Επιστήμη

Τι σημαίνουν οι πυρκαγιές στην Αλάσκα για την αλλαγή στο κλίμα του πλανήτη

alaska-thumb-large.jpg

Εκτεταμένες δασικές περιοχές στην αρκτική τούτη ζώνη εξακολουθούν για πάνω από ένα μήνα να γίνονται βορά των πυρκαγιών, που υποβοηθούμενες από τις πρωτοφανείς υψηλές θερμοκρασίες, έχουν κάψει έως τώρα 2 εκατ. εκτάρια.

 Δηλ. μία έκταση μεγαλύτερη από αυτή που απανθράκωσαν όλες οι πυρκαγιές στην Καλιφόρνια το 2018.

Σύμφωνα δε με την Υπηρεσία Επιτήρησης της Ατμόσφαιρας «Κοπέρνικος» (CAMS), από τις φετινές πυρκαγιές στην Αλάσκα εκλύθηκαν εκπομπές CO2 99 εκατ. μετρικών τόνων, κατά τρεις φορές μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες από την κατανάλωση υδρογονανθράκων στην αμερικανική αυτή Πολιτεία και κατά 40% περισσότερο από όλες τις φωτιές στην Καλιφόρνια (68 εκατ. μετρικοί τόνοι CO2).

Ενώ δε σε σχέση με τα στοιχεία από τις τρεις μεγαλύτερες καταγεγραμμένες πυρκαγιές (2004, 2005 και 2015) οι τωρινές πυρκαγιές στην Αλάσκα έχουν απελευθερώσει 8 φορές περισσότερα τέτοια αέρια. Σύμφωνα με το «Κοπέρνικος» από τον Ιούνιο σε όλες τις πυρκαγιές στον Αρκτικό Κύκλο (Σιβηρία, Αλάσκα, Βόρειος Καναδάς) εκλύθηκαν 50 μεγατόνοι διοξειδίου, που ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση άνθρακα της Σουηδίας.

Στις 7 Ιουλίου καταγράφηκαν θερμοκρασίες ρεκόρ 32οC στην Αλάσκα, παράγοντας που υποβοήθησε την επέκταση των πυρκαγιών, που σύμφωνα με τους ειδικούς θα απανθρακώσουν περισσότερα από 3 εκατ. εκτάρια δάσους.

Το οικοσύστημα της Αλάσκας ήδη είναι ένα από τα πιο ευάλωτα στην κλιματική αλλαγή, με τις θερμοκρασίες του να αυξάνονται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσον όρο. Κατά μήκος και πλάτος της Πολιτείας, οι θερμοκρασίες ρεκόρ και η συνακόλουθη ξηρασία έχουν στερέψει πολλά από τα μικροοικοσυστήματά της, διευκολύνοντας την καύση τους.

Εξόν από τους άμεσους κινδύνους που αυτές οι φετινές πυρκαγιές στην Αλάσκα συνεπάγονται για τις ανθρώπινες ζωές και τις υποδομές στην Πολιτεία (ήδη αρκετές χιλιάδες κατοίκων έχουν εξαναγκασθεί να εκκενώσουν τις περιοχές που ζουν και πολλές ζημιές έχουν καταγραφεί), η «συμβολή» τους στην επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής εκτιμάται πως θα είναι ακόμη μεγαλύτερη κι ο αντίκτυπός της θα επηρεάσει τις μέλλουσες γενιές.

Επιπροσθέτως των εκπομπών διοξειδίου που εκλύονται στην ατμόσφαιρα από την καύση των δένδρων και των φυλλωμάτων σε μία πυρκαγιά, ο άνθρακας που εναποτίθεται στην επιφάνεια και κάτω από το έδαφος είναι δυνατόν να εκλυθεί ανά πάσα στιγμή. Τα οικοσυστήματα της Αλάσκας έχουν εναποθέσει τεράστιες ποσότητες άνθρακα στο έδαφός τους, υπό τη μορφή μόνιμου πάγου και εδάφους, σε στρώματα που δημιουργήθηκαν επί πολλές χιλιετηρίδες.

