανση του ίδιου κράτους (το Συμβούλιο της Επικρατείας) και ακυρώνει την άδεια, διατάσσοντας την κατεδάφιση των τελευταίων ορόφων. Επειδή όμως το κράτος είναι αδύνατο —πρακτικά και νομικά— να κατεδαφίσει άμεσα ένα κτίριο που το ίδιο αδειοδότησε, τι συμβαίνει; Το ΣτΕ επιβάλλει τσουχτερά πρόστιμα καθυστέρησης στον Δήμο Αθηναίων και στο Υπουργείο.

Διαβάστε το ξανά για να εμπεδώσετε τον παραλογισμό: Το Ελληνικό Δημόσιο επιβάλλει πρόστιμο στο Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο καλούνται να πληρώσουν οι Έλληνες φορολογούμενοι, επειδή το Ελληνικό Δημόσιο δεν κατεδαφίζει αυτό που το Ελληνικό Δημόσιο νομίμως επέτρεψε να χτιστεί! Αυτό το πρόστιμο καταβάλλεται αδιαλείπτως, ανακυκλώνοντας δημόσιο χρήμα από τη μία τσέπη του κράτους στην άλλη.

Ο Ασκός του Αιόλου: Από την Πάτμο στη Μήλο

Το παραπάνω δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Με την περίφημη απόφαση του ΣτΕ για ένα ακίνητο στην Πάτμο, άνοιξε επίσημα ο ασκός του Αιόλου για την εκτός σχεδίου δόμηση και την περιβόητη «αναγνώριση των δρόμων».

Το κράτος αποφάσισε ξαφνικά ότι δρόμοι που υφίστανται εδώ και έναν αιώνα, επειδή δεν έχουν ένα συγκεκριμένο διοικητικό έγγραφο αναγνώρισης, δεν υπάρχουν νομικά. Η παράνοια χτύπησε πρόσφατα και τη Μήλο: Επενδυτής πήρε στα χέρια του καθόλα νόμιμη άδεια (όπως ακριβώς στην περίπτωση της Coco-Mat), ξεκίνησε την επένδυση, και κατόπιν το κράτος «ανακάλυψε» ότι βάσει των νέων νομολογιακών ερμηνειών, η άδεια πάσχει και η επένδυση θεωρείται αυθαίρετη.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αμείλικτο: Ποιος θα αναλάβει το κόστος να γκρεμίσει το ακίνητο; Ποιος θα αποζημιώσει τον πολίτη ή τον επενδυτή που εμπιστεύτηκε τη σφραγίδα του κράτους; Η απάντηση είναι προφανής: Κανείς. Το έργο μετατρέπεται σε ένα νομικό ζόμπι, ενώ η χώρα εκπέμπει σήμα επενδυτικής ανασφάλειας.

Το ιστορικό παράδοξο: Ρεαλισμός στα αυθαίρετα, τιμωρία στις νόμιμες άδειες

Εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται το μέγεθος της υποκρισίας. Ας θυμηθούμε τι συνέβη στο παρελθόν με τα καθαρά αυθαίρετα κτίσματα —εκείνα που σηκώθηκαν χωρίς ούτε ένα σχέδιο, χωρίς καμία επίσημη έγκριση, μέσα σε μια νύχτα.

Ακόμα και σε εκείνη την ακραία περίπτωση, το κράτος κάποια στιγμή, έστω και καθυστερημένα, έβαλε τη λογική πάνω από τους δογματισμούς. Αντιλήφθηκε το αυτονόητο: ότι δεν γίνεται να γκρεμίσει τη μισή Ελλάδα. Και έτσι προχώρησε στους διαδοχικούς νόμους τακτοποίησης αυθαιρέτων, δίνοντας ρεαλιστική διέξοδο σε εκατομμύρια πολίτες και αποτρέποντας την κοινωνική και οικονομική κατάρρευση.

