Ιλαρά: Μπορεί να μεταδίδεται πριν εμφανιστεί το εξάνθημα – Τι δείχνει νέα μελέτη

Πυρετός, βήχας, συνάχι και κόκκινα, δακρυσμένα μάτια. Τα συμπτώματα της ιλαράς μπορεί αρχικά να θυμίζουν μια συνηθισμένη ίωση, με αποτέλεσμα η νόσος να μην αναγνωρίζεται εγκαίρως. Το πρόβλημα είναι ότι ο ασθενής μπορεί να μεταδίδει τον εξαιρετικά μεταδοτικό ιό αρκετές ημέρες πριν εμφανιστεί το χαρακτηριστικό εξάνθημα.

Νέα αμερικανική μελέτη αναδεικνύει τις δυσκολίες της έγκαιρης διάγνωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η ιλαρά επανεμφανίζεται στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, προκαλώντας ανησυχία για τα κενά στην εμβολιαστική κάλυψη.

Σχεδόν 7% των περιστατικών με πιθανή καθυστέρηση διάγνωσης

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αϊόβα ανέλυσαν 4.651 περιστατικά ιλαράς που καταγράφηκαν στις ΗΠΑ από το 2001 έως το 2023. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Infection Control & Hospital Epidemiology.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 6,9% των ασθενών είχε τουλάχιστον μία πιθανή χαμένη ευκαιρία έγκαιρης διάγνωσης, παρά το γεγονός ότι είχε αναζητήσει ιατρική βοήθεια. Η μέση καθυστέρηση εκτιμήθηκε στις τέσσερις ημέρες, ενώ στο 1,7% των περιστατικών ξεπερνούσε τη μία εβδομάδα.

Το 81% των πιθανών καθυστερήσεων καταγράφηκε σε εξωνοσοκομειακές δομές. Μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνιζαν τα παιδιά κάτω των δύο ετών, καθώς και οι ασθενείς στους οποίους είχαν χορηγηθεί αντιβιοτικά.

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα λανθασμένη ιατρική εκτίμηση, καθώς τα αρχικά συμπτώματα είναι κοινά με πολλές άλλες λοιμώξεις.

Τα συμπτώματα που πρέπει να μας υποψιάσουν

Η ιλαρά ξεκινά συνήθως με υψηλό πυρετό, βήχα, καταρροή και επιπεφυκίτιδα. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν οι χαρακτηριστικές κηλίδες Koplik, δηλαδή μικρά λευκά στίγματα στο εσωτερικό του στόματος.

Το εξάνθημα εμφανίζεται συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες μετά τα πρώτα συμπτώματα. Αρχίζει από το πρόσωπο και σταδιακά εξαπλώνεται στον κορμό και τα άκρα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επειδή ο ασθενής μπορεί να μεταδίδει τον ιό από τέσσερις ημέρες πριν έως και τέσσερις ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Επομένως, η αναμονή μέχρι να εμφανιστούν τα χαρακτηριστικά σημάδια μπορεί να οδηγήσει σε νέες μεταδόσεις.

Τι πρέπει να κάνουμε – Η σημασία του εμβολιασμού

Εάν υπάρχουν συμπτώματα και έχει προηγηθεί επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα, ταξίδι σε περιοχή με έξαρση ή δεν έχει ολοκληρωθεί ο εμβολιασμός, χρειάζεται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση.

Τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συστήνουν σε όσους υποψιάζονται ότι έχουν ιλαρά να επικοινωνούν τηλεφωνικά με γιατρό πριν επισκεφθούν ιατρείο ή νοσοκομείο, ώστε να αποφευχθεί η έκθεση άλλων ανθρώπων στον ιό.

Στην Ελλάδα, ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης. Από τα 4.193 κρούσματα που δηλώθηκαν στη χώρα την περίοδο 2004–2025, το 77% αφορούσε ανεμβολίαστα άτομα.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, συνιστώνται δύο δόσεις του εμβολίου MMR. Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους πρέπει να αναπληρώσουν τη δεύτερη δόση, ενώ οι ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσησης θα πρέπει να ελέγχουν ότι έχουν λάβει και τις δύο δόσεις.

Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η επαρκής εμβολιαστική κάλυψη παραμένουν καθοριστικές για τον περιορισμό της μετάδοσης και την προστασία της δημόσιας υγείας.

Διαβάστε επίσης 

Το βρετανικό ΕΣΥ δοκιμάζει τεστ αίματος για πολλές μορφές καρκίνου

Καφές και ακρυλαμίδιο: Πόσο επικίνδυνη είναι τελικά η καθημερινή κατανάλωση;