Αφιερωματα

17/2/1982: Εισάγεται στη Βουλή από την κυβέρνηση Παπανδρέου το ν/σ για τον πολιτικό γάμο

πολιτικος γαμος

To 1982 εισήχθη και στη χώρα μας ο πολιτικός γάμος, 200 χρόνια μετά την καθιέρωσή του από τη Γαλλική Επανάσταση. Έως τότε ίσχυε η υποχρεωτική ιερολογία του γάμου (θρησκευτικός γάμος), που είχε καθιερωθεί με Νεαρά του αυτοκράτορα Λέοντος ΣΤ' του Σοφού το 893 μ.Χ. («Μη ερρώσθαι τα συνοικέσια άνευ της ιεράς ευλογίας»).

Μία πρώτη απόπειρα για την εισαγωγή του πολιτικού γάμου στην Ελλάδα είχε γίνει στις 10 Μαρτίου του 1926 από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Ιωσήφ Κούνδουρο, αλλά η πρότασή του απορρίφθηκε από τον δικτάτορα Θεόδωρο Πάγκαλο. Στη συνέχεια, απασχόλησε και τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Αστικού Κώδικα τη δεκαετία του '30, χωρίς τελικά να υιοθετηθεί.

Η ελληνική πολιτεία, αναγνωρίζοντας μόνο τον θρησκευτικό γάμο έως το 1982, παραβίαζε τη θεμελιώδη αρχή της θρησκευτικής ελευθερίας και δημιουργούσε μία σειρά από προσωπικά αδιέξοδα σε αλλόθρησκους, άθεους και όσους ήθελαν να συνάψουν τέταρτο γάμο.

Η αναγνώριση του πολιτικού γάμου στην Ελλάδα ήταν μία από τις πρώτες αποφάσεις που έλαβε η υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου «Κυβέρνηση της Αλλαγής». Μία βαθιά εκσυγχρονιστική μεταρρύθμιση, αλλά και μία πράξη συμβιβασμού με ένα προαιώνιο θεσμό, όπως η Εκκλησία.

Θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 1250/82 (ΦΕΚ Α 46/07.04.1982), που κατέστησε ίσου κύρους τον πολιτικό και τον θρησκευτικό γάμο (διαζευκτικό σύστημα), χωρίς ο νομοθέτης να προχωρήσει στο υποχρεωτικό του πολιτικού γάμου, όπως ζητούσε η προοδευτική διανόηση και ήταν το καθεστώς στις Δυτικές Χώρες. Μεγάλη ήταν η αντίδραση στο χώρο της Εκκλησίας, η οποία κάμφθηκε από τη διάθεση συνδιαλλαγής του τότε αρχιεπισκόπου Σεραφείμ.

Το σχετικό νομοσχέδιο εισήχθη προς συζήτηση στη Βουλή στις 17 Φεβρουαρίου 1982 και ψηφίστηκε στις 22 Μαρτίου, με τις αρνητικές ψήφους της Νέας Δημοκρατίας. Με το Προεδρικό Διάταγμα 391 (ΦΕΚ Α 73/18.06.1982) καθορίζονται οι λεπτομέρειες για την τέλεση του πολιτικού γάμου. Ο πρώτος πολιτικός γάμος στην Ελλάδα έγινε στις 18 Ιουλίου του ίδιου χρόνου στο χωριό Φραντάτο της Ικαρίας, μεταξύ της ντόπιας Σταματούλας Πλακίδα και του Δημήτρη Μαύρου από τη Νάξο.

Σε επίπεδο δημοφιλίας, η κυριαρχία του θρησκευτικού γάμου έναντι του πολιτικού υπήρξε σχεδόν απόλυτη μέχρι την αλλαγή του αιώνα, με το ποσοστό των θρησκευτικών γάμων να ξεπερνά το 90% του συνολικού αριθμού τους. Η θρησκευτικότητα του λαού μας, αλλά και η τάση επίδειξης του νεοέλληνα, λόγω και της λαμπρότητας της τελετής, συνέβαλαν στη συντριπτική αποδοχή του θρησκευτικού γάμου από την ελληνική κοινωνία. Από την άλλη πλευρά, οι δημοτικές αρχές, που έχουν αναλάβει την τέλεση των πολιτικών γάμων, τον αντιμετώπιζαν μάλλον ως μία απλή διεκπεραιωτική πράξη, όπως η έκδοση ενός πιστοποιητικού.

Τα πράγματα άρχιζαν να αλλάζουν από τα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα. Ο πολιτικός γάμος άρχισε να κερδίσει σταδιακά έδαφος και το 2012 έγινε η μεγάλη ανατροπή, βοηθούσης και της οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), που ανακοινώθηκαν την 1η Αυγούστου του 2013, οι πολιτικοί γάμοι ξεπέρασαν για πρώτη φορά τους θρησκευτικούς (51,8% έναντι 48,2%).

