Εξαιρετικά προβληματική εξελίσσεται η πορεία εκτέλεσης του ΒΟΑΚ, καθώς λίγες μέρες μετά την απόφαση του υπουργού Υποδομών Χρίστου Δήμα για την καταβολή αποζημίωσης 21 εκατ. ευρώ στον ανάδοχο του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ένα νέο, πολύ βαρύτερο «πακέτο» αποζημίωσης βρίσκεται ήδη στον δρόμο, με το συνολικό κόστος αποζημιώσεων για τους φορολογούμενους να φτάνει, μέχρι στιγμής, τα 145 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για το τμήμα του ΒΟΑΚ Χερσόνησος - Νεάπολη, για το οποίο ο ανάδοχος του έργου ΑΚΤΩΡ – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ζητά 124,5 εκατ. ευρώ καθώς ο χρόνος παράδοσης μετατίθεται κατά 16,3 μήνες λόγω καθυστερήσεων στις απαλλοτριώσεις και έλλειψης ωριμότητας του έργου — ευθύνη που, σύμφωνα με το υπουργείο, δεν βαραίνει τον ανάδοχο.
Η νέα αυτή εξέλιξη αναδεικνύει για ακόμη μια φορά το τεράστιο κόστος που πληρώνει ο πολίτης για γραφειοκρατικές καθυστερήσεις και ανεπαρκή προετοιμασία έργων από πλευράς Δημοσίου.
Το έργο, αξίας 350 εκατ. ευρώ, καθυστερεί επίσημα πλέον κατά 498 ημέρες, περίπου 16 μήνες, εξαιτίας της αδυναμίας του Δημοσίου να παραδώσει έγκαιρα τα εργοτάξια. Αντί αυτό να θεωρηθεί κυβερνητική ευθύνη, μετατράπηκε σε δώρο για τους εργολάβους, καθώς προβλέπεται αποζημίωση 124,523 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 112,3 εκατ. θα πάνε στον κατασκευαστή (ΓΕΚ Τέρνα – Άκτωρ) και τα υπόλοιπα 12,2 εκατ. στον Ιδιωτικό Φορέα Σύμπραξης.
Η σύμβαση (ΣΔΙΤ) Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα είχε υπογραφεί στις 21 Απριλίου 2023, με το Δημόσιο να δεσμεύεται ότι θα παραδώσει όλα τα εργοτάξια ως τις 21 Απριλίου 2024. Ωστόσο, οι χώροι παραδόθηκαν με καθυστέρηση σχεδόν ενός έτους, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025.
Η σχετική απόφαση του υπουργείου είναι αποκαλυπτική: δεν διαπιστώθηκε καμία ευθύνη του αναδόχου, ούτε υπήρξαν εργασίες που θα μπορούσε να εκτελέσει για να περιοριστούν οι καθυστερήσεις.
Με άλλα λόγια, το Δημόσιο αναγνώρισε πως ευθύνεται αποκλειστικά για την καθυστέρηση και άρα θα πληρώσει αδρά γι’ αυτό.
Το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ, μήκους 22,5 χιλιομέτρων, περιλαμβάνει 12 γέφυρες, 5 σήραγγες και 5 ανισόπεδους κόμβους. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έργο ζωτικής σημασίας για την Κρήτη, η πορεία του αποδεικνύει την πλήρη αποτυχία του κρατικού μηχανισμού να οργανώσει αποτελεσματικά τη συνεργασία με τους ιδιώτες.
Οι δύο αποφάσεις αναδεικνύουν ένα ευρύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα μεγάλα έργα υποδομής στην Ελλάδα: τις καθυστερήσεις από το Δημόσιο στην ολοκλήρωση απαλλοτριώσεων, στην αδειοδότηση και στην παράδοση των εργοταξίων. Οι καθυστερήσεις αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τα χρονοδιαγράμματα, αλλά προκαλούν και ουσιαστικές οικονομικές επιβαρύνσεις, καθώς οι ανάδοχοι έχουν δικαίωμα αποζημίωσης για το επιπλέον κόστος.
Η πλευρά του υπουργείου αναφέρει πως οι παρατάσεις κρίθηκαν «τεχνικά αναγκαίες και θεσμικά προβλεπόμενες», προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή εξέλιξη των έργων και να αποφευχθούν δικαστικές εμπλοκές που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν περαιτέρω την πρόοδο. Ενώ, από την πλευρά των αναδόχων, εκτιμάται ότι η αναθεώρηση των προθεσμιών θα επιτρέψει την «πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα των έργων με ασφάλεια και βιώσιμο τρόπο».
Οι διαδοχικές καθυστερήσεις δείχνουν ότι το έργο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει θεσμικά και διοικητικά εμπόδια, τα οποία μεταφράζονται σε αυξήσεις κόστους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κρήτη - απάτες: Η προκαταβολή για το ανύπαρκτο τρακτέρ και ο "μαϊμού" λογιστής
Τρία τροχαία στη Σταλίδα μέσα σε λίγα λεπτά - Τί λέει αυτόπτης μάρτυρας (εικόνες)
Ηράκλειο: Στις δικαστικές αίθουσες το αιματηρό περιστατικό στις Μαλάδες