Αφιερωματα

53 χρόνια από τη βύθιση του "Ηράκλειον" στη Φαλκονέρα

ηράκλειον φαλκονέρα

Το ναυάγιο του «Ηράκλειον» στη Φαλκονέρα συγκλόνισε την Ελλάδα και από τότε παραμένει μία μαύρη σελίδα στην ελληνική ακτοπλοΐα, καθώς στα παγωμένα νερά του Αιγαίου χάθηκαν 250 επιβάτες. Το επιβατηγό οχηματαγωγό απέπλευσε στις 7 Δεκεμβρίου 1966, στις 7 και 20 το βράδυ, από το λιμάνι της Σούδας στα Χανιά, με προορισμό τον Πειραιά.

Η αναχώρησή του καθυστέρησε για 20 λεπτά, προκειμένου να προλάβει να επιβιβαστεί φορτηγό βάρους 25 τόνων. Στο Αιγαίο έπνεαν άνεμοι 8 έως 9 μποφόρ και έβρεχε. Στις 2 τα ξημερώματα της 8ης Δεκεμβρίου βρισκόταν κοντά στη βραχονησίδα Φαλκονέρα, στα όρια του Κρητικού με το Μυρτώο Πέλαγος, και ο κλυδωνισμός του πλοίου έγινε έντονος. 

Ο ασυρματιστής μόλις που πρόλαβε να εκπέμψει σήμα κινδύνου στις 2:06 π.μ: «SOS, από Ηράκλειον, στίγμα μας 36° 52′ B., 24° 08 A., Βυθιζόμαστε»

Στις 2 μετά τα μεσάνυχτα της 8ης Δεκεμβρίου, το πλοίο βρισκόταν στη μέση της διαδρομής, κοντά στη βραχονησίδα Φαλκονέρα.

 

Άρχισε να κλυδωνίζεται επικίνδυνα εξαιτίας της σφοδρής θαλασσοταραχής. Από τις αναταράξεις, το φορτηγό μετακινήθηκε από τη θέση του και χτύπησε με δύναμη στα τοιχώματα του γκαράζ. Η δεξιά μπουκαπόρτα υποχώρησε και τα ορμητικά νερά κατέκλυσαν τον χώρο. Επικράτησε χάος. Σε λίγα λεπτά το πλοίο είχε βυθιστεί. Τελικά, μόλις 47 επιβάτες και μέλη του πληρώματος κατάφεραν να σωθούν.

Οι μαρτυρίες για τη βύθιση του Ηράκλειον, ακόμα και σήμερα, συγκλονίζουν.

 

 

 

Το υποτυπώδες τότε τμήμα επικοινωνιών του Υπουργείου Ναυτιλίας εις μάτην προσπαθούσε να αναζητήσει πλοία στη γύρω περιοχή του ναυαγίου. Τα Λιμεναρχεία Πειραιώς, Σύρου και Κρήτης ανέφεραν αδυναμία αποστολής μέσων για παροχή βοήθειας, αφού ούτε και ρυμουλκά για τέτοιες ανάγκες υπήρχαν. Δυστυχώς ούτε το Ε/Γ-Ο/Γ "Μίνως", που έπλεε 15 μίλια βορειότερα, "άκουσε" το σήμα κινδύνου.

Στις 02:30 ενημερώθηκε ο τότε αρχηγός του Λιμενικού Σώματος για το τραγικό συμβάν και βεβαίως για όλες τις δυσχέρειες που το συνόδευαν. Ακολούθως ενημερώθηκε ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας και εκείνος με τη σειρά του ενημέρωσε τον υπουργό Εθνικής Αμύνης.

 

Το τότε Αρχηγείο Ναυτικού (Πλατεία Κλαυθμώνος) ανέφερε ότι πολεμικό πλοίο που βρίσκεται στη Σύρο με σβηστές μηχανές θα χρειασθεί τουλάχιστον 3-4 ώρες για απόπλου συν τις ώρες που θα χρειαζόταν για να φτάσει στον τόπο του ναυαγίου. Οι ώρες περνούσαν και η αγωνία άρχισε να κορυφώνεται, κάποια πλοία που έλαβαν το σήμα δήλωσαν αλλαγή πορείας τους προς το στίγμα του Ηράκλειον, απείχαν όμως πολύ, κάποια ανατολικά των Κυκλάδων, άλλο δυτικά της Καλαμάτας, και δύο αγγλικά πολεμικά ΒΑ της Κρήτης.