Πώς γίνεται, λοιπόν, το ίδιο κράτος που έδειξε πραγματισμό στα εντελώς παράνομα κτίρια, να επιδεικνύει σήμερα μια εκδικητική, τυφλή νομολαγνεία απέναντι σε πολίτες που τήρησαν όλους τους κανόνες, πλήρωσαν φόρους και έβγαλαν νόμιμες άδειες από τις κρατικές πολεοδομίες; Είναι το απόλυτο θέατρο του παραλόγου: επιβράβευση της παρανομίας μέσω τακτοποιήσεων από τη μία, και αναδρομική τιμωρία της νομιμότητας από την άλλη.

Το 80% των αδειών και το ατέρμονο λούπ χρεοκοπίας

Εάν επεκτείνουμε την ερμηνεία της απόφασης της Πάτμου αναδρομικά, υπολογίζεται ότι έως και το 80% των αδειών που έχουν εκδοθεί διαχρονικά στην εκτός σχεδίου δόμηση καθίστανται αυτομάτως νομικά επισφαλείς ή «παράνομες».

Ας ακολουθήσουμε, λοιπόν, τον συλλογισμό του κράτους-τιμωρού μέχρι το τέλος:

Αφού το 80% των σπιτιών και τουριστικών μονάδων εκτός σχεδίου θεωρούνται πλέον «παράνομα», το κράτος οφείλει να τα κατεδαφίσει.

Το κράτος προφανώς ούτε μπορεί, ούτε έχει τα κονδύλια να γκρεμίσει εκατοντάδες χιλιάδες κτίρια.

Άρα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (όπως η Επιτροπή Συμμόρφωσης του ΣτΕ) θα αρχίσουν να επιβάλλουν καθημερινά πρόστιμα καθυστέρησης κατεδάφισης στα Υπουργεία και στους Δήμους για ολόκληρη την επικράτεια.

Μπαίνουμε έτσι, με μαθηματική ακρίβεια, σε ένα ατέρμονο λούπ φαυλότητας. Το κράτος θα επιβάλλει στον εαυτό του πρόστιμα δισεκατομμυρίων, καταγράφοντας πλασματικά νούμερα χρεών στα λογιστικά του βιβλία, σε ένα θέατρο σκιών όπου όλοι γνωρίζουν ότι τίποτα δεν πρόκειται να κατεδαφιστεί, αλλά όλοι οφείλουν να υποκρίνονται ότι εφαρμόζουν τον Νόμο.

Η χρεοκοπία της Λογικής

Μέχρι πρόσφατα, πιστεύαμε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ελλάδα ήταν η δημοσιονομική χρεοκοπία. Κάναμε λάθος. Η μεγαλύτερη απειλή είναι η χρεοκοπία της κοινής λογικής.

Όταν το σύστημα δικαιοσύνης και η δημόσια διοίκηση μετατρέπονται σε μηχανές παραγωγής αδιεξόδων, όταν το κράτος ακυρώνει την ίδια του την υπογραφή και τιμωρεί τον εαυτό του με χρήματα που δεν υπάρχουν, το πρόβλημα δεν επιλύεται με ημίμετρα. Όσο η νομολαγνεία στραγγαλίζει την εκτός σχεδίου γη, τόσο η προσφορά ακινήτων θα συρρικνώνεται και η στεγαστική κρίση θα βαθαίνει.

Είναι ώρα να γκρεμίσουμε τον κρατικό σουρεαλισμό και να επιστρέψουμε στον στοιχειώδη πραγματισμό, πριν η χώρα βρεθεί εγκλωβισμένη σε ένα αδιέξοδο από το οποίο δεν θα μπορεί να αποδράσει. Απαιτείται να γκρεμίσουμε συθέμελα αυτή την άρρωστη νομολαγνεία και να χτίσουμε επιτέλους ένα κράτος που διαθέτει το πιο σπάνιο διοικητικό χάρισμα: την απλή λογική και τον κοινό νου.

*ο Γιάννης Γιακουμάκης είναι Μέλος κινήματος τριάντα τριών ιδιοκτητών ακινήτων στο χωριό Σείσι, Βραχάσιου, Δήμου Αγίου Νικολάου Κρήτης, Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης, Γενικός Γραμματέας Οικοδομικού Συνεταιρισμού Μηχανικών Κρήτης

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του ekriti.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο τηλεοπτικός μαϊντανός δεν κέρδισε ποτέ εκλογές! του Θανάση Παπαμιχαήλ*