Αφιερωματα

28η Οκτωβρίου-Χανιά: Η επιστράτευση και οι πρώτες ώρες του πολέμου μέσα από τον τοπικό Τύπο

χανιά εφημερίδες 1940

Η έναρξη του πολέμου μετά την Ιταλική επίθεση και η αντίδραση φορέων και πολιτών «αποτυπώθηκε» μέσα από τα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου εκείνης της εποχής, στα οποία περιγράφεται πώς βίωσε η πόλη των Χανίων την έναρξη του πολέμου.

Το πολύτιμο αυτό υλικό φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης από όπου το ΑΠΕ - ΜΠΕ βρήκε στοιχεία από τα δημοσιεύματα για τις πρώτες ώρες της κήρυξης του πολέμου στα Χανιά.

Το πρώτο σχόλιο για την έναρξη του πολέμου δημοσιεύτηκε στο φύλο της «Εθνικής Φωνής» που στις 29 Οκτωβρίου 1940 εκδόθηκε με κεντρικό τίτλο: «ΕΡΡΙΦΘΗ Ο ΚΥΒΟΣ».

Εθνική Φωνή 29 Οκτωβρίου 1940
Εθνική Φωνή 29 Οκτωβρίου 1940

Στο πάνω μέρος της πρώτης σελίδας η εφημερίδα αναφέρει: «Ο αγών μας κατά της Ιταλίας έγινε ιερός. ΑΙ ΠΡΟΧΘΕΣΙΝΑΙ ΠΟΤΑΠΑΙ ΙΤΑΛΙΚΑΙ ΨΕΥΔΟΛΟΓΙΑΙ»

Στο οπισθόφυλλο της η εφημερίδα αναφέρει: «Από τις πρωίας του χθες οι Ιταλοί, ήρχισαν επίθεση κατά των συνόρων μας».  

Στην εφημερίδα καταγράφεται ο ενθουσιασμός του λαού επί τη αγγελία της κηρύξεως του πολέμου και γνωστοποιείται ότι, «η λειτουργία των σχολείων διεκόπη, συνέπεια των γεγονότων επ' αόριστον».

Την ίδια ημέρα στην «Εθνική Φωνή» δημοσιεύονται και οι πρώτες ανακοινώσεις επιστράτευσης. Οι έφεδροι οπλίτες πεζικού, πυροβολικού όλων των όπλων καλούνται να παρουσιαστούν άμεσα στη Μεραρχία. Το ίδιο και όσοι έχουν υπηρετήσει στο παρελθόν σε σώματα ασφαλείας και πυροσβεστική. Στις ανακοινώσεις των τοπικών αρχών για την ενημέρωση του πληθυσμού στην «Ε.Φ», περιλαμβάνεται το τηλεγράφημα -διάγγελμα του Γενικού Διοικητή Κρήτης Παναγιώτη Σφακιανάκη προς τις Αστυνομικές αρχές και τους προέδρους των κοινοτήτων του Ν. Χανίων για απαγόρευση του φωτισμού, ενώ η διοίκηση Χωροφυλακής συνιστά στους πολίτες να καταφεύγουν σε υπόγεια σε περίπτωση βομβαρδισμού ενώ γίνεται αναφορά και στους εννέα σταθμούς πρώτων βοηθειών στην πόλη των Χανίων.

   

Η 5η Μεραρχία Κρητών

Η κήρυξη της γενικής επιστράτευσης σήμανε συναγερμό και στην 5η Μεραρχία Κρητών που ως στρατιωτική δύναμη συγκροτήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1912.

   

Η γενική επιστράτευση της 28ης Οκτωβρίου 1940, «έφερε» στην πρώτη γραμμή του μετώπου, το 14ο σύνταγμα πεζικού με έδρα τα Χανιά, το 43ο με έδρα το Ηράκλειο και το 44ο με έδρα το Ρέθυμνο.

   

Την στρατιωτική δύναμη της Κρήτης που βρέθηκε στο μέτωπο συγκροτούσαν ακόμα το 5ο σύνταγμα πυροβολικού που εκείνη την εποχή είχε ως έδρα του την Σούδα, ένας λόχος σκαπανέων, ένας λόχος διαβιβαστών και η μονάδα του στρατιωτικού νοσοκομείου.

Στο μέτωπο μεταφέρθηκαν συνολικά 566 αξιωματικοί, 18.662 οπλίτες, 687 υποζύγια και 81 οχήματα.

   

Οι απώλειες για την Μεραρχία Κρητών έφτασαν τους 1.141 νεκρούς, 2025 τραυματίες, 2553 παγόπληκτους και 434 με διάφορα νοσήματα.

