Έρευνα-σοκ: Οι αλγόριθμοι των social media οδηγούν εφήβους σε περιεχόμενο αυτοτραυματισμού, χωρίς να το αναζητούν

Μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης φέρνει στο φως μια ανησυχητική πραγματικότητα για τη διαδικτυακή εμπειρία των εφήβων, αποκαλύπτοντας ότι οι περισσότεροι νέοι που εκτίθενται σε περιεχόμενο σχετικό με τον αυτοτραυματισμό δεν το αναζητούν οι ίδιοι, αλλά το συναντούν τυχαία.

Σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν τα τρία τέταρτα των παιδιών ηλικίας 11 έως 18 ετών που δήλωσαν ότι είχαν δει τέτοιου είδους περιεχόμενο στο διαδίκτυο, το συνάντησαν ακούσια.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το υλικό εμφανίστηκε στις ροές των κοινωνικών δικτύων ως προτεινόμενο περιεχόμενο από τους αλγορίθμους, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν τους χρήστες στις πλατφόρμες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Oι αλγόριθμοι και ο κίνδυνος για τους εφήβους

Όπως γράφει η Daily Mail, oι ειδικοί επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι οι αλγόριθμοι μπορούν να προωθούν επιβλαβές περιεχόμενο στους χρήστες, ακόμη και όταν εκείνοι δεν το αναζητούν. Η νέα μελέτη φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτή την ανησυχία.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 32.102 μαθητές ηλικίας 11 έως 18 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν στην Έρευνα Μαθητών OxWell του 2025 στην Αγγλία.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι περίπου ένας στους τρεις ερωτηθέντες είχε δει περιεχόμενο σχετικό με την αυτοτραυματιστική συμπεριφορά μέσα στον τελευταίο μήνα. Από αυτούς, το 72% δήλωσε ότι δεν το είχε αναζητήσει, ενώ το 66,2% ανέφερε πως το περιεχόμενο εμφανίστηκε επειδή του προτάθηκε μέσω της ροής των κοινωνικών δικτύων.

Η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Δρ Χόλι Μπέαρ, διευκρίνισε ότι ο όρος «περιεχόμενο που αφορά την αυτοτραυματική συμπεριφορά» δεν αναφέρεται αποκλειστικά σε επιβλαβές υλικό.

Όπως εξήγησε, μπορεί να περιλαμβάνει και αναρτήσεις υποστήριξης, όπως όταν ένας φίλος μοιράζεται δημόσια την πορεία της ανάρρωσής του. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι, με δεδομένο πως ένας στους τρεις εφήβους εκτίθεται σε τέτοιου είδους αναρτήσεις, πολλοί νέοι είναι πιθανό να βλέπουν και υλικό που μπορεί να αποδειχθεί επιβλαβές.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Mental Health, καταλήγει:

«Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν το υψηλό ποσοστό εφήβων που εκτίθενται σε διαδικτυακό περιεχόμενο που αφορά την αυτοτραυματιστική συμπεριφορά, το οποίο συνήθως συναντούν ακούσια μέσω των ροών των κοινωνικών δικτύων που καθοδηγούνται από αλγόριθμους.»

Διαδίκτυο και πλατφόρμες

Οι ερευνητές τονίζουν ακόμη ότι:

«Η μείωση των βλαβών θα απαιτήσει μια πολυδιάστατη παρέμβαση δημόσιας υγείας για τον περιορισμό της ευρείας παθητικής έκθεσης που προκαλείται από τους αλγόριθμους των πλατφορμών, με εξατομικευμένες προσεγγίσεις για τον εντοπισμό και την υποστήριξη της μικρότερης αλλά πιο ευάλωτης ομάδας εφήβων που αλληλεπιδρούν πιο ενεργά με αυτό το περιεχόμενο.

Η συντονισμένη δράση που καλύπτει την ψηφιακή παιδεία των εφήβων, τον σχεδιασμό των πλατφορμών, τη ρύθμιση και την επιβολή των κανόνων είναι ζωτικής σημασίας.»

