Αφιερωματα

3 Δεκεμβρίου 1967: Η πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς

πρωτη μεταμοσχευση καρδιας.jpg

Ήταν 2 Δεκεμβρίου του 1967, όταν οι γιατροί του νοσοκομείου του Κέιπ Τάουν ενημέρωσαν την Άννα Βασκάνσκι. Ότι η καρδιά του συζύγου της θα αντέξει το πολύ δυο εβδομάδες.

Η ελπίδα που του είχε απομείνει ήταν ο γιατρός Κρίστιαν Μπάρναρντ, ο οποίος του είχε προτείνει μια αβέβαια θεραπεία. Να ζήσει με άλλη καρδιά. Ο γιατρός αυτός έμεινε στην ιστορία ως ο «γιατρός με τα χρυσά χέρια». Έπειτα από πολλές μεταμόσχευσης καρδιών σε ζώα, θεωρούσε πως ήταν έτοιμος να επιχειρήσει για πρώτη φορά μια μεταμόσχευση καρδιάς και σε άνθρωπο.

Η μεταμόσχευση διαρκώς αναβαλλόταν αφού έπρεπε να βρεθεί μια υγιής καρδιά από συμβατό δότη. Η Άννα Βασκάνσκι όμως έγινε χωρίς να το θέλει μάρτυρας ενός βίαιου ατυχήματος, όταν μια νέα γυναίκα και η μητέρα της παρασύρθηκαν από αυτοκίνητο. Οι δυο γυναίκες μεταφέρθηκαν στο πλησιέστερο νοσοκομείο, όπου πήγε και η Βασκάνσκι, θέλοντάς να μάθει περισσότερα για το φρικτό ατύχημα. Η 25χρονη ήταν εγκεφαλικά νεκρή, όμως η καρδιά της παρέμενε δυνατή και μπορούσε να μεταμοσχευθεί στον λιθουανικής καταγωγής σύζυγό της.

Ο πατέρας της πήρε την γενναιά απόφαση. Έδωσε την καρδιά της στον Βασκάνσκι και τα νεφρά της σε έναν 11χρονο με σοβαρή πάθηση. Η εγχείρηση ξεκίνησε. Αρχικά, η καρδία είχε πρόβλημα προσαρμογής στο νέο της σώμα και οι γιατροί «έχασαν» για λίγο τον ασθενή. Ύστερα από πέντε ώρες όμως, τα ξημερώματα της 3ης Δεκεμβρίου, ο Μπαρνάρντ βγήκε ικανοποιημένος από τον θάλαμο. Η πρώτη φάση είχε τελειώσει.

Η πιο δύσκολη ήταν όμως μπροστά. Η ιατρική κοινότητα υποδέχθηκε εν μέρει με ενθουσιασμό το νέο εγχείρημα και εν μέρει με καχυποψία. Ο Βασκάνσκι ξύπνησε λίγες ώρες αργότερα και είπε πως ένιωθε περίφημα. Δυο ημέρες αργότερα, πήρε για πρώτη φορά πρωινό στο κρεβάτι του. Τα καλά νέα έκαναν τον γύρο του κόσμου, με ισχυρή δόση υπερβολής.

Ο Μπάρναρντ ήταν πιο επιφυλακτικός. Στις 6 Δεκεμβρίου μια απόπειρα μεταμόσχευσης καρδιάς στις ΗΠΑ, απέτυχε. Την επόμενη ημέρα, ο Βασκάνσκι ένιωσε αρρυθμία. Στις 9 Δεκεμβρίου ο οργανισμός του άρχισε να παράγει αντισώματα, με τους γιατρούς να σημάνουν συναγερμό, αφού ο οργανισμός έμοιαζε να θέλει να αποβάλλει το ξένο σώμα.

Η κρίση ξεπεράστηκε και 5 ημέρες αργότερα, ο ασθενής έκανε την πρώτη του βόλτα μέσα στο δωμάτιο του. Έδωσε μάλιστα και συνέντευξη τύπου. Όμως, οι γιατροί ανακάλυψαν λίγες ημέρες αργότερα λοίμωξη του αναπνευστικού. Η θεραπεία για τα αντισώματα εξασθένισε το ανοσοποιητικό του σύστημα. Ο Βασκάνσκι έχασε την μάχη για τη ζωή στις 21 Δεκεμβρίου, 18 ημέρες μετά την μεταμόσχευση. Η καρδιά του όμως λειτουργούσε περίφημα.