Οι πυρκαγιές αποσταθεροποιούν τις εναποθέσεις αυτές άνθρακα, με την ανάφλεξη του εδάφους και την τήξη του μόνιμου πάγου, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται από τις πηγές αυτές επιπλέον διοξείδιο και άλλα αέρια στην ατμόσφαιρα.

Τα βόρεια δάση συχνά αυτοαναφλέγονται, στο πλαίσιο μίας φυσικής διαδικασίας για την ανανέωση του οικοσυστήματος. Μολαταύτα, κατά τα τελευταία χρόνια, οι πυρκαγιές τούτες έχουν γίνει συχνότερες και πιο έντονες, διαταράσσοντας την ιστορική πυρική ισορροπία των οικοσυστημάτων τους. Κοντολογίς διαπιστώνονται περισσότερες πυρκαγιές, που κατακαίουν ευρύτερες περιοχές.

 Στα τελευταία 19 χρόνια, οι πυρκαγιές στην Πολιτεία έχουν απανθρακώσει τη διπλάσια έκταση, δηλ. περίπου 28,1 εκατ. εκτάρια. Η ζωή των κατοίκων απειλείται άμεσα, καθώς εξόν από τις εκκενώσεις μεγάλων περιοχών, ο καπνός μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες που ξεπερνούν τα διεθνή επιτρεπτά μεγέθη. Παράλληλα, σε άμεσο κίνδυνο εκτίθενται όσοι καταπολεμούν τις πυρκαγιές στα πύρινα μέτωπα.

Προκειμένου να αποφύγουμε καταστροφικές συνέπειες στο κλίμα θα πρέπει όχι μόνον να μειώσουμε τις εκπομπές διοξειδίου από όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά συνάμα να αποτρέψουμε και την έκλυση των υπαρχουσών εναποθέσεών του.

Όσο κι εάν οι πυρκαγιές αυτές αντιπροσωπεύουν μία ανεξέλεγκτη ευθύνη στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, μπορούν ωστόσο να αποτελέσουν και μία καλή ευκαιρία, όσον αφορά την ανάπτυξη νέων τεχνικών για την ανάσχεση της επιδείνωσης των κλιματικών συνθηκών, μέσα από τη διαχείριση των πυρκαγιών (fire management).

Μολονότι αυτός ο παράγοντας συχνά παραμελείται, οι εκτεταμένες πυρκαγιές στην Αλάσκα και η διαχείρισή τους, μας υπενθυμίζουν τις ευθύνες μας και την ανάγκη να επαναξιολογήσουμε τη διαχείριση των πυρκαγιών ως μία χρυσή ευκαιρία για δραστική επέμβαση υπέρ της προστασίας της φύσης και του κλίματος.

Επιστήμη

Άνοια: Η 7η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως

άνοια

Κάθε 3 δευτερόλεπτα, κάποιος στον κόσμο εμφανίζει άνοια, η οποία, σύμφωνα με νέα στατιστικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), αποτελεί την έβδομη κύρια αιτία θανάτου στον κόσμο. Η νόσος Alzheimer (ΝΑ), αλλά και η άνοια γενικότερα, αποτελεί ένα δυσβάστακτο κοινωνικό πρόβλημα υγείας.

Τα παραπάνω επισημαίνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, με αφορμή την 21η Σεπτεμβρίου/Παγκόσμια Ημέρα της Νόσου Alzheimer και τον Σεπτέμβριο, που έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμιος Μήνας για τη Νόσο. Στόχος είναι η ενημέρωση των πολιτών ώστε να μάθουν να εντοπίζουν τα συμπτώματα της άνοιας, αλλά και να μην ξεχνούν τους αγαπημένους τους που ζουν με τη νόσο.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα έρευνας της Παγκόσμιας Εταιρείας Νόσου Alzheimer (ADI), 41 εκατομμύρια περιστατικά άνοιας στον κόσμο δεν έχουν διαγνωστεί. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις νέες εξελίξεις που έχουν σημειωθεί αναφορικά με τη θεραπεία της άνοιας, ενδεχομένως να οδηγήσουν στην αύξηση των διαγνώσεων της νόσου Alzheimer σε παγκόσμιο επίπεδο, ασκώντας πίεση στα απροετοίμαστα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης των χωρών, σύμφωνα με την ADI.

