Άμεση ήταν η αντίδραση της Αθήνας απέναντι στη Ρηματική Διακοίνωση που απέστειλε η Λιβύη, με την οποία η Τρίπολη αμφισβητεί τις ελληνικές έρευνες για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων και προειδοποιεί ακόμη και με ενδεχόμενη διακοπή των διμερών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν πρόκειται για κάποιο νέο έγγραφο, αλλά για Διακοίνωση του περασμένου Αυγούστου, η οποία αποτυπώνει τις πάγιες θέσεις της λιβυκής πλευράς. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, απαντώντας διά της διπλωματικής οδού για το ανυπόστατο των προβαλλόμενων αιτιαμάτων.
Σε κάθε περίπτωση, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με τη γειτονική χώρα, η Ελλάδα εφαρμόζει τη μέση γραμμή βάσει του Διεθνούς Δικαίου, αρχή την οποία εξάλλου χρησιμοποίησε και η ίδια η Λιβύη κατά την προκήρυξη θαλάσσιων οικοπέδων. Οι δύο πλευρές συνεχίζουν τη συζήτηση για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, καθώς η διεξαγωγή του διμερούς διαλόγου δεν συνεπάγεται την αναστολή της άσκησης των νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας ούτε την αποδοχή μονομερών διεκδικήσεων.
Οι αιτιάσεις της Τρίπολης για τις έρευνες νότια της Κρήτης
Η Ρηματική Διακοίνωση που απεστάλη προς την Ελλάδα στις 24 Αυγούστου δεν περιοριζόταν μόνο σε διαμαρτυρίες για τις εξαγγελθείσες έρευνες σε περιοχές νοτίως της Κρήτης, αλλά εμπεριείχε και προειδοποίηση ότι η συνέχισή τους, όπως και άλλες παρόμοιες κινήσεις, «ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία των διμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών» και να οδηγήσουν ακόμη και στην «παύση τους».
Ειδικότερα, η Λιβύη εξέφρασε τη διαμαρτυρία της για τις εξερευνήσεις που «διεξάγονται στις θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και την επέκταση αυτών των περιοχών». Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία της για την πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης προς υποβολή προσφορών, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026, σε επιβεβαίωση των όσων είχαν δημοσιευθεί στο Ελληνικό ΦΕΚ (τεύχος 3948, της 30ής Ιουνίου 2026), σύμφωνα με τα οποία η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) θα παραχωρήσει άδεια για τη διεξαγωγή σεισμικών ερευνών σε περιοχές νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και του Ιονίου Πελάγους.
Το νομικό υπόβαθρο και οι προκηρύξεις των θαλάσσιων οικοπέδων
Στο κείμενο της Ρηματικής Διακοίνωσης υποστηρίζεται επιπλέον ότι οι «ενέργειες αυτές αποτελούν ρητή παραβίαση και καταπάτηση της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει ανακοινωθεί επίσημα και έχει καταγραφεί στα Ηνωμένα Εθνη στις 27 Μαΐου 2025».
Παράλληλα, επισημαίνεται προς το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ότι «τέτοιου είδους ενέργειες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία των διμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες, παρά τον αργό ρυθμό τους, σημείωσαν πρόοδο στους μέχρι τώρα γύρους. Ωστόσο, η εξακολούθηση αυτών των παραβιάσεων θα οδηγούσε ενδεχομένως στην παύση τους, με δεδομένο ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να μην υπάρξουν προκλητικές ενέργειες που θα επηρέαζαν την πορεία και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων».
Η λιβυκή πλευρά εστιάζει στη διεθνή δημόσια πρόσκληση για τη χορήγηση «αδειών αναζήτησης για την πρόσκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) εντός θαλασσίων περιοχών στη Δυτική και Νότια Ελλάδα», την οποία απηύθυνε η Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης. Η προκήρυξη αφορά την έναρξη σεισμικών ερευνών 2D και 3D σε οκτώ περιοχές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα θαλάσσια οικόπεδα Νότια της Κρήτης 1, Νότια της Κρήτης 2 και Νοτιοδυτικά της Κρήτης. Η οριοθέτηση των εν λόγω περιοχών ακολουθεί πιστά την ελληνική νομοθεσία και συγκεκριμένα τον νόμο 4001/2011, ο οποίος ορίζει τη μέση γραμμή ως το εξωτερικό όριο της ελληνικής ΑΟΖ στην περίπτωση που δεν υπάρχει διμερής συμφωνία οριοθέτησης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Γιώργος Μαζωνάκης: Αναφορές πως βρέθηκε και το αντίδοτο «Anexate» στον οργανισμό του
Στο Πεδίο Βολής Κρήτης Δένδιας και Πιστόριους – Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή άμυνα