   

 

Αφιερωματα

Ποιος ήταν ο Άγιος Σάββας ο Ηγιασμένος, που τιμάται στις 5 Δεκεμβρίου

άγιος σάββας

Ο Άγιος Σάββας, ο οποίος εορτάζει σήμερα 5 Δεκεμβρίου, καταγόταν από το χωριό Μουταλάσκη της Καππαδοκίας και ήταν γιος ευσεβών γονέων, του Ιωάννη και της Σοφίας.

Ο Άγιος Σάββας, από πολύ νωρίς γνώρισε τις θείες βουλές και αποφάσισε να αφιερωθεί στο μοναστικό βίο. Είχε τόση πίστη που κάποτε μπήκε σε ένα κλίβανο πυρός από τον οποίο βγήκε αβλαβής με τη βοήθεια του Θεού.

Όταν ήταν 18 ετών έφυγε από το μοναστήρι των Φλαβιανών και πήγε στα Ιεροσόλυμα. Από εκεί κατευθύνθηκε προς την έρημο της Ανατολής για να συναντήσει τον Μέγα Ευθύμιο (βλέπε 20 Ιανουαρίου). Ο Ευθύμιος τον έστειλε σε ένα κοινόβιο, το οποίο διηύθυνε ο όσιος Θεόκτιστος (βλέπε 3 Σεπτεμβρίου).

Ο Άγιος Σάββας κατά την παραμονή του στο κοινόβιο έλαμψε λόγω του χαρακτήρα του και των αρετών του. Μάλιστα ήταν τόσο σοβαρός και ηθικός – παρά το νεαρόν της ηλικίας – που προσαγορεύτηκε παιδαριογέροντας από τον Μέγα Ευθύμιο.
Ο Άγιος Σάββας όσο μεγάλωνε τροφοδοτούσε όλο και περισσότερο το πνεύμα του, γι’ αυτό και τιμήθηκε με το χάρισμα της θαυματουργίας. Το χάρισμα αυτό το επιστράτευσε στην υπηρεσία των φτωχών και των ασθενών και έτσι επιτέλεσε σημαντικότατα έργα.
Για την αγιότητα της ζωής του και για τη μεγάλη του φήμη, είχε σταλεί από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων δυο φορές πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη, προς το βασιλιά Αναστάσιο και έπειτα προς τον Ιουστινιανό.

Σε ηλικία ενενήντα τεσσάρων ετών, το 534 μ.Χ., ανήλθε προς Κύριον εν ειρήνη.

Το 584 μ.Χ., το Λείψανο του Αγίου Σάββα ανακομίσθηκε αδιάφθορο όταν ανοίχθηκε ο τάφος του για να ενταφιαστεί ο Ηγούμενος Κασσιανός. Αρχικά διαφυλάχθηκε στη Μονή του και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, κατά την περίοδο των Αραβικών επιδρομών.

Για τον χρόνο άφιξης του στη Βενετία επικρατούν δύο παραδόσεις. Σύμφωνα με την πρώτη το Λείψανο είχε μεταφερθεί στην Κωνσταντινούπολη, απ’ όπου το 1026 μ.Χ. το έκλεψε ο Βενετός ευγενής Πέτρος Centranico (έπειτα Δόγης, 1026 – 1031 μ.Χ.), επί των ημερών του Δόγη Tribunio Menio (982 – 1026 μ.Χ.), το μετέφερε στη Βενετία και το κατέθεσε στο Ναό του Αγίου Αντωνίνου.
Κατά την δεύτερη παράδοση το Λείψανο δεν μεταφέρθηκε ποτέ στην Κωνσταντινούπολη, αλλά διαφυλάχθηκε στον Άγιο Ιωάννη της Άκρας, απ’ όπου μεταφέρθηκε από τούς Γενουάτες στην ανταγωνίστρια της Βενετίας πόλη τους. το 1257 μ.Χ. οι Βενετοί πέτυχαν να μεταφέρουν το Λείψανο στη Βενετία.
Η παρουσία του Λειψάνου του Αγίου Σάββα στη Βενετία επιβεβαιώνεται από την σχετική ομολογία του Σαββαΐτου Μοναχού Σωφρονίου στον Μητροπολίτη Ρωσίας Άγιο Μακάριο, το 1547 μ.Χ.

Το 1965 μ.Χ., μετά από ενέργειες του Πατριάρχου Βενεδίκτου, η ρωμαιοκαθολική Εκκλησία επέστρεψε το Λείψανο στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και φυλάσσεται έκτοτε στη Μονή του.

Το Ιερό Λείψανο του Αγίου βρίσκεται αδιάφθορο στην ομώνυμη Μονή Ιεροσολύμων.Τμημα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκεται στη Ιερά Μονή Βατοπεδίου.  Απότμημα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Μεγ. Σπηλαίου Καλαβρύτων. Απότμημα του Ιερού Λειψάνου του Αγίου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Παναγίας Γουμένισσας.