Στοιχεία της ετήσιας έρευνας της ADI για το 2021, με τίτλο «Ταξίδι στη διάγνωση της άνοιας», την οποία ανέλαβε το Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά, δείχνουν ότι το 75% των ατόμων με άνοια δεν διαγιγνώσκονται παγκοσμίως, ποσοστό που αναλογεί στο 90% σε χώρες χαμηλού έως μεσαίου εισοδήματος. Επίσης, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι μισές χώρες θα έπρεπε να είχαν διαγνώσει το 50% των ατόμων που ζουν με άνοια. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ADI, τα ποσοστά διάγνωσης μόλις «αγγίζουν» το 25% σε χώρες μεσαίου εισοδήματος και το 10% σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Τέλος, το 90% των γιατρών σημείωσαν καθυστερήσεις και μεγάλη αναμονή στη διάγνωση, λόγω της πανδημίας COVID-19. Δυστυχώς, μόλις ένας στους τρεις ανθρώπους με άνοια είχε πρόσβαση σε γιατρό στην περίοδο της πανδημίας.

Σύμφωνα με τα νέα στατιστικά στοιχεία του ΠΟΥ, η άνοια αποτελεί την έβδομη κύρια αιτία θανάτου στον κόσμο. Παράλληλα, ο στιγματισμός αναφορικά με τη νόσο εξακολουθεί να υφίσταται και να συνιστά σημαντικό εμπόδιο αναφορικά με τη διάγνωσή της. Η Παγκόσμια Έκθεση Alzheimer αποκαλύπτει ότι ένας στους τρεις γιατρούς αναφέρουν πως τίποτε δεν μπορεί να γίνει, καθιστώντας έτσι μάταιη τη διάγνωση. Η Paola Barbarino, διευθύνουσα σύμβουλος της ADI, αναφέρει ότι η έλλειψη ευαισθητοποίησης και ο στιγματισμός παρεμποδίζει τις προσπάθειες υποστήριξης των ατόμων που ζουν με άνοια.

Νέο φάρμακο για τη νόσο Alzheimer

Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία, για πρώτη φορά έκανε την εμφάνιση της στις ΗΠΑ μια νέα φαρμακευτική θεραπεία για τη νόσο Alzheimer και ο FDA έχει εγκρίνει υπό όρους τη χρήση του φαρμάκου aducanumab για ασθενείς που βρίσκονται σε πρώιμα στάδια. Την ίδια στιγμή, όμως, άτομα με άνοια χωρίς διάγνωση σε όλο τον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση στις εξελίξεις που σημειώνονται αναφορικά με τη θεραπεία. Επιπλέον, μελλοντικά θα είναι διαθέσιμη η εξέταση των βιοδεικτών αίματος, διευκολύνοντας σημαντικά τη διάγνωση της άνοιας και καθιστώντας την πιο σαφή από ποτέ.

Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου McGill και συγγραφέα της Έκθεσης της Παγκόσμιας Εταιρείας Alzheimer, Serge Gauthier, τα νέα διαγνωστικά εργαλεία πρόκειται να ασκήσουν σημαντική πίεση στα συστήματα υγείας των χωρών όσον αφορά την παροχή διαγνώσεων για την άνοια.

 

Διαβάστε επίσης:

Ταβερναράκης στο Ράδιο Κρήτη: Αντισώματα επιβραδύνουν το Αλτσχάιμερ σε πρώιμο στάδιο

Κορωνοϊός - ρινικό εμβόλιο: Θετικές οι προκλινικές δοκιμές - Πώς «μπλοκάρει» τον ιό στη μύτη

Ηράκλειο: Γύρισε στο δωμάτιο και άρχισε να χτυπά τη σύντροφό του

ESPA BANNER