Υπόθεση Θεοδωρικάκου: Η Δικαιοσύνη και τα ισχυρά επώνυμα

Το άρθρο του Βασίλη Φλωρίδη και η παρέμβαση των δικηγορικών συλλόγων θέτουν ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ελεύθερα μπορεί να κρίνει ο δικαστής όταν η κρίση του συνοδεύεται από δημόσιες καταγγελίες ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού;

Η υπόθεση στην οποία εμπλέκεται ο γιος του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου έχει αποκτήσει βαρύτητα που υπερβαίνει κατά πολύ τα αρχικά περιστατικά. Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τα όρια των δημόσιων παρεμβάσεων των λειτουργών της και η απαίτηση οι ίδιοι κανόνες να ισχύουν για όλους.

Η αφετηρία ήταν αστυνομικός έλεγχος στο Μαρούσι, τον Νοέμβριο του 2021. Η υπόθεση αφορά καταγγελίες για ναρκωτικά και για ενδεχόμενη συγκάλυψη, με εμπλοκή, μεταξύ άλλων, του πρώην αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. Μιχάλη Καραμαλάκη. Ύστερα από διαδοχικές και αντικρουόμενες εισαγγελικές κρίσεις, η παραπομπή σε δίκη διατηρήθηκε, καθώς ο Άρειος Πάγος απέρριψε την αναίρεση που άσκησε ο αντεισαγγελέας Βασίλειος Φλωρίδης. Η παραπομπή δεν συνιστά καταδίκη. Η ευθύνη κάθε κατηγορουμένου μένει να κριθεί στο ακροατήριο.

Στις 22 Οκτωβρίου, όμως, ο ίδιος ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός επανήλθε δημόσια, με άρθρο στην «Καθημερινή» υπό τον τίτλο «Φλέβα διαφθοράς στη Δικαιοσύνη». Περιέγραψε ως ανυπόστατη την κατηγορία στην υπόθεση που χειρίστηκε, αμφισβήτησε τη στάση των δικαστικών λειτουργών και χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό «κατασκευή κρίσης». Επικαλέστηκε, παράλληλα, τις απαλλακτικές θέσεις άλλων εισαγγελέων και την άδικη, κατά την εκτίμησή του, ταλαιπωρία των κατηγορουμένων.

Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο όριο. Κάθε δικαστική κρίση υπόκειται σε έλεγχο και αυστηρή κριτική. Η διαφωνία με μια απόφαση, ωστόσο, χρειάζεται πρόσθετη και συγκεκριμένη τεκμηρίωση για να μετατραπεί σε καταγγελία διαφθοράς. Διαφορετικά, ο δικαστής που αποφασίζει διαφορετικά κινδυνεύει να εμφανίζεται δημόσια ως ύποπτος μόνο και μόνο επειδή δεν υιοθέτησε την εισαγγελική πρόταση.

Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο όταν εκείνος που διατυπώνει τις καταγγελίες έχει ήδη χειριστεί την υπόθεση και η θέση του απορρίφθηκε. Τι μήνυμα λαμβάνουν οι δικαστές που θα κληθούν να δικάσουν; Πόσο προστατεύεται η ανεξαρτησία τους όταν, πριν ακόμη συνεδριάσουν, η παραπομπή παρουσιάζεται ως προϊόν κατασκευασμένης κρίσης;

Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος έθεσε ακριβώς αυτό το ζήτημα. Χαρακτήρισε πρωτοφανή τη δημόσια παρέμβαση, καταλογίζοντας στον αντεισαγγελέα ότι τοποθετείται υπέρ συγκεκριμένων διαδίκων και στρέφεται κατά λειτουργών και θεσμικών οργάνων που έκριναν διαφορετικά. Ζήτησε επίσης την παρέμβαση των αρμόδιων οργάνων: εφόσον υπάρχουν στοιχεία διαφθοράς, αυτά οφείλουν να αποτελέσουν αντικείμενο θεσμικής διερεύνησης.

Υπάρχει και η πολιτική διάσταση. Ο Βασίλειος Φλωρίδης είναι αδελφός του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη. Η συγγένεια δεν αποδεικνύει κυβερνητική παρέμβαση. Καθιστά, όμως, ακόμη επιτακτικότερη την ανάγκη για διαφάνεια, σαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και έλεγχο χωρίς προνομιακή μεταχείριση. Ο υπουργός οφείλει να δώσει καθαρή θεσμική απάντηση για τις εγγυήσεις αμεροληψίας στη διαχείριση του ζητήματος.

Το τεκμήριο αθωότητας προστατεύει απολύτως και τον γιο ενός υπουργού. Η προστασία αυτή συμβαδίζει με το δικαίωμα της κοινωνίας να γνωρίζει εάν οι κρατικοί μηχανισμοί λειτούργησαν νόμιμα και ισότιμα. Και η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης προστατεύει εξίσου τον δικαστή που παραπέμπει και εκείνον που απαλλάσσει, εφόσον κρίνουν σύμφωνα με τον νόμο και τα στοιχεία.

Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς κερδίζεται όταν οι υποθέσεις εξετάζονται μέχρι τέλους, οι καταγγελίες ερευνώνται και κάθε εξουσία λογοδοτεί.

Τα ισχυρά επώνυμα αυξάνουν την ανάγκη δημόσιου ελέγχου. Το μέτρο της Δικαιοσύνης παραμένει ένα: ο ίδιος νόμος για όλους.

ekriti.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Συναγερμός στο Λιμενικό: Πάνω από 90 μετανάστες εντοπίστηκαν σε Κρήτη και Γαύδο

Οικογενειακή τραγωδία στον Πειραιά: Τρεις νεκροί από πτώση οχήματος στη θάλασσα