Αφιερωματα

Σαν σήμερα το 1920 γεννήθηκε η Μελίνα Μερκούρη

melina_3637.jpg

Η Μελίνα Μερκούρη γεννήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1920.

Καταγόταν από φημισμένη οικογένεια πολιτικών, αφού ο παππούς της ήταν ο Σπυρίδων Μερκούρης, που είχε διατελέσει για πολλά χρόνια δήμαρχος Αθηναίων. Ο πατέρας του, αξιωματικός του Ιππικού, είχε διατελέσει βουλευτής και υπουργός.

Το 1938, θα γίνει δεκτή στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Την επόμενη χρονιά θα παντρευτεί τον Παναγή Χαροκόπο. Θα εμφανιστεί στο θέατρο με το τέλος της γερμανικής κατοχής σε σπουδαίες παραστάσεις, όπως οι «Ανατολικά του Σουέζ» και «Λεωφορείον ο Πόθος».

Από το 1951 θα αρχίσει να πρωταγωνιστεί παράλληλα και στην γαλλική θεατρική σκηνή. Γίνεται η μούσα ενός μεγάλου θεατρικού συγγραφέα, του Μαρσέλ Ασάρ. Θα συνεχίσει να βρίσκεται μεταξύ Αθήνας και Παρισίου, όταν το 1955 θα παίξει στην πρώτη της ταινία, την θρυλική «Στέλλα», στο πλευρό του Γιώργου Φούντα. Την επόμενη χρονιά θα συνεργαστεί για πρώτη φορά με τον Ζυλ Ντασέν στην ταινία, «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Ο Ζυλ Ντασέν γίνεται ο μεγάλος έpωτας της ζωής της.

Το 1958 θα ξεκινήσει τα γυρίσματα της ταινίας «Ποτέ την Κυριακή», που θα βραβευτεί με Όσκαρ τραγουδιού, το οποίο θα λάβει ο Μάνος Χατζιδάκις για «Τα Παιδιά του Πειραιά». Η ίδια ήταν υποψήφια για Όσκαρ στην ίδια ταινία και κατάφερε να κερδίσει το βραβείο Α’ Γυναικείου ρόλου στο Φεστιβάλ των Καννών.

Το 1964, η Μέλινα Μερκούρη και ο Ζυλ Ντασέν, αποφασίζουν να δεσμευτούν. Κάτι που θα κάνουν επίσημα δυο χρόνια αργότερα, στις 18 Μαΐου του 1966, στο δημαρχείο της Λωζάνης. Ο μόνος Έλληνας που παραβρέθηκε στην κλειστή τελετή ήταν ο Νίκος Κούρκουλος.
 

Την επταετία της δικτατορίας, πολέμησε με όλες της τις δυνάμεις την χούντα, χρησιμοποιώντας την φήμη της και τις γνωριμίες της. Για τον λόγο αυτό της αφαιρέθηκε η ελληνική υπηκοότητα. Το 1974 θα επιστρέψει και θα συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν καταφέρνει όμως να εκλεγεί, κάτι που όμως έγινε το 1977, όταν εξελέγη βουλευτής της Β’ Πειραιά.

Την οκταετία 1981-1989, θα διατελέσει υπουργός Πολιτισμού, δίνοντας έναν τεράστιο αγώνα για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα, τα οποία είχαν κλαπεί από τον Λόρδο Έλγιν και βρίσκονται (μέχρι και σήμερα) στο Βρετανικό Μουσείο.
 

Επίσης, θεωρείται η εμπνεύστρια του θεσμού της Πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης, που ξεκίνησε το 1985, με πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα την Αθήνα. Το 1990 διεκδίκησε και την δημαρχία της Αθήνας αλλά ηττήθηκε από τον Αντώνη Τρίτση.

Άφησε την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο «Memorial» της Νέας Υόρκης στις 6 Μαρτίου του 1994, καταπονημένη από την πολύχρονη μάχη της με τον καρκίνο. Η σορός της μεταφέρθηκε στην Ελλάδα δυο μέρες αργότερα και τέθηκε σε διήμερο λαϊκό προσκύνημα ενώ ταυτόχρονα κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος.

Η Μελίνα των Ελλήνων, «έφυγε» σε ηλικία 74 ετών.
Ο σύζυγός της Ζυλ Ντασέν, ίδρυσε σύμφωνα με την επιθυμία της και την βοήθεια πολλών προσωπικοτήτων, το «Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη», του οποίου κύριος στόχος είναι η επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα.
 

