Μια ιστορική και κοινωνιολογική αναδρομή στον κόσμο της πορνείας στην ελληνική πρωτεύουσα αποτελεί  το βιβλίο «Μπέμπα, Λέλα, Σούλα – Ο αγοραίος έρωτας στην Αθήνα του 20ού αιώνα»

Μέσα από αρχεία της Ασφάλειας, υγειονομικά βιβλιάρια και μαρτυρίες γυναικών, ο Βασίλης Πισιμίσης ανασυνθέτει έναν κόσμο που λειτουργούσε επί δεκαετίες σχεδόν αθέατος, αλλά απολύτως ενταγμένος στην οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα.

Το βιβλίο παρουσιάζει:

Tην εξέλιξη των «κόκκινων» περιοχών, από τα θρυλικά σπίτια της Βάθης και της Ομόνοιας μέχρι τα καμπαρέ της Τρούμπας και τους δρόμους της Μεταξουργείου.

Κοινωνικά Πορτρέτα: 

Μέσα από τα ονόματα του τίτλου (Μπέμπα, Λέλα, Σούλα), το έργο αναδεικνύει τις προσωπικές ιστορίες των γυναικών, τις συνθήκες διαβίωσής τους και τη σχέση τους με το κράτος, την αστυνομία και τους «προστάτες».

Ιστορικό Πλαίσιο: 

Εξετάζει πώς ο αγοραίος έρωτας επηρεάστηκε από μεγάλα γεγονότα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή (με την είσοδο προσφυγισσών στον χώρο), η Κατοχή και η μεταπολεμική ανοικοδόμηση. 

Το θέμα έχει απασχολήσει εκτενώς την αθηναϊκή βιβλιογραφία και τον τύπο, με πρόσφατες αναφορές σε εφημερίδες όπως η Καθημερινή που αναδεικνύουν την πολιτισμική διάσταση αυτής της «αθέατης» πλευράς της πόλης.

Οι παξιμαδοκλέφτρες στην παλιά Αθήνα

Στο βιβλίο του Θωμά Σιταρά, «Πόθοι και πάθη στην Παλιά Αθήνα» καταγράφεται με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο η προσέγγιση των συγκεκριμένων γυναικών από την ακραία συντηρητική κοινωνία της εποχής: Ήταν αδιανόητο να κατοικούν σε κεντρικές συνοικίες και έμεναν σε απομακρυσμένα σημεία κοντά στην πλατεία Βάθη ή στα «Παντρεμενάδικα» (σημερινός λόφος Αρδηττού). Αργότερα άρχισαν να συχνάζουν στη Νεάπολη και στο Γκαζοχώρι της Πειραιώς (όπου κοντά υπήρχε και το πρώτο νοσοκομείο για αφροδίσια νοσήματα).

Καταγράφεται, δε, ο υποτιμητικός τρόπος που αντιδρούσαν οι «τίμιες νοικοκυρές» όταν τύχαινε κάποια απ’ αυτές τις γυναίκες να περάσει από τη γειτονιά τους: Σταυροκοπιούνταν, έφτυναν στον κόρφο τους (ή και τις ίδιες), τις μούντζωναν. Και εννοείται ότι έκλειναν πόρτες και παράθυρα για να μην τις δουν τα παιδιά (και κυρίως οι κόρες που ήταν κλεισμένες στο σπίτι περιμένοντας τον γαμπρό).

Μάλιστα ο συγγραφέας παραθέτει και συγκεκριμένα παραδείγματα γυναικών με τέτοια φήμη: Την καλόβολη χήρα Θεώνη, που έμενε σε μια ακατοίκητη περιοχή που λεγόταν και Πινακωτή (κοντά στη σημερινή Λεωφόρο Αλεξάνδρας), με την ψηλή μάντρα του σπιτιού της να εγγυάται στους επισκέπτες πως θα προστατεύονταν από τα αδιάκριτα βλέμματα.

Και την κόρη ενός ξένου διπλωμάτη, που δεχόταν τους δανδήδες της Αθήνας σε κρυφό διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας και με τη φημολογούμενα ηφαιστειακή ιδιοσυγκρασία της, «παρέδιδε ερωτικά μαθήματα ευρωπαϊκού επιπέδου σε ένα μεγάλο ντιβάνι σκεπασμένο με γούνα».

Ο χλευασμός και απομόνωση

Παρουσιάζοντας λοιπόν αυτές τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις γυναικών που χαρακτηρίζονταν «παστρικές», «παξιμαδοκλέφτρες» (ή συντομότερα «παξιμάδες» τα επόμενα χρόνια), η ίδια πηγή επιβεβαιώνει και εξηγεί το πώς προέκυψαν οι συγκεκριμένα παρατσούκλια.

Το μεν πρώτο επειδή οι επαγγελματικές ανάγκες τους επέβαλαν να πλένονται πιο συχνά από τον υπόλοιπο πληθυσμό (ο οποίος πλενόταν μια φορά κάθε 15 μέρες). Και το δεύτερο από μια συνήθεια που φέρονταν να είχαν οι περιπλανώμενες πόρνες: Nα περνούν ανάμεσα από τα τραπεζάκια των καφενείων (θέλοντας να προκαλέσουν ή να αστειευτούν με τον ανδρικό πληθυσμό) και να κλέβουν τα παξιμαδάκια που συνόδευαν τον καφέ.

Mάλιστα γράφτηκε και ρεμπέτικο τραγούδι που "εξυμνούσε" μια φιγούρα εκείνης της εποχής με τίτλο: "Ησουνα ξυπόλητη" (Παξιμαδοκλέφτρα) το 1930.

Όπως καταγράφει πάντως και το βιβλίο, στο ξεκίνημα του 20ου αιώνα μπήκε τουλάχιστον τέλος στο κρυφτούλι με τους οίκους ανοχής. Με τον Νόμο 3032 του 1922 «Περί ασέμνων γυναικών», αναγνωρίστηκαν επίσημα. Και οι κυρίες που ήταν επικεφαλής τους χαρακτηρίστηκαν επαγγελματίες που (ανάλογα με το μέγεθος της πελατείας τους) κατατάχθηκαν κανονικά σε φορολογικές κλάσεις…

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Δολοφονία 27χρονου Κρητικού: Τα σενάρια που εξετάζει η ΕΛ.ΑΣ - Σοκάρει η αγριότητα