Απόψεις

Δημήτρης Μάρδας για ΣΥΡΙΖΑ: Ποιος και τι φταίει για την ήττα

δημήτρης μάρδας

H αυστηρή αυτοκριτική στο χώρο της πολιτικής, οδηγεί στην αυτοβελτίωση. Αν και μπορεί να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης εκ μέρους των αντίπαλων, αυτό αποτελεί θέμα δευτερεύουσας σημασίας. Οι σκεπτόμενοι πολίτες είναι αυτοί που μας ενδιαφέρουν και όχι τα κόμματα που μέσα από την εν λόγω εκμετάλλευση καλύπτουν τις δικές τους ανίατες αδυναμίες.

Πρόσφατα η πολιτική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ στο κείμενο απολογισμού της, επισήμανε τις κύριες αιτίες της ήττας στις εκλογές του Ιουλίου. Αν και εύστοχες οι εκτιμήσεις της στο σύνολο τους, αλλά υπό συζήτηση ορισμένες από αυτές, δεν είναι όμως οι μόνες. Μπορεί να συνθέτουν τον κορμό της αυτοκριτικής, έχουν όμως πολλά παρακλάδια που πρέπει να διερευνηθούν διεξοδικά.

Αναλυτικότερα, στο πλαίσιο αυτό ένα πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι το ακόλουθο:

Εξηγήθηκε επαρκώς η προτεραιότητα που δόθηκε με σκοπό τη μείωση της φτώχειας αντί της ελάφρυνσης των φορολογικών βαρών;

Προβλήθηκε με τον κατάλληλο τρόπο το ότι η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τόλμησε να λύσει προβλήματα που η προσφιλής πολιτική των μεταθέσεων της ΝΔ-ΠΑΣΟΚ τα άφηνε ανέγγιχτα;

Άλλαξε η καθημερινότητα του πολίτη, όπως λόγου χάρη στις εφορίες και στις δημόσιες υπηρεσίες κατά την περίοδο 2015-2019;

Μάλλον όχι.

Επίσης κάποια θέματα που για ορισμένους μπορεί να είναι υποδεέστερα, ωστόσο για το ύφος της διακυβέρνησης είναι πολύ σημαντικά:

Διοίκησαν οι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ με τρόπο διαφορετικό από ότι η ΝΔ-ΠΑΣΟΚ τα Υπουργεία τα οποία ανέλαβαν;

Έδειξαν ότι ξέρουν να διοικούν κάποιοι από αυτούς ή κινήθηκαν στις σιδηροτροχιές του παρελθόντος;

Υπήρχε εύκολος τρόπος επικοινωνίας μεταξύ υπουργείων και πολιτών ή ακόμη μεταξύ υπουργών και βουλευτών του κυβερνόντος κόμματος;

Ως συνέχεια των παραπάνω, μειώθηκε η γραφειοκρατία; Μειώθηκε η διαφθορά σε ανώτερο και μεσαίο υπηρεσιακό επίπεδο; Μπήκε ένας διαφορετικός τρόπος λειτουργίας στα Υπουργεία; Κτυπήθηκε η αυθαιρεσία μικροομάδων είτε στα πανεπιστήμια είτε άλλου;

Επίσης, περιορίστηκε δραστικά το παρεμπόριο στα βιομηχανικά προϊόντα και στον καπνό, πλην των καυσίμων; Προστατεύθηκε η αγορά από τις ελληνοποιήσεις που έχουν τσακίσει την ελληνική κτηνοτροφία; Για όλα τα παραπάνω, έγιναν τουλάχιστον κάποιες σημαντικές κινήσεις που να δείχνουν τις προθέσεις;

Ακόμη, η τριτοκοσμική εικόνα που δείχνει η χώρα σε διάφορα μικρά θέματα (Λαϊκές αγορές, καντίνες, ηχορύπανση κ.λπ) άλλαξε στα μάτια των πολιτών;

Δυστυχώς για όλα τα προαναφερθέντα υπάρχει και εδώ ένα μεγάλο ΌΧΙ.

Σημειώνεται στο κείμενο απολογισμού ότι κύρια αιτία ήταν η υπογραφή και η εφαρμογή του Μνημονίου. Εδώ όμως τίθενται άλλα ερωτήματα.

