Καλιφόρνια: Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν για μια μεγάλη ρήξη σε τεκτονικό ρήγμα

Η Καλιφόρνια είναι μία από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη, ωστόσο νέα επιστημονική μελέτη προειδοποιεί ότι η περιοχή του Λος Άντζελες ενδέχεται να βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο κίνδυνο ενός μεγάλου σεισμού τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Advancing Earth and Space Sciences», η τεκτονική τάση που συσσωρεύεται σε βασικά ρήγματα κοντά στη μητροπολιτική περιοχή του Λος Άντζελες έχει φτάσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οι ερευνητές εντόπισαν μάλιστα μια περιοχή βορειοανατολικά της πόλης, την οποία χαρακτηρίζουν ως «πύλη σεισμού», καθώς θα μπορούσε να επιτρέψει τη μετάδοση μιας μεγάλης ρήξης μεταξύ δύο μεγάλων συστημάτων ρηγμάτων.

Το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα παραμένει σε αναμονή εδώ και σχεδόν 170 χρόνια

Παρά τους πολυάριθμους μικρότερους σεισμούς που έχουν σημειωθεί στην περιοχή τα τελευταία 150 χρόνια, ο τελευταίος πραγματικά καταστροφικός σεισμός που έπληξε το Λος Άντζελες καταγράφηκε στις 9 Ιανουαρίου 1857.

Πρόκειται για τον ιστορικό σεισμό του Fort Tejon, μεγέθους 7,9 Ρίχτερ, ο οποίος προκάλεσε ρήξη σε τμήμα μήκους περίπου 360 χιλιομέτρων στο νότιο τμήμα του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα.

Έκτοτε, το συγκεκριμένο τμήμα του ρήγματος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανενεργό, ενώ η τεκτονική πίεση συνεχίζει να συσσωρεύεται τόσο εκεί όσο και στο γειτονικό ρήγμα του Σαν Τζασίντο.

Τα δεδομένα χιλίων ετών που ανησυχούν τους επιστήμονες

Οι ερευνητές ανέλυσαν παλαιοσεισμικά δεδομένα που καλύπτουν περίοδο περίπου 1.000 ετών, επιχειρώντας να ανασυνθέσουν τη σεισμική ιστορία της περιοχής.

Η ανάλυση έδειξε ότι η συσσωρευμένη τάση σε αρκετά τμήματα των δύο μεγάλων ρηγμάτων βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί εδώ και μία χιλιετία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το τμήμα Mojave South του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα και το τμήμα San Bernardino του ρήγματος του Σαν Τζασίντο.

Τι είναι η «πύλη σεισμού» στο Cajon Pass

Τα συστήματα των ρηγμάτων του Αγίου Ανδρέα και του Σαν Τζασίντο αποτελούν τα μεγαλύτερα ενεργά ρήγματα της Καλιφόρνιας. Εκτείνονται σχεδόν παράλληλα ανατολικά του Λος Άντζελες και πλησιάζουν μεταξύ τους σε μια περιοχή γνωστή ως Cajon Pass.

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Λιλιάνα Μπέρκχαρντ από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης στην Ελβετία, παρομοιάζει το σημείο αυτό με μια διασταύρωση σε οδικό δίκτυο.

^{Το Cajon Pass στην Καλιφόρνια, το σημείο όπου τα ρήγματα του Αγίου Ανδρέα και του Σαν Τζασίντο πλησιάζουν μεταξύ τους και το οποίο οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν ως πιθανή «πύλη σεισμού»}

Όπως εξηγεί, συνήθως μια σεισμική ρήξη ακολουθεί ένα μόνο ρήγμα. Υπό ορισμένες συνθήκες όμως, μπορεί να «περάσει» στο γειτονικό ρήγμα και να συνεχίσει την πορεία της, προκαλώντας πολύ μεγαλύτερο σεισμικό γεγονός.

Παρότι τα δύο ρήγματα δεν συνδέονται άμεσα στην επιφάνεια, η μικρή απόσταση μεταξύ τους επιτρέπει, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, τη μεταφορά της σεισμικής δραστηριότητας από το ένα στο άλλο.

Πότε ανοίγει η «πύλη»

Σύμφωνα με τη Μπέρκχαρντ, το κρίσιμο στοιχείο είναι το επίπεδο τάσης που επικρατεί στα δύο συστήματα ρηγμάτων.

Όταν οι τάσεις αυξάνονται παράλληλα και παρουσιάζουν παρόμοια συμπεριφορά, η «πύλη» τείνει να ανοίγει, επιτρέποντας στη σεισμική ρήξη να εξαπλωθεί και στα δύο ρήγματα. Αντίθετα, όταν τα επίπεδα τάσης διαφέρουν σημαντικά, η ρήξη συνήθως σταματά στο σημείο συνάντησής τους.