Στις 04:30 εμπλεκόμενοι αρχηγοί και υπουργοί βρέθηκαν στις υπηρεσίες για άμεση ενημέρωση, ενώ δόθηκε εντολή απόπλου στο Α/Γ "Σύρος" του τότε βασιλικού Ναυτικού. Γύρω στις 05:30 αποφασίστηκε η γνωστοποίηση του συμβάντος στον τότε πρωθυπουργό με όλες τις εξελίξεις και τις επιμέρους αδυναμίες. Μετά από κάποιες ενημερώσεις για τον μεγάλο χρόνο προσέγγισης των πλοίων που ήδη προσέτρεχαν, γύρω στις 06:00-06:30 ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον βασιλιά Κωνσταντίνο στο Τατόι. Τότε ενημερώθηκε και το αρχηγείο Αεροπορίας. Στις 07:20 ένα Douglas C-47 Skytrain απογειώθηκε από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας και λίγα λεπτά μετά το ακολούθησαν άλλα δύο.

Τα πρώτα μηνύματα από τα καράβια που κατέπλευσαν στον τόπο της τραγωδίας, στις 8.30' το πρωί, ήταν αποκαρδιωτικά: ούτε ένα συντρίμμι από το ναυάγιο και πολύ περισσότερο ούτε ίχνος επιζώντων. Οι πρώτες εκδόσεις των εφημερίδων ανέφεραν ότι το Ηράκλειον βυθίστηκε αύτανδρο.

Η κυβέρνηση Στεφανόπουλου κήρυξε εθνικό πένθος διάρκειας μίας εβδομάδας. Τα ελαφρά τραγούδια σταμάτησαν στους ραδιοσταθμούς, που μετέδιδαν συνεχώς ειδήσεις για την τραγωδία και πένθιμη κλασική μουσική.

Στις 09.45-10.00 το πρώτο Douglas C-47 Skytrain έφτασε κοντά στο στίγμα, όπου και εντόπισε το φορτηγό-ψυγείο να επιπλέει, συνάμα στον ορίζοντα φαινόταν καθαρά το αγγλικό ναρκαλιευτικό Ashton που έσπευδε ολοταχώς. Τότε το αεροπλάνο άρχισε τους "κύκλους έρευνας-διάσωσης" σε συνεχώς μικρότερο ύψος, όταν ακούσθηκε ο πιλότος του δεύτερου αεροπλάνου σχεδόν να προστάζει: "Μεγαλειότατε η πτήση σας είναι επικίνδυνη, πάρτε γρήγορα ύψος!". Ο κυβερνήτης του Ashton, αντιλαμβανόμενος ότι στην αποστολή συμμετείχε και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, ακούστηκε να λέει: "Μεγαλειότατε η Ashton στις διαταγές σας" και η απάντηση «Ευχαριστώ, ακολούθα με...», αρχίζοντας τις ρίψεις καπνογόνων και σωσιβίων, όπου, από αέρος, εντοπίστηκαν ναυαγοί.

Στις 12.00 το τραγικό συμβάν είχε μαθευτεί σχεδόν σε όλο τον Πειραιά, με πρώτους τους συγγενείς που περίμεναν το πρωί το πλοίο να έχουν συγκεντρωθεί μπροστά στο κτήριο των πλοικτητών αδελφών Τυπάλδου στην ακτή Τζελέπη.

Ως τις 17.00, που έπεσε το σκοτάδι, είχαν περισυλλεγεί 45 διασωθέντες. 10-12 ασθενοφόρα από την Αθήνα κατήλθαν μέσω της οδού Πειραιώς τις οδούς Γούναρη και Εθνικής Αντιστάσεως, ενώ άλλα 7-8 ασθενοφόρα από την Τερψιθέα Πειραιά, όπου βρισκόταν ο σταθμός Πρώτων Βοηθειών του Πειραιά, κινήθηκαν προς τον Άγιο Νικόλαο, όπου θα προσέγγιζε το πλοίο.