Η δημοσίευση της έρευνας συμπίπτει με σημαντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη σχετικά με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Η Γαλλία έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που ενέκρινε απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τους εφήβους κάτω των 15 ετών. Ο νέος νόμος, που ανακοινώθηκε χθες, θα υποχρεώνει τις εταιρείες τεχνολογίας να εμποδίζουν τα παιδιά κάτω των 15 ετών να δημιουργούν νέους λογαριασμούς από τον Σεπτέμβριο, ενώ οι ήδη υπάρχοντες λογαριασμοί θα πρέπει να διαγραφούν από τον Ιανουάριο.

Ωστόσο, το Ίδρυμα Molly Rose, που δημιουργήθηκε στη μνήμη της 14χρονης Molly Russell, η οποία αυτοκτόνησε το 2017 αφού είχε εκτεθεί σε επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο, εκτιμά ότι οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν αρκούν.

Όπως υποστηρίζει, μια τέτοια πολιτική ενδέχεται να μην αντιμετωπίσει τα «θεμελιώδη ζητήματα ασφάλειας των προϊόντων», όπως το επιβλαβές και οδυνηρό περιεχόμενο που εξακολουθεί να προωθείται στους χρήστες μέσω εξατομικευμένων αλγορίθμων.

Η Δρ Μπέαρ υπογράμμισε ότι τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν πως η προσοχή πρέπει να στραφεί κυρίως στον τρόπο λειτουργίας των ίδιων των πλατφορμών.

Όπως δήλωσε:

«Καθώς οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο εξετάζουν τον καλύτερο τρόπο προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο, ένα από τα σαφέστερα μηνύματα της μελέτης μας είναι ότι πολλοί έφηβοι που έρχονται σε επαφή με περιεχόμενο που προτρέπει στον αυτοτραυματισμό στο διαδίκτυο δεν το αναζητούν ενεργά.

Αν θέλουμε ασφαλέστερα διαδικτυακά περιβάλλοντα για τα παιδιά και τους εφήβους, πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στις πλατφόρμες και στα συστήματα που βασίζονται σε αλγόριθμους και καθορίζουν ποιο περιεχόμενο φτάνει σε αυτούς εξ αρχής.

Όλοι μοιραζόμαστε την ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι οι νέοι μπορούν να απολαμβάνουν τα οφέλη της ψηφιακής τεχνολογίας, ενώ ταυτόχρονα προστατεύονται από βλάβες που μπορούν να αποφευχθούν».

Η έρευνα, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το βρετανικό Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR) -Συνεργασία Εφαρμοσμένης Έρευνας Οξφόρδης και Thames Valley, καταλήγει επίσης ότι η εκπαίδευση των νέων σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του διαδικτύου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα προστασίας.

«Πρέπει να αντιμετωπιστεί επειγόντως»

Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Μίνα Φαζέλ, πρόεδρος του τμήματος παιδικής και εφηβικής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε:

«Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι η έκθεση σε περιεχόμενο που προωθεί την αυτήν την συμπεριφορά δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο, αλλά μέρος του διαδικτυακού περιβάλλοντος που βιώνουν πολλοί έφηβοι, και η μελέτη αυτή επισημαίνει ορισμένα από τα δυνητικά επιβλαβή περιεχόμενα που οι πλατφόρμες πρέπει να αντιμετωπίσουν επειγόντως.

Οι συζητήσεις για την πολιτική σχετικά με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να επικεντρωθούν στο πιο επιβλαβές περιεχόμενο που υπάρχει, στον τρόπο πρόσβασης σε αυτό και στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι πλατφόρμες στην ελαχιστοποίηση αυτών των κινδύνων.

Επίσης, η βοήθεια προς τους νέους ώστε να κατανοήσουν πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι και πώς μπορούν να επηρεάσουν το περιεχόμενο που βλέπουν στο διαδίκτυο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα.

Και το πιο σημαντικό, αυτή είναι η υποστήριξη που οι ίδιοι οι νέοι μας έχουν πει ότι επιθυμούν».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Καιρός: «Καμίνι η χώρα», στους 43 βαθμούς η θερμοκρασία την Τετάρτη – Έκτακτο δελτίο από την ΕΜΥ

Νεκρός στο γραφείο του ο ποινικολόγος Σταύρος Γεωργίου – Εξετάζεται το ενδεχόμενο εγκληματικής ενέργειας

Μέτωπο 15 βουλευτών της ΝΔ κατά των πολυεθνικών του τουρισμού: Ζητούν πλαφόν στις προμήθειες