Κατά τον σεισμό του Fort Tejon το 1857 η ρήξη δεν διέσχισε το Cajon Pass. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον σεισμό του Wrightwood το 1812, κατά τον οποίο επηρεάστηκαν και τα δύο ρήγματα.

Αυξάνεται η ανησυχία για ένα παρόμοιο σενάριο

Η Μπέρκχαρντ προειδοποιεί ότι σήμερα και τα δύο συστήματα ρηγμάτων βρίσκονται υπό ιδιαίτερα υψηλή πίεση, ενώ τα επίπεδα τάσης τους συγκλίνουν.

Όπως επισημαίνει, η συγκεκριμένη κατάσταση καθιστά πιθανότερο το ενδεχόμενο μιας ταυτόχρονης ρήξης στα δύο ρήγματα σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη περίοδο των τελευταίων 1.000 ετών.

Γιατί δεν μπορούν να προβλέψουν πότε θα γίνει ο σεισμός

Τόσο το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα όσο και εκείνο του Σαν Τζασίντο ανήκουν στην κατηγορία των ρηγμάτων οριζόντιας μετατόπισης, όπου οι τεκτονικές πλάκες κινούνται παράλληλα μεταξύ τους.

Παρά τη μεγάλη συσσώρευση τάσης, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο όριο που να επιτρέπει την ακριβή πρόβλεψη ενός σεισμού.

«Δεν λειτουργεί σαν διακόπτης που ενεργοποιείται όταν φτάσει σε μια συγκεκριμένη τιμή», εξηγεί η Μπέρκχαρντ. «Τα σημερινά επίπεδα τάσης βρίσκονται στο ανώτερο όριο των τιμών που έχουμε καταγράψει ή και πάνω από αυτό, κάτι που δείχνει ότι το σύστημα βρίσκεται σε μια κατάσταση που δεν έχουμε παρατηρήσει τα τελευταία 1.000 χρόνια».

Αρκούν τα στοιχεία μιας χιλιετίας;

Στο ερώτημα αν τα δεδομένα των τελευταίων 1.000 ετών επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα, ο Χάρολντ Τόμπιν, διευθυντής του Pacific Northwest Seismic Network και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, απαντά θετικά.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι τα ιστορικά αρχεία σεισμών στη Βόρεια Αμερική είναι περιορισμένα και ότι οι επιστήμονες βασίζονται αναγκαστικά σε γεωλογικές και παλαιοσεισμικές μελέτες.

Κατά την εκτίμησή του, το αρχείο των τελευταίων 1.000 ετών είναι αρκετά εκτεταμένο ώστε να περιλαμβάνει πολλούς κύκλους επανάληψης μεγάλων σεισμών στο σύστημα του Αγίου Ανδρέα και να επιτρέπει αξιόπιστα συμπεράσματα.

Πότε θα συμβεί ο επόμενος μεγάλος σεισμός;

Παρά τα ανησυχητικά ευρήματα, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι δεν μπορούν να προσδιορίσουν πότε ακριβώς θα εκδηλωθεί ένας μεγάλος σεισμός.

Όπως εξηγεί ο Τόμπιν, οι μεγάλοι σεισμοί παρουσιάζουν συχνά κάποια περιοδικότητα, όμως στη Νότια Καλιφόρνια η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη λόγω της αλληλεπίδρασης πολλών διαφορετικών ρηγμάτων.

Σε αντίθεση με άλλες περιοχές του κόσμου όπου η επανάληψη των μεγάλων σεισμών εμφανίζει πιο σταθερά μοτίβα, το πολύπλοκο δίκτυο ρηγμάτων της Νότιας Καλιφόρνιας ενδέχεται να ακολουθεί πολύ πιο χαοτική συμπεριφορά.

Αυτό σημαίνει ότι, παρότι οι επιστήμονες γνωρίζουν πως η πίεση συνεχίζει να αυξάνεται, εξακολουθούν να μην μπορούν να προβλέψουν πότε ακριβώς θα εκδηλωθεί ο επόμενος μεγάλος σεισμός που θα δοκιμάσει την περιοχή του Λος Άντζελες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Al Arabiya: Αυτό είναι το προσχέδιο 14 σημείων του μνημονίου συνεργασίας ΗΠΑ – Ιράν

«Φρένο» σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς χωρίς προηγούμενη ρύθμιση οφειλών

Ηράκλειο: Στην ΜΕΘ ανήλικος μετά από ατύχημα με ηλεκτρικο πατίνι