Αφιερωματα

91 χρόνια από το οικονομικό κραχ

οικονομικό κραχ

Το καλοκαίρι του 1929 η Αμερική ευημερούσε. Ο κόσμος δανειζόταν από τις τράπεζες για να «παίξει» στη Γουολ Στριτ. Ο δείκτης Ντόου Τζόουνς (DJIA) έφθασε στο υψηλότερο σημείο του, στις 381.17 μονάδες (3 Σεπτεμβρίου 1929). Οι χρηματιστηριακή αξία των μετοχών είχε αυξηθεί τόσο πολύ, που οι διορατικότεροι μιλούσαν για «φούσκα» έτοιμη να εκραγεί.

Οικονομικοί κύκλοι φοβούμενοι την κάμψη των τιμών των μετοχών άρχισαν να τις ρευστοποιούν. Στις 24 Οκτωβρίου 1929, 13 εκατομμύρια μετοχές άλλαξαν χέρια, αριθμός ρεκόρ για τα χρηματιστηριακά χρονικά («Μαύρη Πέμπτη»). Πανικός άρχισε να καταλαμβάνει τους επενδυτές και τους χρηματιστές. Οι μεγάλοι «παίκτες» της Γουόλ Στριτ άρχισαν να αγοράζουν μαζικά τα καλά χαρτιά (blue chips), σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν την πτώση. Η τακτική αυτή είχε αποδώσει στη χρηματιστηριακή κρίση του 1907, όχι όμως και τώρα.

Το Σαββατοκύριακο που μεσολάβησε η κατάσταση δραματοποιήθηκε ακόμη περισσότερο από τον Τύπο. Τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου οι τιμές συνέχισαν την κατηφορική τους πορεία, με τους επενδυτές να ξεφορτώνονται τα «χαρτιά» τους, με σκοπό να αναζητήσουν πιο πρόσφορες επενδυτικές ευκαιρίες. Ο δείκτης χάνει 12% της αξίας του και 16,4 εκατομμύρια μετοχές αλλάζουν χέρια.

Την επόμενη μέρα, η Γουόλ Στριτ καταρρέει («Μαύρη Τρίτη»). Πολλές τράπεζες που είχαν τοποθετήσει τα χρήματα των πελατών τους σε μετοχές για να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη, αντιμετωπίζουν δυσεπίλυτα προβλήματα και τις επόμενες μέρες κηρύσσουν πτώχευση.

Το χρηματιστηριακό κραχ χειροτέρευσε την ήδη εύθραυστη κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και συνέβαλε στη Μεγάλη Οικονομική Ύφεση της δεκαετίας του '30, που έπληξε Ευρώπη και Αμερική, με πτωχεύσεις εταιρειών, μαζική ανεργία και μεγάλη κεφαλαιοκρατική συγκέντρωση.

Η Γουόλ Στριτ ανέκαμψε προσωρινά στις αρχές του 1930, για να κατρακυλήσει ξανά το επόμενο διάστημα και ο δείκτης Ντόου Τζόουνς να φθάσει στις 41.22 μονάδες στις 8 Ιουλίου 1932, στο χαμηλότερο σημείο όλων των εποχών. Το 1931 το Κογκρέσο συγκρότησε την Επιτροπή Πεκόρα για να μελετήσει τις αιτίες της χρηματιστηριακής κρίσης και βάσει των πορισμάτων της ψήφισε το νόμο Γκλας - Σίγκαλ του 1933, με τον οποίον διαχωρίστηκαν οι τράπεζες σε εμπορικές και επενδυτικές.

 

 

Τα επόμενα χρόνια, με βάση την εμπειρία της Γουόλ Στριτ, τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου πήραν μέτρα για να αποτρέψουν ένα νέο κραχ. Το κυριότερο ήταν η διακοπή των συνεδριάσεων σε περιόδους ραγδαίων μεταβολών της χρηματιστηριακής αγοράς.

Οι επιπτώσεις του «Κραχ» στις ΗΠΑ σε αριθμούς
12.000.000 έμειναν άνεργοι.
12.000 έχαναν τη δουλειά τους κάθε μέρα.
20.000 επιχειρήσεις κήρυξαν πτώχευση.
1.616 τράπεζες πτώχευσαν.
1 στους 20 γεωργούς ξεσπιτώθηκαν.
23.000 αυτοκτονίες σημειώθηκαν σ' ένα χρόνο, αριθμός ρεκόρ.