Αν ήθελε ο ελληνικός λαός να τιμωρήσει τον ΣΥΡΙΖΑ για την υπογραφή του Μνημονίου το 2015, δε θα τον τιμωρούσε στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους; Το ότι τον ξαναεμπιστεύθηκε δείχνει κάτι, που μάλλον δεν αναλύθηκε με τον δέοντα τρόπο.

Όταν μια κυβέρνηση μειώνει την ανεργία, μειώνει τη φτώχεια, σταθεροποιεί την οικονομία κάτω από αντίξοες συνθήκες, βγάζει τη χώρα από τα Μνημόνια, οδηγεί την βιομηχανία σε ανάκαμψη, δημιουργεί προσδοκίες για ελάφρυνση των βαρών της μεσαίας τάξης, αφήνει ταμείο με 35 δις ευρώ και χάνει τις εκλογές, τότε κάτι συμβαίνει, που δεν έχει σχέση πλέον μόνο με τα Μνημόνια.

Η λάθος ανάγνωση των προσδοκιών της μεσαίας τάξης, η υποτίμηση του αφηγήματος της ΝΔ, η εκλογική τακτική και η έλλειψη οράματος για το μέλλον, είναι οι υπόλοιπες αιτίες που ορθά σημειώθηκαν στο κείμενο του απολογισμού. Από τα προαναφερθέντα συνάγεται ότι υπάρχουν και άλλες αιτίες εκτός από αυτές.

Σε μια όμως περίοδο όξυνσης της φτώχειας και της ανεργίας, είχε η κυβέρνηση άλλη επιλογή στη βραχυχρόνια περίοδο με στόχο τη μείωση των φόρων; Μάλλον όχι αφού η φτώχεια και η ανεργία είναι ικανές να πυροδοτήσουν κοινωνικές εκρήξεις και ταραχές. Ποιος θα θιγόταν από μια τέτοια κατάσταση; (Βλ. κίτρινα γιλέκα στη Γαλλία).

Κύριος αποδέκτης των κοινωνικών αναταραχών είναι τα μαγαζιά της γειτονιάς, εκείνα του κέντρου της πόλης, η βιομηχανία και οι υπηρεσίες. Οπότε, λειτούργησε η μείωση της φτώχειας υπέρ της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς με αποδέκτες την μεσαίας τάξη; Φυσικά ΝΑΙ. Δόθηκε αυτό με την κατάλληλη επιχειρηματολογία όπως έπρεπε στους πολίτες; Μάλλον ΌΧΙ.

Τέλος, η ιδιαίτερη έμφαση που δόθηκε σε οξύτατα προβλήματα διαφόρων κοινωνικών ομάδων (π.χ. συνταξιούχων) δημιούργησε την αίσθηση σε σημαντική μερίδα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και επαγγελματιών ότι ο ΣΥΡΙΖΑ τους θεωρούσε ως κοινωνικούς αντιπάλους, μια λάθος εικόνα που στοίχισε.

Όσο όμως οι ουρές του κόσμου στις εφορίες θύμιζαν παλιές εποχές, όσο το παρεμπόριο-λαθρεμπόριο πανίσχυρα βλάπτουν τη υγιή και μικρή επιχείρηση, όσο ακόμη δεν ξηλώνονται οι σιδηροτροχιές του προηγούμενου πολιτικού καθεστώτος και τέλος όσο η πολυπόθητη από τον κόσμο αλλαγή του τρόπου ζωής καρκινοβατεί, τόσο οι προσπάθειες κάθε κυβέρνησης που κινείται πέρα από τα πεπαλαιωμένα πρότυπα του παρελθόντος δεν μπορούν ν΄ αποδώσουν τα μέγιστα.

Η οποιαδήποτε τελική μάχη που χαρίζει το πολυπόθητο αποτέλεσμα της αλλαγής, ήθελε πρωτόγνωρες ταχύτητες, μουλαρίσιο πείσμα και πίστη χωρίς ν’ αμφιταλαντεύονται ναύτες και αξιωματικοί ενός πλοίου σε τρικυμία! Η ρεβάνς είναι μια μοναδική πρόκληση απαιτώντας επαρκή γνώση των τεχνικών του πολέμου. Θέλει όμως και πολλά άλλα εκτός από ένα μη συμβατικό τρόπο σκέψης, που αφορούν κατά κύριο λόγο την επανάσταση στην καθημερινή μας ζωή.