Μπορεί ο Βασκάνσκι να έζησε 18 ημέρες, αλλά οι επόμενοι ασθενείς του Μπάρναρντ ζούσαν όλο και περισσότερο. Ο Νταρκ βαν Ζιλ ήταν ο ασθενής του Μπάρναρντ που έσπασε το ρεκόρ επιβίωσης και έπειτα από 23 χρόνια ζωής με μόσχευμα καρδιάς πέθανε το 1996 από διαβήτη, που δεν συνδεόταν με την επέμβαση.

Αφιερωματα

Σαν σήμερα: Πέθανε ο «Ταρζάν»

Ταρζάν.jpg

Πολλοί είναι εκείνοι που έχουν υποδυθεί τον Ταρζάν. Αλλά ένας έχει χαραχτεί στο μυαλό των περισσότερων.

Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ. Που δεν ήταν μόνο Ταρζάν, αλλά πολλά περισσότερα.

Γεννήθηκε στην Αυστροουγγαρία το 1904, στην σημερινή πόλη της Ουγγαρίας Freidorf. Πριν γιορτάσει τα πρώτα του γενέθλια, οι γονείς του τον πήραν και μετανάστευσαν στις ΗΠΑ. Ο πατέρας του όπως αποδείχθηκε λίγο αργότερα δεν έπρεπε να κάνει οικογένεια. Χτυπούσε γυναίκα και παιδία και κάποια στιγμή έφυγε από το σπίτι, εγκαταλείποντας μάνα και δυο γιους. Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ αναγκάστηκε να σταματήσει το σχολείο από τα 12 και για κάποιες περιόδους υπήρξε και άστεγος.

Τότε αντιμετώπισε και προβλήματα υγείας. Η συμβουλή ενός γιατρού, του έσωσε την ζωή αλλά την έκανε και πολύ καλύτερη. Η συμβουλή λοιπόν ήταν να αρχίσει την κολύμβηση ώστε να βελτιωθεί η υγεία του. Ο Τζόνι βρήκε κάτι να αγαπήσει. Και όχι μόνο έγινε ένας δεινός κολυμβητής, αλλά ένας από τους καλύτερους αθλητές της κολύμβησης όλων των εποχών.

Στα 17 ήταν ήδη πρωταθλητής της χώρας στα 50 μέτρα κρόουλ. Την ίδια χρονιά έκανε και παγκόσμιο ρεκόρ, πάλι στο κρόουλ και τα 150 μέτρα αυτή τη φορά. Λίγο αργότερα έγινε ο κορυφαίος αθλητής της εποχής, κάτι που επισφραγίστηκε όταν έσπασε το όριο του ενός λεπτού στα 100 μέτρα. Καθιέρωσε επίσης το δικό του στυλ κολύμβησης που έγινε γνωστό ως αμερικανικό κρόουλ.

Έλαβε μέρος σε δυο Ολυμπιάδες και σάρωσε τα πάντα. Το 1924 στο Παρίσι κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια, ενώ το 1928 στο Άμστερνταμ κέρδισε άλλα δυο χρυσά. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία κατέρριψε 51 παγκόσμια ρεκόρ. Κάτι που δεν είναι σίγουρο, αφού άλλοι μιλούν και για 67 φορές.

Ήταν πανύψηλος για την εποχή, αφού έφτανε το 1,91μ., όμορφος και με εντυπωσιακή σωματοδομή. Τα κινηματογραφικά στούντιο δεν ήταν αδιάφορα και περίμεναν την σωστή στιγμή. Αν και έπαιξε έναν μικρό ρόλο σε ταινία του 1925, ο ρόλος που τον καθιέρωσε ήρθε το 1932 με το «Tarzan the Ape Man», όπου έγραψε ιστορία. Η δυνατή του κραυγή έμεινε αξέχαστη και μάλιστα ήταν δική του ιδέα. Έπαιξε συνολικά σε 38 ταινίες και παντρεύτηκε συνολικά 5 φορές.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αντιμετώπισε προβλήματα υγείας, όπως και στα νιάτα του. Η καρδιά του αδυνάτισε, είχε εγκεφαλικά επεισόδια αλλά και κατάγματα στα πόδια. Η ζωή του αυτά τα χρόνια ήταν περισσότερο μέσα στα νοσοκομεία παρά έξω. Πέθανε στις 20 Ιανουαρίου του 1984, από πνευμονικό οίδημα. Θάφτηκε στο Ακαπούλκο του Τέξας, όπου και γύρισε την τελευταία ταινία του Ταρζάν, με την πλακέτα να γράφει: Johnny Weissmuller, Tarzan.

Το τελευταίο πράγμα που ακούστηκε πριν το φέρετρο μπει στο χώμα ήταν η κραυγή του Ταρζάν, κάτι που ήταν δική του επιθυμία. Ο Τζονι Βαϊσμίλερ άφησε πίσω του μια κληρονομιά και στον αθλητισμό αλλά και στον κινηματογράφο.