πηγή: sansimera.gr

Αφιερωματα

6 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα... Καρμπονάρας - Η αυθεντική συνταγή

 Καρμπονάρα

Η αγαπημένη μακαρονάδα, που τη γιορτάζουμε κάθε 6 Απριλίου, παραμένει αιτία... πολέμου για σεφ και λάτρεις του ιταλικού φαγητού.

Στις ελληνικές πιτσαρίες της δεκαετίας του '70 και του '80 (αυτά ήταν τότε τα... ιταλικά μας εστιατόρια) τη μάθαμε με κρέμα γάλακτος και μπέικον. Αυτή όμως δεν ήταν καρμπονάρα, και αν το πείτε σε κάποιον Ιταλό θα ακούσετε... «γαλλικά».

Πολλά χρόνια μετά, όταν «ξεβλαχέψαμε» (που έλεγε και ένας γνωστός εκδότης lifestyle περιοδικών) μάθαμε τη σωστή συνταγή: χωρίς κρέμα γάλακτος και μπέικον, αλλά με αυγό και πανσέτα. Τη σωστή είπαμε; Σβήστε το κι αυτό. Υπάρχουν πάρα πολλοί, κυρίως στην Ιταλία, που έχουν τις αντιρρήσεις τους και γι' αυτή την εκδοχή.

Ίσως να μην υπάρχει πιάτο με περισσότερες λάθος συνταγές και διαφορετικές ιστορίες προέλευσης. Σήμερα που είναι Παγκόσμια Ημέρα Καρμπονάρας – ένας πολύ πρόσφατος θεσμός, καθώς ο Ιταλικός Σύνδεσμος Βιομηχανίας Γλυκών και Ζυμαρικών τη γιόρτασε για πρώτη φορά το 2017 – και οι περισσότεροι ψάχνουμε κάτι να κάνουμε μέσα στο σπίτι, είναι μια καλή ευκαιρία να προσεγγίσουμε όσο μπορούμε την αυθεντική συνταγή. 

Φαγητό των ανθρακωρύχων

Πριν περάσουμε στο ψητό (για την ακρίβεια, στο βραστό και τηγανητό) ένα σύντομο πέρασμα από τις διαφορετικές ιστορίες καταγωγής της καρμπονάρας. Προήλθε από τους ανθρακωρύχους (carbonari) στα Απέννινα Όρη που την ετοίμαζαν με τα λίγα υλικά που είχαν στο δισάκι τους; Υπήρχε ως πιάτο μόνο με τυρί και αυγό αλλά οι ταβερνιάρηδες άρχισαν να προσθέτουν παστό χοιρινό επειδή το ζητούσαν οι Αμερικανοί στρατιώτες (συνηθισμένοι σε αυγά με μπέικον); Την επινόησε ένας άγνωστος μάγειρας μετά την απελευθέρωση της Ρώμης από τους Συμμάχους, επειδή ο αμερικανικός στρατός μοίραζε στους πολίτες αυγά με μπέικον; Πάντως στο κλασικό βιβλίο της Αντα Μπόνι «La Cusina Romana» που κυκλοφόρησε το 1930, δεν υπάρχει αναφορά στην καρμπονάρα, επομένως θα πρέπει να είναι μεταγενέστερο πιάτο.

Επιχειρώντας κανείς να εκτελέσει την αποκαλούμενη αυθεντική συνταγή της καρμπονάρα, θα αντιμετωπίσει μια σειρά από διλήμματα: σπαγγέτι ή ριγκατόνι; ολόκληρο αυγό ή μόνο κρόκο; πεκορίνο ή παρμεζάνα; Οι πιο αυστηροί από τους «παραδοσιακούς» της καρμπονάρα υποστηρίζουν  ότι δεν αξίζει να λέγεται έτσι ένα πιάτο που δεν έχει τα 5 βασικά υλικά: σπαγγέτι, κρόκο αυγού, γκουαντσιάλε, πεκορίνο Ρομάνο και πιπέρι. Το γκουαντσιάλε είναι το παστό χοιρινό μάγουλο και είναι πιο μαλακό, λιπαρό και νόστιμο από την πανσέτα. Οσοι δεν μπορούν να το βρουν έχουν τη δικαιολογία να χρησιμοποιήσουν πανσέτα. Το μπέικον, όμως, απαγορεύεται δια ροπάλου!

Κάποιοι ειδικοί μπορεί να δεχτούν και την παρμεζάνα αντί για πεκορίνο ή μαζί με αυτό, όπως επίσης τη χρήση ολόκληρου αυγού εκτός του κρόκου. Η κρέμα γάλακτος είναι... αιτία πολέμου, ενώ το σκόρδο απαγορεύεται επίσης γιατί αλλάζει πολύ τη γεύση, αν και χρησιμοποιείται αρκετά στις καρμπονάρες εκτός Ιταλίας. Βέβαια εκτός Ιταλίας το πράγμα ξεφεύγει πολύ, ξεκινώντας από την προσθήκη μανιταριών και φτάνοντας μέχρι μπρόκολο, αρακά και άλλες... ιεροσυλίες. Τέλος, μπορεί το ριγκατόνι να «κρατάει» καλύτερα τα υλικά σε άλλες συνταγές, αλλά το ωμό αυγό μαγειρεύεται σωστά με ζυμαρικά που έχουν αρκετά μεγάλη αναλογία επιφάνειας/όγκου, όπως τα σπαγγέτι, τα λιγκουίνι ή τα φετουτσίνι.

