Η λατρεία της Μυρτιδιώτισσας έχει τις ρίζες της στα Κύθηρα, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα. Ωστόσο, η Κρήτη συνδέεται στενά ιστορικά. Κατά την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία, πολλοί Κρητικοί κατέφυγαν στα Κύθηρα, μεταφέροντας κειμήλια και τη βυζαντινή αγιογραφική παράδοση.
Αντίστροφα, η λατρεία επέστρεψε και ρίζωσε βαθιά στην Κρήτη, με κορυφαίο παράδειγμα τη Μονή Παλιανής, όπου το ίδιο το δέντρο της μυρτιάς έγινε αντικείμενο βαθιάς θρησκευτικής προσήλωσης.
Στην Κρήτη λοιπόν υπάρχουν αρκετοί, ιδιαίτερης ιστορικής και θρησκευτικής αξίας, ναοί και μοναστήρια αφιερωμένα στην Παναγία τη Μυρτιδιώτισσα, οι οποίοι γιορτάζουν κυρίως στις 24 Σεπτεμβρίου.
Π.Ε Ηρακλείου
Ιερά Μονή Παλιανής (Βενεράτο): Ίσως το πιο διάσημο σημείο λατρείας της Μυρτιδιώτισσας στο νησί. Αν και το καθολικό της είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, η μονή είναι παγκοσμίως γνωστή για την «Αγία Μυρτιά».
Πρόκειται για ένα πανάρχαιο δέντρο μυρτιάς, στα κλαδιά του οποίου πιστεύεται ότι βρίσκεται κρυμμένη η εικόνα της Παναγίας, και οι πιστοί συρρέουν στις 24 Σεπτεμβρίου για να πάρουν φύλλα της ως ευλογία.
Εκκλησάκι Παναγίας Μυρτιδιώτισσας (Μελέσσες):
Ένα γραφικό, παραδοσιακό εκκλησάκι της περιοχής που συγκεντρώνει πλήθος πιστών στον ετήσιο εορτασμό του.
Παναγία Μυρτιδιώτισσα στο Λιβάδι Κρουσώνα:
Ένα πανέμορφο, απομονωμένο ορεινό εκκλησάκι χτισμένο στο καταπράσινο λιβάδι του Ψηλορείτη, όπου οι πιστοί ανηφορίζουν κάθε Σεπτέμβρη για να τιμήσουν τη χάρη Της.
Π.Ε Χανίων
Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας (Πλεμενιανά Σελίνου):
Ένας μονόχωρος, καμαροσκέπαστος ναός της Ενετικής περιόδου, που βρίσκεται στη γειτονιά Πλεμενιανά της Κανδάνου. Στο εσωτερικό του σώζονται βυζαντινές τοιχογραφίες, ενώ εξωτερικά φέρει εντοιχισμένα μάρμαρα από την αρχαία Κάνδανο.
Ιερός Ναός Παναγίας Ζερβιώτισσας ή Μυρτιδιώτισσας (Στύλος Αποκορώνου):
Γνωστός στους ντόπιους και ως «Μοναστήρα», είναι ένας εξαιρετικής αρχιτεκτονικής ναός του 12ου αιώνα με τρούλο, που αποτελεί σπουδαίο βυζαντινό μνημείο της Κρήτης.Ιερός Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας
(Ταυρωνίτης): Η κεντρική ενοριακή εκκλησία στον Ταυρωνίτη, αφιερωμένη στην χάρη Της.
Ιερός Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας (Κορακιές Ακρωτηρίου): Ένας πανέμορφος ναός που ανεγέρθη με τη φροντίδα και την ευλάβεια των κατοίκων της περιοχής, αποτελώντας πνευματικό λιμάνι για το Ακρωτήρι.
Π.Ε Ρεθύμνου
Ιερός Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας στις Πρασές: Στο χωριό Πρασές, κοντά στην περιοχή όπου βρίσκεται και το Πρασιανό Φαράγγι.Πρόκειται για ιστορικό ναό όπου φυλάσσεται εικόνα της Παναγίας η οποία θεωρείται θαυματουργή.Ιστορία: Σύμφωνα με την τοπική παράδοση και τις αφηγήσεις, η εικόνα κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας είχε μεταφερθεί προσωρινά στη Ρωσία.
Π.Ε Λασιθίου
Ναός Παναγίας Μυρτιδιώτισσας (Λάστρος Σητείας): Βρίσκεται στην απομονωμένη και ειδυλλιακή τοποθεσία Συγκομάλια με θέα τη θάλασσα.
Η πρόσβαση γίνεται μέσω χωματόδρομου και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ξωκλήσια αποκλειστικά αφιερωμένα στη Μυρτιδιώτισσα στο ανατολικό κομμάτι του νησιού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ιερά Μονή Παλιανής: Η "Κρητικιά Μυρτιδιώτισσα" - Το ιερό δέντρο και το πλήθος θαυμάτων
Παναγία Μυρτιδιώτισσα: Η εικόνα κάθε βράδυ επέστρεφε στις μυρτιές