Το μεγαλύτερο πευκοδάσος της Ευρώπης δεν καίγεται σχεδόν ποτέ - Το μεσαιωνικό έθιμο που το προστατεύει

Σε μια εποχή που οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για τα οικοσυστήματα της Ευρώπης, ένα τεράστιο πευκοδάσος στη βόρεια Ισπανία αποτελεί εντυπωσιακή εξαίρεση.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συνεχόμενη έκταση άγριου πευκοδάσους στην «Γηραιά» ήπειρο, η οποία εκτείνεται ανάμεσα στις επαρχίες Σόρια και Μπούργος και σπάνια πλήττεται από καταστροφικές φωτιές.

Το μυστικό δεν κρύβεται σε κάποια σύγχρονη τεχνολογία ή σε ειδικά μέτρα πυροπροστασίας, αλλά σε μια παράδοση που διατηρείται ζωντανή εδώ και αιώνες. Το λεγόμενο «Suerte de Pinos», ένα κοινοτικό σύστημα διαχείρισης των δασικών πόρων με ρίζες στον Μεσαίωνα, εξακολουθεί να συνδέει τους κατοίκους με το δάσος και να τους καθιστά άμεσα υπεύθυνους για τη φροντίδα του.

Σύμφωνα με τον δασοφύλακα Αντόνιο Μαρτίν Τσικότε, ο οποίος εργάστηκε επί 36 χρόνια στην περιοχή του Κιντάναρ ντε λα Σιέρα, το σύστημα βασίζεται σε κληρώσεις που παραχωρούν στους κατοίκους δικαιώματα εκμετάλλευσης συγκεκριμένων δέντρων.

Όπως εξηγεί, οι ντόπιοι προστατεύουν το δάσος επειδή εξακολουθεί να αποτελεί πηγή εισοδήματος και μέρος της καθημερινής τους ζωής.

Κάθε χρόνο, την 1η Μαΐου, περίπου 800 κάτοικοι συμμετέχουν στη διαδικασία, αποκτώντας όχι μόνο δικαιώματα υλοτομίας, αλλά και την ευθύνη για τη συντήρηση και την προστασία των εκτάσεων που τους αναλογούν.

Η πρακτική αυτή έχει τις ρίζες της στον 16ο αιώνα, όταν θεσμοθετήθηκε μέσω βασιλικών διαταγμάτων, και παραμένει σχεδόν αμετάβλητη μέχρι σήμερα. Αν και η οικονομική της αξία δεν είναι πλέον η ίδια με εκείνη των προηγούμενων αιώνων, εξακολουθεί να δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς ανάμεσα στην τοπική κοινωνία και το φυσικό περιβάλλον.

Γιατί οι μεγάλες πυρκαγιές είναι σπάνιες

Το δάσος καλύπτει περίπου 100.000 εκτάρια και εκτείνεται σε 36 δήμους των επαρχιών Σόρια και Μπούργος. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η χαμηλή συχνότητα μεγάλων πυρκαγιών οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι κάτοικοι παραμένουν ενεργοί όσον αφορά στη διαχείρισή του.

Το κοινοτικό μοντέλο δεν αφορά μόνο την ξυλεία. Οι κάτοικοι μοιράζονται επίσης βοσκότοπους, μανιτάρια, πέτρες και άλλους φυσικούς πόρους που προσφέρει το δάσος. Αυτή η διαρκής ανθρώπινη παρουσία συμβάλλει στην πρόληψη και την άμεση αντιμετώπιση πιθανών εστιών φωτιάς.

Ο δασολόγος Ιγνάθιο Πέρεθ-Σόμπα υποστηρίζει ότι η ύπαρξη ενός ισχυρού δασικού τομέα αποτελεί βασικό παράγοντα προστασίας των δασών. Όπως επισημαίνει, όπου υπάρχει ενεργή διαχείριση και οικονομική δραστηριότητα γύρω από το δάσος, οι πυρκαγιές τείνουν να είναι μικρότερης έντασης και πιο εύκολα διαχειρίσιμες.

Ένας φυσικός θησαυρός που ζητά μεγαλύτερη προστασία

Παρά τη μοναδικότητά του, πολλοί άνθρωποι που ζουν και εργάζονται στην περιοχή θεωρούν ότι τα δημόσια δάση της Ισπανίας δεν λαμβάνουν την προσοχή που τους αξίζει. Ο Αντόνιο Μαρτίν Τσικότε έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλία για τη συγκέντρωση εκπροσώπων από τα σημαντικότερα δημόσια δάση της χώρας, με στόχο να ζητηθούν ουσιαστικότερες πολιτικές στήριξης και διαχείρισης.

Όπως υποστηρίζει, τα δάση προσφέρουν πολύτιμους φυσικούς πόρους, από το νερό έως την ξυλεία και τη βιοποικιλότητα, χωρίς όμως να επιστρέφονται πάντα οι αναγκαίοι πόροι για τη διατήρησή τους.

Μέχρι τότε, τα αιωνόβια πεύκα της Σόρια και του Μπούργος συνεχίζουν να υψώνονται επιβλητικά στον ορίζοντα, αποτελώντας ένα σπάνιο παράδειγμα του πώς η διατήρηση των παραδόσεων μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην προστασία ενός ολόκληρου οικοσυστήματος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Σταυρούλα Λεβεντάκη: Τα ευρήματα της ιατροδικαστικής «δείχνουν» το θανατηφόρο χτύπημα

Λαγοκέφαλος: Από την Κρήτη ξεκινά το σχέδιο για την αντιμετώπιση του τοξικού ψαριού

Δίκη για τα Τέμπη: Στο επίκεντρο τα αιτήματα για τηλεοπτική κάλυψη και εμφάνιση κατηγορουμένων