 

Σκηνές αλλοφροσύνης, με τα ξεφωνητά χαράς να εναλλάσσονται με τους σπαρακτικούς θρήνους, εκτυλίχθηκαν για ώρες, μέχρι να μεταφερθούν όλοι οι επιζώντες στο Τζάνειο. Την ίδια ώρα τα Χανιά βυθίστηκαν στο πένθος. Τα μαγαζιά έκλεισαν, οι σημαίες ανέμιζαν μεσίστιες σε σπίτια και δημόσια κτίρια, μοιρολόγια ακούγονταν σε κάθε δρομάκι κι έξω από το πρακτορείο των Τυπάλδων υπήρχαν μαυροντυμένες γυναίκες, σοβαρές και αμίλητες

Η κυκλοφορία μπροστά στο Τελωνείο Πειραιά και γύρω από την εκκλησία του Αγ. Νικολάου είχε διακοπεί. Ώρα 19.00 και είχε πια νυχτώσει, όταν το Ν/Κ "Ashton" εισήλθε αργά στο λιμένα του Πειραιά που μετέφερε 2 διασωθέντες ναύτες, τους Αντώνιο Καμπούρη και Δημήτριο Οικονόμου από την Σητεία Κρήτης, καθώς και νεκρούς. Το ίδιο βράδυ παρασημοφορήθηκε ο κυβερνήτης του Ν\Κ "Ashton" από τον βασιλιά.

Την επόμενη μέρα το βασιλικό ζεύγος συνοδευόμενο από τον πρωθυπουργό και από 2-3 υπουργούς επισκέφθηκαν ναυαγούς στο Τζάνειο Νοσοκομείο, στον Ευαγγελισμό και στον Ερυθρό Σταυρό, όπου είχαν επίσης εισαχθεί.

Τα πλοία που προσέτρεξαν τότε στο ναυάγιο ήταν το Ε/Γ-Ο/Γ Μίνως της εταιρείας Ευθυμιάδη, που ακολουθούσε το Ηράκλειον: είχε αποπλεύσει από τον λιμένα Ηρακλείου μετά τον απόπλου του Ηράκλειον από τα Χανιά. Επίσης το Χανιά, πλοίο της ίδιας εταιρείας με του Ηράκλειον, το φινλανδικό Nula, το Δ/Ξ Aldebaran (ελληνικό), το ρωσικό Φ/Γ Ουρίσκ, το πολωνικό Φ/Γ Vako, το αγγλικό ναρκαλιευτικό Ashton, το αγγλικό αντιτορπιλλικό Levertog και το ελληνικό αρματαγωγό Σύρος του Β.Ν.

 

Οι υπεύθυνοι

Ο καθ' ύλην αρμόδιος υπουργός Ισίδωρος Μαυριδόγλου δεν παραιτήθηκε. Παρέμεινε στη θέση του ως την πτώση της κυβέρνησης Στεφανόπουλου και εμφανίστηκε ευδιάθετος, χαμογελαστός και "άνετος" με τους δημοσιογράφους στη Βουλή, που συνήλθε εκτάκτως για να διερευνήσει τα αίτια της τραγωδίας. Οι αδελφοί Τυπάλδοι δεν έβγαλαν καμία ανακοίνωση για να εκφράσουν τη "συντριβή" τους και τη συμπαράστασή τους στις οικογένειες των νεκρών.

Η υπό τον Στρατή Ανδρεάδη ηγεσία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών αποφάσισε να διαθέσει στις οικογένειες των θυμάτων το ποσό των 100.000 δραχμών συνολικά -ούτε καν 500 δραχμές για την κάθε οικογένεια θύματος. Η πανελλήνια κατακραυγή γι' αυτήν την "κοστολόγηση" της ανθρώπινης ζωής οδήγησε πολλούς εφοπλιστές να διαχωρίσουν δημόσια τη θέση τους.

Μεταξύ αυτών και ο Γιάννης Λάτσης, ο οποίος, στην επιστολή παραίτησής του από την Ένωση, τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής:

"Εξεθέσατε απαραδέκτως τους Έλληνες εφοπλιστές, τους οποίους ούτε καν εσυμβουλευθήκατα, ως συνήθως, με το γελοίον ποσόν που είχατε την επιπολαιότητα να μετάσχετε εις τον έρανον της εθνικής τραγωδίας, δια την οποίαν τουλάχιστον ηθικήν ευθύνην υπέχομεν άπαντες".

