Σε μια συγκυρία βαθιών ανακατατάξεων στο διεθνές σύστημα ασφάλειας, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, μιλώντας στο 1ο India–EU Forum στο Νέο Δελχί, κατέθεσε μια  ρεαλιστική και στρατηγικά φορτισμένη αποτίμηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, τον ρόλο του ΝΑΤΟ και τη σημασία της Ινδίας ως ανερχόμενου πυλώνα του ευρασιατικού συστήματος ισχύος. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συμμετείχε σε συζήτηση στο Forum, το οποίο συνδιοργανώθηκε στο Νέο Δελχί από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας και το think tank “Ananta Centre”. Η τοποθέτηση του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί δεν ήταν μια ακόμη διεθνής παρέμβαση γενικού χαρακτήρα.

Ήταν μια ψύχραιμη, αλλά σαφώς αιχμηρή υπενθύμιση ότι η Ελλάδα δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις της ευρωπαϊκής άμυνας από την ασφάλεια του γεωγραφικού της βάθους, αλλά από την πρώτη γραμμή. Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν εδώ και χρόνια ζώνες έμπρακτης αμφισβήτησης, όπου η θεωρία της αποτροπής δοκιμάζεται καθημερινά στην πράξη. Και αυτή ακριβώς η εμπειρία προσδίδει ειδικό βάρος στις ελληνικές παρεμβάσεις για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Σε αντίθεση με άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, για την Ελλάδα η άμυνα δεν είναι μελλοντική επένδυση αλλά διαρκής επιχειρησιακή ανάγκη. Δεν αφορά μόνο εξοπλιστικά προγράμματα ή αμυντικούς προϋπολογισμούς, αλλά τη διατήρηση κυριαρχίας σε θαλάσσιες ζώνες, την αποτροπή αναθεωρητικών αξιώσεων και την υπεράσπιση ενός ευρωπαϊκού συνόρου που δεν βρίσκεται στον Ρήνο ή στον Δούναβη, αλλά στο Αρχιπέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπό αυτή την έννοια, η ελληνική φωνή στην ευρωπαϊκή συζήτηση περί άμυνας δεν είναι μία ακόμη άποψη, αλλά προειδοποίηση βασισμένη σε πραγματικά δεδομένα ασφαλείας. Η Σούδα,  λειτουργεί ως υλική απόδειξη του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας. Δεν είναι απλώς διμερής διευκόλυνση ή τεχνική υποδομή, αλλά κομβικός κρίκος που συνδέει την ευρωπαϊκή ασφάλεια με τη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Σε έναν κόσμο όπου οι θαλάσσιες οδοί, η ενεργειακή ασφάλεια και η προβολή ισχύος είναι αλληλένδετες, η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε στρατηγικό διάδρομο  και όχι σε περιφερειακό παρατηρητή.

Από αυτό το γεωστρατηγικό σημείο εκκίνησης, οι παρεμβάσεις του ΥΕΘΑ Ν. Δένδια στο Νέο Δελχί , φωτίζουν όχι μόνο το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, αλλά και τον ρόλο της Ελλάδας σε έναν ενιαίο, πλέον, παγκόσμιο χώρο ασφάλειας. Ο Ν. Δένδιας ξεκαθάρισε ότι οι πρόσφατες συζητήσεις περί Γροιλανδίας και κυριαρχίας δεν αντανακλούν πραγματικές αμυντικές ανάγκες, αλλά εξυπηρέτησαν συγκυριακές πολιτικές σκοπιμότητες. Τόνισε πως το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο ΗΠΑ–Δανίας επιτρέπει ήδη ουσιαστική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, χωρίς να τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης κυριαρχίας, υπογραμμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ παραμένει συμμαχία εγγύησης εδαφικής ακεραιότητας και όχι πεδίο εσωτερικών ανταγωνισμών.

