Απόψεις

Ένα γράμμα από το Μέτωπο. Του Εμμανουήλ Χαλκιαδάκη

28η οκτωβρίου

Στις 28 Οκτωβρίου η Ελλάδα γιορτάζει την είσοδό της στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις μεγάλες νίκες του ελληνικού στρατού εναντίον των φασιστικών ιταλικών δυνάμεων του Μπενίτο Μουσολίνι. Είναι ίσως η μόνη χώρα που γιορτάζει την αρχή και όχι το τέλος του πολέμου και αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι, ήδη από το 1941, οι ίδιοι οι Έλληνες αυθόρμητα γιόρτασαν την επέτειο, που καθιερώθηκε αργότερα, το 1944, ενώ οι εμφύλιος που ακολούθησε δεν τους άφησε να χαρούν το τέλος της εμπόλεμης κατάστασης και της Κατοχής. Στον πόλεμο αυτό, πέρα από την αρνητική απάντηση του δικτάτορα Μεταξά απέναντι στις ιταλικές αξιώσεις, σύσσωμος ο ελληνικός λαός πολέμησε τους εισβολείς με πρωτόγνωρο ενθουσιασμό, τόσο τα ιταλικά όσο και -αργότερα- τα ναζιστικά στρατεύματα. Τα γράμματα που έχουν σωθεί από το Μέτωπο αποτελούν μία καλή μαρτυρία για το πώς αντιμετώπιζαν οι καθημερινοί απλοί στρατιώτες, που πολεμούσαν για την ελευθερία της πατρίδας τους, τις δύσκολες καταστάσεις του πολέμου και αντικατοπτρίζουν την ελπίδα τους για την τελική νίκη. 

Στο πλαίσιο αυτό, δημοσιεύω τμήμα της επιστολής του παππού μου Ανδρέα Πλευράκη προς τους γονείς του. Ο τελευταίος πολέμησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα (οχυρό Νυμφαίας). Η επιστολή γράφτηκε λίγες εβδομάδες πριν από την επίθεση των Γερμανών (συγκεκριμένα, στις 21.2.1941). Σε αυτήν γίνεται αναφορά στον αδελφό του που τραυματίστηκε (πρόκειται για τον αδελφό του Γεώργιο που πολεμούσε τους Ιταλούς, από ό,τι μου είχε αναφέρει ο παππούς μου, στο μέτωπο της Ηπείρου), αλλά και στον αδελφό του Βασίλη που κατατάχθηκε στο στρατό. Τρεις αδελφοί… Και οι τρεις πολεμούσαν για την πατρίδα τους.  Εκείνο, όμως, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην επιστολή είναι πώς αντιμετωπίζει τον τραυματισμό του αδελφού του. Παρά τη λύπη του, τον θεωρεί αναπόφευκτο, για την νίκη στον πόλεμο. Κάνει εντύπωση στον αναγνώστη η ελπίδα του για τη νίκη. Πιστεύει ότι στο τέλος ο ελληνικός στρατός θα νικήσει, γιατί ο αγώνας του είναι δίκαιος, γιατί πολεμά για την ελευθερία του και πιστεύει ότι με τη βοήθεια του Θεού και με υπομονή θα πετύχει την τελική νίκη. Στα απλά, καθαρά και σύντομα λόγια ενός απλού υποδεκανέα, που στοχεύουν και στο να δώσουν θάρρος στους γονείς του, μπορεί ο αναγνώστης να κατανοήσει το κλίμα του πολέμου, το αίσθημα πως πρόκειται για έναν δίκαιο αγώνα που πρέπει ο συντάκτης του γράμματος και οι συμπολεμιστές του να κερδίσουν με κάθε θυσία και την πίστη πως στο τέλος θα τα καταφέρουν. Και το αίσθημα αυτό δεν ήταν μόνο του παππού μου, αλλά και χιλιάδων Ελλήνων που πολέμησαν εναντίον του φασισμού και του ναζισμού, την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. 

τμήμα της  αδημοσίευτης επιστολής του 1941
τμήμα της αδημοσίευτης επιστολής του 1941

Συγκεκριμένα, στην επιστολή αναφέρονται τα ακόλουθα, μεταξύ άλλων (έχει διατηρηθεί ο τρόπος γραφής του γράφοντος, ενώ επισυνάπτεται και τμήμα της επιστολής):
«[…] τή νά κάνει κανείς, πόλεμος γίνετε καί χωρίς τραυματίες καί θυσίες δέν μπορή νά γίνη γιά να νικήσωμε καί θά νικήσωμε διότι ένας λαός που πολεμά γιά τήν ελευτερία του τόν βοηθά ο Θεός μόνο υπομονή πρέπει νά κάνωμε καί θάρθη η  ώρα η καλή. […]».
Πολλές φορές τα λόγια είναι φτωχά, για να περιγράψει ένας ιστορικός ένα γεγονός που απέχει χρονικά από το σήμερα. Ωστόσο, οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές, μέσα από τα γράμματά τους,  μπορούν να μας δείξουν καλύτερα τα συναισθήματά τους και να δημιουργήσουν νέα σε μας που τα διαβάζουμε. Το σίγουρο είναι πως νιώθει κανείς υπερηφάνεια για όλους αυτούς τους καθημερινούς ανθρώπους, όλους αυτούς του αφανείς ήρωες, που πολέμησαν για μία ελεύθερη χώρα…

 

***Ο Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης είναι  Διδάσκων (Ε.ΔΙ.Π.) στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Επιστημονικός Συνεργάτης Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, Πανεπιστημίου Χάρβαρντ (Κ.Ε.Σ.)