Δημήτρης Μάρδας, Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ, π. Αν. Υπουργός Οικονομικών και π. βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ

Απόψεις

Αθήνα - Στοκχόλμη, 12 Οκτωβρίου 1944. Μια ματιά πίσω στο χρόνο. Του Νότη Μαριά*

νότης μαριάς

H απελευθέρωση της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις 12 Οκτωβρίου 1944 τιμήθηκε για άλλη μια φορά με την καθιερωμένη παρουσία των επισήμων στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης όπου και έγινε η έπαρση της ελληνικής σημαίας. Μια εκδήλωση η οποία πέρασε «στα ψιλά» μιας και τα ΜΜΕ της χώρας αφιέρωσαν ελάχιστα δευτερόλεπτα. Αντίθετα ο ποδοσφαιρικός αγώνας των εθνικών ομάδων Σουηδίας-Ελλάδας που έγινε στη Στοκχόλμη το βράδυ της ίδιας ημέρας μονοπώλησε το ενδιαφέρον των MME, σπάζοντας μάλιστα και ρεκόρ τηλεθέασης με 23,2%.

Ακούγοντας τους εθνικούς ύμνους Ελλάδας και Σουηδίας πριν το εναρκτήριο λάκτισμα του αγώνα με φόντο τις σημαίες των δύο χωρών να κυματίζουν στα χέρια των Ελλήνων και των Σουηδών φιλάθλων αντίστοιχα, ενστικτωδώς επιχείρησα ένα σύντομο ιστορικό flashback.

12 Οκτωβρίου 2021-12 Οκτωβρίου 1944. Εβδομήντα επτά χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής. Τότε την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου 1944 σύσσωμος ο λαός της Αθήνας πανηγύριζε τη νίκη κατά των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής. Ήταν η μεγάλη δικαίωση του ελληνικού λαού που πολέμησε τον ιταλικό φασισμό στην Πίνδο και τις ορδές του Χίτλερ στο Ρούπελ, που έδωσε τη νικηφόρα μάχη της ενωμένης εθνικής αντίστασης ενάντια στα γερμανικά στρατεύματα κατοχής με χιλιάδες θύματα που δολοφονήθηκαν στα ολοκαυτώματα των μαρτυρικών πόλεων και χωριών αλλά και στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Από την άλλη πλευρά η Σουηδία, «ο επιτήδειος ουδέτερος» του Β’ παγκοσμίου πολέμου, η χώρα η οποία καθ΄ όλη τη διάρκεια του πολέμου διατηρούσε στενές οικονομικές σχέσεις με τον Χίτλερ. Η χώρα που με την περίφημη συμφωνία Permittenttrafiken της 8ης Ιουλίου 1940 έδωσε τη δυνατότητα στα γερμανικά στρατεύματα να περνούν transit από τη σουηδική επικράτεια με κατεύθυνση τη Νορβηγία και τη Φινλανδία. Η χώρα που πωλούσε τόνους σιδηρομετάλλευμα στη Γερμανία που ήταν τόσο απαραίτητο για την χιτλερική πολεμική μηχανή. Όμως το πιο βασικό εμπόρευμα που πωλούσε η Σουηδία στη Γερμανία ήταν τα περίφημα σουηδικά ρουλεμάν. Τα ρουλεμάν ως γνωστόν αποτελούν βασικό εξάρτημα για τη λειτουργία σχεδόν όλων των μηχανημάτων αλλά και των αυτοκινήτων και των αεροπλάνων. Όμως το πρωτοποριακό διπλό ρουλεμάν αυτοευθυγράμμισης που είχε εφεύρει ο σουηδός μηχανικός Sven Gustaf Wingqvist και το οποίο κατασκεύαζε αποκλειστικά η σουηδική εταιρία SKF ήταν περιζήτητο. Οι Σύμμαχοι υποστήριζαν ότι αν η Σουηδία σταματούσε να πουλά στη Γερμανία σιδηρομετάλλευμα, ρουλεμάν και μηχανές κατασκευής ρουλεμάν ο πόλεμος θα είχε τελειώσει τουλάχιστον ένα χρόνο πιο πριν.

