Μια διαφορετική διάσταση της υπόθεσης των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ φέρνουν στο φως οι έρευνες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ), του λεγόμενου «ελληνικού FBI».

Η ανάλυση των στοιχείων από τις πρόσφατες επιχειρήσεις δείχνει ότι σημαντικό μέρος της κατάχρησης ευρωπαϊκών πόρων δεν συνδέεται με μεμονωμένους παραγωγούς, αλλά με τη δράση οργανωμένων εγκληματικών δικτύων που είχαν αναπτύξει πολυετή και συστηματική δραστηριότητα.

Με την κωδική ονομασία «Θερισμός», η ΔΑΟΕ έχει εξαρθρώσει μέσα στους τελευταίους μήνες πέντε εγκληματικές οργανώσεις που δρούσαν από την Κρήτη έως τη βόρεια Ελλάδα, αποκαλύπτοντας ένα σύνθετο σύστημα παράνομης άντλησης επιδοτήσεων μέσω πλαστών δηλώσεων, εικονικών ιδιοκτησιών και παραποιημένων στοιχείων.

Περισσότεροι από 1.100 κατηγορούμενοι

Οι αριθμοί που προκύπτουν από τις έρευνες είναι εντυπωσιακοί.

Στις πέντε υποθέσεις που έχουν μέχρι στιγμής διαλευκανθεί, οι κατηγορούμενοι ανέρχονται σε 1.151 άτομα. Περισσότεροι από 90 έχουν συλληφθεί, ενώ τουλάχιστον 17 έχουν προφυλακιστεί. Παράλληλα, περίπου 40 άτομα αφέθηκαν ελεύθερα με περιοριστικούς όρους μετά την απολογία τους.

Η συνολική οικονομική ζημία δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί με ακρίβεια, καθώς οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Ωστόσο, οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλειες που ξεπερνούν τα 17 εκατομμύρια ευρώ.

«Δεν μιλάμε για μεμονωμένες περιπτώσεις ή για μικρές απάτες», αναφέρει κυβερνητική πηγή με γνώση της υπόθεσης. «Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις βλέπουμε οργανωμένες ομάδες με διακριτούς ρόλους, ιεραρχία και πολυετή δράση. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ που δεν είναι ευρέως γνωστή».

Το κόλπο με τα αδήλωτα αγροτεμάχια

Η μελέτη των πέντε υποθέσεων αποκαλύπτει κοινά χαρακτηριστικά στη μεθοδολογία των δραστών. Οι εγκληματικές ομάδες εντόπιζαν αγροτεμάχια και βοσκοτόπους που είχαν δικαιώματα επιδότησης αλλά δεν είχαν δηλωθεί από άλλους αιτούντες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Συχνά οι εκτάσεις αυτές ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε αποβιώσαντες ή ακόμη και στο Ελληνικό Δημόσιο.

Στη συνέχεια, τα μέλη των κυκλωμάτων καταχωρούσαν τις εκτάσεις στα στοιχεία συγγενών ή συνεργατών τους, εμφανίζοντάς τους ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Με βάση αυτά τα πλαστά στοιχεία υπέβαλλαν αιτήσεις επιδότησης και εισέπρατταν τις σχετικές ενισχύσεις.

Όταν ολοκληρωνόταν η διαδικασία, οι επίμαχες εγγραφές αφαιρούνταν από τα Ε9, σε μια προσπάθεια να εξαφανιστούν τα ίχνη της απάτης. Σε αρκετές περιπτώσεις οι δράστες φρόντιζαν να εμφανίζουν και μεγαλύτερα κοπάδια ζώων από τα πραγματικά, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τα ποσά που εισέπρατταν.

Ο ρόλος στελεχών ΚΥΔ

Οι έρευνες έδειξαν επίσης ότι σε δύο από τις πέντε υποθέσεις υπήρχε υποστήριξη από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ παραγωγών και ΟΠΕΚΕΠΕ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αστυνομίας, μέσω αυτής της συνεργασίας τα κυκλώματα αποκτούσαν πρόσβαση σε χαρτογραφικά δεδομένα και πληροφορίες που τους επέτρεπαν να εντοπίζουν ευκολότερα αδήλωτες εκτάσεις ή να διευκολύνονται κατά την υποβολή των αιτήσεων.

Οι εταιρείες με τα εικονικά τιμολόγια

Μία από τις εγκληματικές οργανώσεις ακολούθησε διαφορετική τακτική. Τα μέλη της ίδρυσαν δύο εταιρείες που διακινούσαν εικονικά παραστατικά και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Στη συνέχεια, συνεργαζόμενοι παραγωγοί υπέβαλλαν αιτήσεις επιδότησης επισυνάπτοντας τα συγκεκριμένα έγγραφα ως αποδεικτικά της υποτιθέμενης δραστηριότητάς τους.

Με αυτόν τον τρόπο εξασφάλιζαν παράνομες ενισχύσεις χωρίς να διαθέτουν τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Δίκτυα σε όλη την Ελλάδα

Εντύπωση προκαλεί η γεωγραφική έκταση των δικτύων που εξαρθρώθηκαν. Η πρώτη εγκληματική οργάνωση δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο, οδηγώντας σε κατηγορίες κατά περισσότερων από 40 προσώπων.

Η δεύτερη, που εξαρθρώθηκε στις αρχές Απριλίου, δρούσε κυρίως στο Κιλκίς και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας και αριθμεί περίπου 290 κατηγορούμενους. Μόνο τον Μάιο, η ΔΑΟΕ αποκάλυψε ακόμη τρεις οργανώσεις: μία με επίκεντρο την Κρήτη και δύο που είχαν ως βάση τη Μακεδονία, αλλά επεκτείνονταν μέχρι την Αθήνα, τη Σαντορίνη, την Ήπειρο και άλλες περιοχές της χώρας.

Σε μία από αυτές εμπλέκονται 404 κατηγορούμενοι, ενώ οι αρχές εκτιμούν ότι η δράση της ξεκινούσε τουλάχιστον από το 2018.

Έρευνες που συνεχίζονται εδώ και χρόνια

Σύμφωνα με πληροφορίες, από το 2010 μέχρι σήμερα έχουν παραγγελθεί περίπου 70 έλεγχοι που αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα για πιθανές παράνομες εισπράξεις ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Παράλληλα με τις έρευνες της ΔΑΟΕ, βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ολοκληρωθεί έρευνες που διενεργούνται από εισαγγελείς πρωτοδικών αλλά και από τους εντεταλμένους εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

«Κάθε υπόθεση απαιτεί χρόνο, συλλογή στοιχείων και εξαντλητική διασταύρωση πληροφοριών», σημειώνει ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ. «Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας, αλλά πλέον υπάρχουν μετρήσιμα αποτελέσματα. Και με κάθε νέα υπόθεση κατανοούμε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονταν και λειτουργούσαν αυτά τα δίκτυα».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Αλάσκα: Τρεις Λετονοί ορειβάτες νεκροί στο Ντενάλι

Αλέξης Καλοκαιρινός: «Είναι οφειλόμενα τα μεγάλα έργα και οι επενδύσεις στην Κρήτη»