πηγές: Μηχανή του χρόνου, wikipedia

Αφιερωματα

Σαν σήμερα: Πέθανε ο «Ταρζάν»

Ταρζάν.jpg

Πολλοί είναι εκείνοι που έχουν υποδυθεί τον Ταρζάν. Αλλά ένας έχει χαραχτεί στο μυαλό των περισσότερων.

Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ. Που δεν ήταν μόνο Ταρζάν, αλλά πολλά περισσότερα.

Γεννήθηκε στην Αυστροουγγαρία το 1904, στην σημερινή πόλη της Ουγγαρίας Freidorf. Πριν γιορτάσει τα πρώτα του γενέθλια, οι γονείς του τον πήραν και μετανάστευσαν στις ΗΠΑ. Ο πατέρας του όπως αποδείχθηκε λίγο αργότερα δεν έπρεπε να κάνει οικογένεια. Χτυπούσε γυναίκα και παιδία και κάποια στιγμή έφυγε από το σπίτι, εγκαταλείποντας μάνα και δυο γιους. Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ αναγκάστηκε να σταματήσει το σχολείο από τα 12 και για κάποιες περιόδους υπήρξε και άστεγος.

Τότε αντιμετώπισε και προβλήματα υγείας. Η συμβουλή ενός γιατρού, του έσωσε την ζωή αλλά την έκανε και πολύ καλύτερη. Η συμβουλή λοιπόν ήταν να αρχίσει την κολύμβηση ώστε να βελτιωθεί η υγεία του. Ο Τζόνι βρήκε κάτι να αγαπήσει. Και όχι μόνο έγινε ένας δεινός κολυμβητής, αλλά ένας από τους καλύτερους αθλητές της κολύμβησης όλων των εποχών.

Στα 17 ήταν ήδη πρωταθλητής της χώρας στα 50 μέτρα κρόουλ. Την ίδια χρονιά έκανε και παγκόσμιο ρεκόρ, πάλι στο κρόουλ και τα 150 μέτρα αυτή τη φορά. Λίγο αργότερα έγινε ο κορυφαίος αθλητής της εποχής, κάτι που επισφραγίστηκε όταν έσπασε το όριο του ενός λεπτού στα 100 μέτρα. Καθιέρωσε επίσης το δικό του στυλ κολύμβησης που έγινε γνωστό ως αμερικανικό κρόουλ.

Έλαβε μέρος σε δυο Ολυμπιάδες και σάρωσε τα πάντα. Το 1924 στο Παρίσι κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια, ενώ το 1928 στο Άμστερνταμ κέρδισε άλλα δυο χρυσά. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία κατέρριψε 51 παγκόσμια ρεκόρ. Κάτι που δεν είναι σίγουρο, αφού άλλοι μιλούν και για 67 φορές.

Ήταν πανύψηλος για την εποχή, αφού έφτανε το 1,91μ., όμορφος και με εντυπωσιακή σωματοδομή. Τα κινηματογραφικά στούντιο δεν ήταν αδιάφορα και περίμεναν την σωστή στιγμή. Αν και έπαιξε έναν μικρό ρόλο σε ταινία του 1925, ο ρόλος που τον καθιέρωσε ήρθε το 1932 με το «Tarzan the Ape Man», όπου έγραψε ιστορία. Η δυνατή του κραυγή έμεινε αξέχαστη και μάλιστα ήταν δική του ιδέα. Έπαιξε συνολικά σε 38 ταινίες και παντρεύτηκε συνολικά 5 φορές.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αντιμετώπισε προβλήματα υγείας, όπως και στα νιάτα του. Η καρδιά του αδυνάτισε, είχε εγκεφαλικά επεισόδια αλλά και κατάγματα στα πόδια. Η ζωή του αυτά τα χρόνια ήταν περισσότερο μέσα στα νοσοκομεία παρά έξω. Πέθανε στις 20 Ιανουαρίου του 1984, από πνευμονικό οίδημα. Θάφτηκε στο Ακαπούλκο του Τέξας, όπου και γύρισε την τελευταία ταινία του Ταρζάν, με την πλακέτα να γράφει: Johnny Weissmuller, Tarzan.

Το τελευταίο πράγμα που ακούστηκε πριν το φέρετρο μπει στο χώμα ήταν η κραυγή του Ταρζάν, κάτι που ήταν δική του επιθυμία. Ο Τζονι Βαϊσμίλερ άφησε πίσω του μια κληρονομιά και στον αθλητισμό αλλά και στον κινηματογράφο.