Η (πιο) αυθεντική συνταγή

Στη συνέχεια παραθέτουμε μία συνταγή όπου χρησιμοποιούνται τα 5 κλασικά υλικά και είναι ό,τι κοντινότερο στην αυθεντική γεύση. Στείλτε 2 στο 13033, προμηθευτείτε τα υλικά (είπαμε, αν δεν βρείτε guanciale επιτρέπεται η πανσέτα) και ξεκινήστε!

Υλικά (για 4 άτομα)
500 γρ. σπαγγέτι Νο.7
5 κρόκοι αυγών
120 γρ. τριμμένο Pecorino Romano
180 γρ. guanciale
2 κ.σ. Αλάτι
Μπόλικο φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Παρασκευή
1. Βάλτε 5 λίτρα νερό να βράσει σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Κόψτε το guanciale σε χοντρές φέτες και στη συνέχεια σε κομματάκια περίπου 1 εκ. ,να έχουν λίγο όγκο, ώστε να μείνουν ζουμερά από μέσα στο σοτάρισμα. Βάλτε τους κρόκους σε ένα μεσαίο μπολ για να χτυπηθούν αργότερα με το τυρί και το νερό και να κάνουν την σάλτσα.

2. Αφού το νερό έρθει σε βρασμό το αφήνετε μισό λεπτό και ρίχνετε 2 κ.σ. αλάτι. Μόλις καταλαγιάσει ο κοχλασμός βάζετε μέσα τα σπαγγέτι και τα ανακατεύετε. Στα 10 λεπτά που χρειάζονται για να τα αποσύρετε ασχολείστε με το ψήσιμο του guanciale και το χτύπημα της σάλτσας. Ωστόσο μην ξεχνάτε ν’ ανακατεύετε κάθε τόσο με την κουτάλα.

3. Βάλτε ένα μεγάλο αντικολλητικό τηγάνι να ζεσταθεί στα ¾ της έντασης και ρίξτε μέσα το guanciale. Αφήστε το για 1-2 λεπτά μέχρι ν’ αρχίζει να λιώνει το λίπος, ανακατέψτε και χαμηλώστε την ένταση στο ½. Γυρίστε το λίγο για τα επόμενα 2 λεπτά ν’ αρπάξει από παντού και να γίνει ελαφρά τραγανό απ’ έξω. Όταν στο τηγάνι υπάρχει υγρό λίπος και τσιγαρισμένο guanciale, το αφαιρείτε απ’ τη φωτιά.

4. Ετοιμάζετε την σάλτσα αυγού και πεκορίνο μαζί με δυο κουτάλες νερό από την κατσαρόλα με τα σπαγγέτι. Ρίχνετε το τριμμένο πεκορίνο μέσα στους κρόκους των αυγών και προσπαθείτε ν ‘ ανακατέψετε με ένα σύρμα, μοιράζοντας τους υγρούς κρόκους πάνω στο τυρί. Με μια κουτάλα ρίχνετε λίγο-λίγο νερό απ’ τα ζυμαρικά που βράζουν στο μπολ και ανακατεύετε με το σύρμα ώστε να χάσει θερμοκρασία και να μη μαγειρέψει τους κρόκους. Μέσα στα επόμενα δυο λεπτά ρίχνετε ακόμη περίπου δυο κουτάλες νερού στη σάλτσα αυγού-πεκορίνο, ώστε να φτάσει να είναι οριακά παχύρρευστη.

5. Μόλις τα ζυμαρικά είναι στο σημείο που πρέπει να βγουν, με λαβίδα τα μεταφέρετε στο τηγάνι με το guanciale κι’ ας παρασύρουν λίγο νερό μαζί τους.ετε καλά τα σπαγγέτι με το guanciale να λιπανθούν όλα τους με το λιωμένο λίπος.

6. Ρίχνετε προσεκτικά την σάλτσα του αυγού πάνω απ’ τα σπαγγέτι στο τηγάνι και αμέσως μετά με την λαβίδα ανακατεύετε επί μισό λεπτό, να πάει παντού. Αν η σάλτσα σας φαίνεται πολύ παχύρρευστη ρίξτε λίγο απ’ το νερό της κατσαρόλας μέσα κι ανακατεύετε.

7. Τρίβετε μπόλικο πιπέρι από πάνω και είστε έτοιμοι να σερβίρετε απ’ το τηγάνι στα πιάτα. Προσθέστε προσθέτετε κατά βούληση έξτρα πεκορίνο ή τριμμένο πιπέρι.