Απόψεις

Τι σημαίνει το «America is back» του Τζο Μπάιντεν. Του Νότη Μαριά

νοτης μαριας

Η ορκωμοσία Μπάιντεν στην στρατοκρατούμενη Ουάσιγκτον σηματοδοτεί το πέρασμα των ΗΠΑ σε μια νέα εποχή κατά την οποία η πληγωμένη αμερικανική υπερδύναμη θα επιχειρήσει τη δυναμική της επαναφορά στη διεθνή σκηνή. Έτσι στο πεδίο των εξωτερικών σχέσεων ο Μπάιντεν με το σλόγκαν του «America is back» (Toronto Star 21/1/2021) επιβεβαιώνει ότι θα ακολουθήσει την κλασσική αντίληψη του Δημοκρατικού Κόμματος που στηρίζει τον ενεργό ρόλο των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή, γεγονός που όπως έχουμε ήδη τονίσει (Russia Today 21/11/2020) αναμένεται να οδηγήσει στην όξυνση  του ανταγωνισμού και της αντιπαλότητας με Κίνα και Ρωσία και στην επανάκαμψη των ΗΠΑ στο ρόλο του διεθνούς χωροφύλακα υπό το πρόσχημα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά την υφήλιο, γεγονός βέβαια που πέραν των άλλων εξυπηρετεί και τα συμφέροντα του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος των ΗΠΑ για αύξηση των πωλήσεων όπλων.

Βασικός στόχος του Μπάιντεν είναι η αποκατάσταση των σχέσεων των ΗΠΑ με τους άμεσους γείτονές τους τον Καναδά και το Μεξικό προκειμένου να ενισχυθούν οι οικονομικοί δεσμοί στο πλαίσιο της πάλαι ποτέ NAFTA. Σε σχέση με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού ο Μπάιντεν αναμένεται να τείνει χείρα φιλίας και αποκατάστασης των σχέσεων με την ΕΕ. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο γαλλογερμανικός άξονας που επιχείρησε ήδη να ρίξει γέφυρες στην Ουάσιγκτον με στόχο τη διαμόρφωση ενός New Deal στις διατλαντικές σχέσεις. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από το  κοινό άρθρο  που δημοσίευσαν ταυτόχρονα στις 16 Νοεμβρίου 2020 στις εφημερίδες Le Monde, Washington Post και Die Zeit οι υπουργοί εξωτερικών της Γαλλίας και της Γερμανίας Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν και Χάικο Μάας με το οποίο καλούσαν τον Τζο Μπάιντεν να προχωρήσει σε αναθέρμανση των διατλαντικών σχέσεων οι οποίες ομολογουμένως είχαν διαταραχθεί επί προεδρίας Τραμπ ο οποίος δεν δίστασε να κηρύξει εμπορικό πόλεμο και στην ΕΕ.

Έτσι ο γαλλογερμανικός άξονας επανήλθε ζητώντας από τον Μπάιντεν να ακολουθήσει το γνωστό business as usual που δεν είναι τίποτε άλλο από την αναθέρμανση των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ-ΕΕ, στο πλαίσιο μιας νέας διατλαντικής σχέσης η οποία όμως θα ανακατανείμει τους ρόλους όχι μόνο στην οικονομία και στο εμπόριο αλλά και στα θέματα ασφάλειας με ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα του ΝΑΤΟ, της αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Κίνας καθώς και ορισμένων περιφερειακών παικτών όπως είναι το Ιράν και η Τουρκία.

Στο πεδίο της οικονομίας τα κεκτημένα της προεδρίας Τραμπ δεν είναι εύκολο να ανατραπούν αβρόχοις ποσίν καθώς ιδίως στη φάση της πανδημίας είναι βέβαιο ότι ο Μπάιντεν προς απογοήτευση των Βρυξελλών απ΄ ό,τι φαίνεται θα συνεχίσει την πολιτική του προκατόχου του σε σχέση με τη στήριξη των αμερικανικών πολυεθνικών και την προτίμηση στα αμερικανικά προϊόντα. Αλλά και στο πεδίο του διεθνούς εμπορίου από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Μπάιντεν προκύπτει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στις «παλιές καλές ημέρες του Ομπάμα» περί ελευθέρου εμπορίου, μιας και ο Μπάιντεν προτιμά πλέον να διακηρύσσει ότι είναι υπέρ του «δίκαιου εμπορίου», δηλαδή υπέρ ενός περιορισμένου προστατευτισμού στο πεδίο των εμπορικών σχέσεων με την επιβολή δασμών για λόγους δήθεν προστασίας του περιβάλλοντος και των εργασιακών δικαιωμάτων. Και αυτό σημαίνει ένταση του οικονομικού ανταγωνισμού με το Πεκίνο ιδίως τώρα που αυτό ενίσχυσε τη θέση του με την πρόσφατη υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας Ασίας-Ειρηνικού (RCEP) στην οποία εκτός από την Κίνα συμμετέχουν Ιαπωνία, Ν. Κορέα, Αυστραλία και άλλες 11 χώρες που δημιουργούν πλέον το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ στον κόσμο με 26 τρις δολάρια ΑΕΠ και καταναλωτές το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού (The Japan Times 16/11/2020).

Νότης Μαριάς, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ- Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, πρώην Ευρωβουλευτής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ηράκλειο: Τον βρήκαν νεκρό, καθισμένο σε μία καρέκλα!

"Μήπως η κόρη σου τά' θελε;" - 12χρονη κακοποιήθηκε σεξουαλικά από τον προπονητή της

Σουρβίνος στο Ράδιο Κρήτη: Μας προβληματίζουν οι μεταλλάξεις του κορωνοϊού