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες η εξαγωγή σουηδικών ρουλεμάν στη Γερμανία αντιστοιχούσε το έτος 1938 στο 9,1% των συνολικών σουηδικών εξαγωγών ρουλεμάν. Το ποσοστό αυτό έφτασε το 1943 στο 64,9%!!!. Κάνοντας λοιπόν χοντρές μπίζνες με τους ναζί αναπτύχθηκε περαιτέρω η σουηδική βιομηχανία αλλά και οι σουηδικές τράπεζες, ενώ η Σουηδία καθ΄ όλη τη διάρκεια του πολέμου προμηθευόταν από τους ναζί φτηνό κάρβουνο που όμως προερχόταν από τη Σιλεσία της κατακτημένης Πολωνίας, ενώ βέβαια οι κάτοικοι της Σουηδίας και ιδίως της Στοκχόλμης είχαν στη διάθεση τους πληθώρα αγαθών σε αντίθεση με τους κατοίκους της Αθήνας που τους θέρισε η πείνα τον χειμώνα του 1941-1942. Η στάση της Σουηδίας στο Β’ παγκόσμιο πόλεμο και η συνεργασία της με τους ναζί πρόσφατα αποτέλεσε σημείο σύγκρουσης ανάμεσα στον πρώην πρωθυπουργό της Σουηδίας Carl Bildt και σε κορυφαίους πολιτικούς της Νορβηγίας αλλά και τον νορβηγό ποδοσφαιριστή Jan Aage Fjortoft που κατήγγειλαν την φιλοναζιστική στάση της Σουηδίας (www.euronews.com 12/4/2021).

Από την άλλη βέβαια δεν θα πρέπει να ξεχνάμε την σουηδική αντιναζιστική αντίσταση καθώς και φωτεινές επίσημες εξαιρέσεις όπως αυτή του σουηδού διπλωμάτη Raoul Wallenberg ο οποίος το 1944 έσωσε χιλιάδες εβραίους στην Ουγγαρία. Όμως η περίπτωση Wallenberd ήταν η εξαίρεση καθώς έγγραφα και μελέτες όπως η Έκθεση το 2006 του Swedish Research Council ανέδειξαν τη σχέση της Σουηδίας με τη ναζιστική Γερμανία. Μια ιστορική κηλίδα την οποία προσπαθεί να απαλείψει η σύγχρονη Σουηδία μέσα από πρόσφατες κινηματογραφικές δημιουργίες.

Τελικά όπως προκύπτει από μελέτες μετά από πιέσεις των ΗΠΑ και καθώς ο Χίτλερ είχε πλέον αρχίσει να υποχωρεί λόγω της προέλασης του κόκκινου στρατού αλλά και της απόβασης των Συμμάχων στην Νορμανδία, η Σουηδία αποφάσισε να διακόψει εντελώς την εξαγωγή ρουλεμάν στη ναζιστική Γερμανία. Τότε το ημερολόγιο έδειχνε 12 Οκτωβρίου 1944!!!

Δυο μέρες μετά στις 14 Οκτωβρίου 1944 η εφημερίδα της Στοκχόλμης Svenska Dagbladet δημοσιεύοντας την είδηση της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους ναζί στη σελίδα 3 με πηχυαίους τίτλους έγραφε: «Η ελληνική σημαία πάνω από την Αθήνα».

Ενδιαφέρον λοιπόν το σύντομα αυτό ιστορικό flashback με αφορμή τον ποδοσφαιρικό αγώνα Σουηδίας -Ελλάδας το βράδυ της 12ης Οκτωβρίου 2021.

*Ο Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ- Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, πρώην Ευρωβουλευτής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αφγανιστάν: Σιγά ...η Ευρώπη κοιμάται. Του Νότη Μαριά

Τι έγινε τελικά το 1,3 δις ευρώ της ΕΕ για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών;

 

ESPA BANNER