Στο κεντρικό ζήτημα της ευρωπαϊκής άμυνας, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας παραδέχθηκε ανοιχτά τη μεταψυχροπολεμική αμέλεια της Ευρώπης. Επισήμανε ότι η ήπειρος επένδυσε επί δεκαετίες στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, με αποτέλεσμα δομικές ελλείψεις τόσο σε υλικό όσο –κυρίως– σε στρατηγική κουλτούρα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε ότι η Ελλάδα διαθέτει περισσότερα άρματα μάχης από μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις αθροιστικά, στοιχείο που αποτυπώνει τη στρεβλή ισορροπία ισχύος εντός της ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Ν. Δένδιας στο γεγονός ότι η άμυνα δεν είναι πλέον απλώς θέμα εξοπλισμών, αλλά ζήτημα γνώσης, τεχνολογίας και ανθρώπινου κεφαλαίου. Προειδοποίησε ότι ο ευρωπαϊκός μηχανισμός SAFE, με ορίζοντα το 2030, δεν επαρκεί για τη δημιουργία νέων παραγωγικών γραμμών, λειτουργώντας κυρίως ως μηχανισμός ενίσχυσης υφιστάμενων βιομηχανιών. Παρ’ όλα αυτά, αναγνώρισε ότι για πρώτη φορά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιλαμβάνονται την ανάγκη συγκρότησης αυτόνομης αμυντικής ομπρέλας, συμπληρωματικής –και όχι ανταγωνιστικής– προς το ΝΑΤΟ. Αναφερόμενος στο πυρηνικό σκέλος, ο Ν. Δένδιας έθεσε ευθέως το ζήτημα της ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής, επισημαίνοντας ότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες, γεγονός που καθιστά αναπόφευκτη μια σοβαρή ευρωπαϊκή συζήτηση για το μέλλον της στρατηγικής πυρηνικής αποτροπής.

Στο σκέλος των σχέσεων ΕΕ–Ινδίας, ο Ν. Δένδιας μίλησε για σύγκλιση αξιών και συμφερόντων, τονίζοντας ότι πρόκειται για δύο δημοκρατικούς χώρους με κοινό συμφέρον στη σταθερότητα, την ασφάλεια και το ελεύθερο εμπόριο. Υπενθύμισε ότι η ελληνοϊνδική σχέση αποτελεί για την Ελλάδα μια «ανεκπλήρωτη υπόσχεση 2.500 ετών», εκφράζοντας την πρόθεση να φέρει την Ινδία πιο κοντά στη Μεσόγειο και την Ευρώπη, αλλά και να καταστήσει την Ευρώπη ουσιαστικό εταίρο στον Ινδικό–Ειρηνικό.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μετανάστευση, την οποία χαρακτήρισε παγκόσμιο και διαχρονικό φαινόμενο. Ο Υπουργός διαχώρισε ρητά τη νόμιμη μετανάστευση, που μπορεί να καλύψει τις δημογραφικές ανάγκες της Ευρώπης, από την παράτυπη διακίνηση ανθρώπων, την οποία χαρακτήρισε οργανωμένο έγκλημα και κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Απαντώντας σε ερωτήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, δήλωσε ξεκάθαρα υπέρ της δημιουργίας κοινών δομών και ακόμη και Ευρωπαϊκού Στρατού, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει κοινή άμυνα χωρίς κοινό επιτελείο και ενιαία διοίκηση. 

Κλείνοντας, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η ασφάλεια πλέον δεν έχει γεωγραφικά όρια. Από την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδικό Ωκεανό και από τις θαλάσσιες οδούς έως το διάστημα, οι απειλές είναι αλληλένδετες και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών. «Ο κόσμος όπως τον ξέραμε δεν υπάρχει πια», σημείωσε, καλώντας την Ευρώπη να προσαρμοστεί σε μια νέα, ενιαία αρχιτεκτονική παγκόσμιας ασφάλειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Βιολάντα: Καταθέσεις «φωτιά» από δεκάδες εργαζομένους για πολύμηνη οσμή στο μοιραίο εργοστάσιο

Κρήτη: Ο πρώην σύζυγος και πρώην Δήμαρχος, πίσω από τον εμπρησμό