Το 1974, σε μια εποχή που ο Μαραθώνιος θεωρούνταν απαγορευμένος για τις γυναίκες, μια νεαρή αθλήτρια στάθηκε στην εκκίνηση της ιστορικής διαδρομής από τον Μαραθώνα μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο και έγραψε ιστορία.
Η Ζωζώ Χριστοδούλου έγινε η πρώτη Ελληνίδα που έτρεξε στον Μαραθώνιο της Αθήνας, αψηφώντας τα στερεότυπα, τις ειρωνείες και έναν άτυπο αποκλεισμό που για δεκαετίες κρατούσε τις γυναίκες μακριά από τα αγωνίσματα μεγάλων αποστάσεων.
Το ξεκίνημα μιας πρωτοπόρου στον ελληνικό στίβο
Η Ζωζώ Χριστοδούλου γεννήθηκε το 1951 στο Κάιρο της Αιγύπτου, σε ελληνική οικογένεια της διασποράς. Σε ηλικία 16 ετών μετακόμισε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά της και σύντομα στράφηκε στον κλασικό αθλητισμό.
Ξεκίνησε την πορεία της στον Αθλητικό Όμιλο Φιλοθέης, όπου για μεγάλο διάστημα ήταν η μοναδική γυναίκα αθλήτρια. Εκείνη την εποχή η παρουσία γυναικών στον στίβο ήταν εξαιρετικά περιορισμένη και οι συνθήκες προπόνησης δύσκολες.
Το 1968, ενώ ήδη σπούδαζε ψυχολογία, εντάχθηκε στον Εθνικό Γυμναστικό Σύλλογο. Προπονητής της ήταν ο Ηλίας Αντζουλάτος, ο οποίος αρχικά την δοκίμασε στα σπριντ των 100 και 200 μέτρων. Πολύ γρήγορα όμως διαπίστωσε ότι το πραγματικό της ταλέντο βρισκόταν στις μεγάλες αποστάσεις.
Την περίοδο εκείνη, οι γυναίκες μπορούσαν να αγωνιστούν επίσημα μόνο μέχρι τα 1.500 μέτρα. Η ιδέα ότι μια γυναίκα θα μπορούσε να τρέξει Μαραθώνιο θεωρούνταν υπερβολική για τα δεδομένα της εποχής.
Τα στερεότυπα που αντιμετώπισε
Η προσπάθεια της Χριστοδούλου δεν περιοριζόταν μόνο στην προπόνηση. Έπρεπε να αντιμετωπίσει και τις έντονες κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής.
Όταν προπονούνταν στους δρόμους της Αθήνας, συχνά άκουγε ειρωνικά σχόλια από περαστικούς.
Όπως έχει αφηγηθεί η ίδια: «Μου έλεγαν να αφήσω τον αθλητισμό και να πάω να πλύνω πιάτα».
Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που πίστευαν ότι ο αθλητισμός δεν ταίριαζε στις γυναίκες, ενώ ορισμένοι την προειδοποιούσαν ότι η έντονη άσκηση θα «χαλάσει» το σώμα ή την εμφάνισή της.
Παρά τις αντιδράσεις, η ίδια συνέχισε να τρέχει και να προπονείται, επιμένοντας στο όνειρό της να δοκιμάσει τις δυνάμεις της στις μεγάλες αποστάσεις.
Ο Μαραθώνιος της Αθήνας το 1974
Η ευκαιρία ήρθε το φθινόπωρο του 1974, όταν έμαθε ότι στον λεγόμενο τότε Ανοιχτό ή Λαϊκό Μαραθώνιο της Αθήνας θα συμμετείχαν και γυναίκες δρομείς από τη Γερμανία.
Αποφάσισε να ζητήσει άδεια συμμετοχής. Η διαδικασία όμως δεν ήταν εύκολη.
Χρειάστηκε:
- ειδική άδεια από την ομοσπονδία στίβου
- ιατρική γνωμάτευση από καρδιολόγο
Η προετοιμασία της ήταν περιορισμένη. Λίγες ημέρες πριν από τον αγώνα έκανε τη μεγαλύτερη δοκιμή της, τρέχοντας περίπου 21,5 χιλιόμετρα, δηλαδή τη μισή απόσταση του Μαραθωνίου.
Ο ιστορικός τερματισμός στο Παναθηναϊκό Στάδιο
Την ημέρα του αγώνα, η 23χρονη τότε αθλήτρια στάθηκε στην εκκίνηση μαζί με τους υπόλοιπους δρομείς της κλασικής διαδρομής Μαραθώνας – Αθήνα.
Καθώς περνούσε η ώρα και δεν είχε φτάσει ακόμη στο στάδιο, άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες ότι είχε εγκαταλείψει.
Ωστόσο, λίγο αργότερα εμφανίστηκε στην είσοδο του Παναθηναϊκού Σταδίου και ολοκλήρωσε τη διαδρομή, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη Ελληνίδα που τερμάτισε Μαραθώνιο στην Ελλάδα.
Η ίδια έχει εξηγήσει πόσο σημαντικό ήταν για εκείνη να φτάσει μέχρι το τέλος: «Έπρεπε να τερματίσω για να πείσω ότι οι γυναίκες μπορούν. Αν εγκατέλειπα, θα επιβεβαίωνα όσους έλεγαν το αντίθετο».
«Δεν ήθελα να αποδείξω κάτι, ήθελα απλώς να τρέξω»
Κατά τη διάρκεια της διαδρομής πολλοί θεατές τη σταματούσαν για να τη ρωτήσουν αν ήταν Ελληνίδα, ενώ άλλοι την ενθάρρυναν.
Όπως έχει περιγράψει: «Σε όλη τη διαδρομή μου φώναζαν: “Η Ελληνίδα είσαι; Πρώτη θα βγεις!”».
Η στιγμή που μπήκε στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο ήταν από τις πιο έντονες της ζωής της. Παρά τη σημασία του επιτεύγματος, η ίδια επιμένει ότι το κίνητρό της ήταν απλό.
«Δεν ήθελα να αποδείξω κάτι. Ήθελα απλώς να τρέξω», τόνισε.
Η σημασία της συμμετοχής της
Η συμμετοχή της Ζωζώς Χριστοδούλου στον Μαραθώνιο της Αθήνας το 1974 αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την παρουσία των γυναικών στα αγωνίσματα μεγάλων αποστάσεων.
Την εποχή εκείνη οι γυναίκες μόλις άρχιζαν διεθνώς να διεκδικούν τη θέση τους στους Μαραθωνίους. Δέκα χρόνια αργότερα, το 1984 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες, ο γυναικείος Μαραθώνιος θα εντασσόταν για πρώτη φορά στο ολυμπιακό πρόγραμμα.
Η Χριστοδούλου, με την παρουσία της στην εκκίνηση και τον τερματισμό της στον ιστορικό αγώνα, άνοιξε τον δρόμο για τις Ελληνίδες δρομείς που θα ακολουθούσαν τα επόμενα χρόνια.
Πληροφορίες από iefimerida.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Αστυνομική Δ/νση Κρήτης: Προσοχή! Νέα απάτη με μήνυμα σε πολίτες για δήθεν τροχαία παράβαση
Διάλογος Ισραηλινού πιλότου με Αμερικανό συνάδελφό – «Τιμή μας να πολεμάμε στο πλευρό σας»