100.6 FM KnossosFM
08:40 | 26/10/2026
newsroom ekriti.gr
Μια βαθιά αλλαγή του πολιτικού σκηνικού βρίσκεται σε εξέλιξη στη Σερβία, μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να αναγνωρίζει δημόσια την ήττα και το φοιτητικό κίνημα που πρωταγωνίστησε στις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δύο ετών να αναδεικνύεται στη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας.
Οι εικόνες που ακολούθησαν ήταν ενδεικτικές του μεγέθους της αλλαγής: χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τους δρόμους του Βελιγραδίου, του Νόβι Σαντ και άλλων πόλεων, με κόρνες αυτοκινήτων, πυροτεχνήματα, αγκαλιές και συνθήματα νίκης.
Νέοι πανηγυρίζουν αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Armin Durgut)
Όπως σημειώνει ο Guardian, η εξέλιξη συνιστά μια ιστορική πολιτική μεταβολή για μια χώρα στην οποία ο Βούτσιτς βρισκόταν στο επίκεντρο της εξουσίας για περισσότερο από μία δεκαετία.
«Δεν έχουμε ακόμη τα τελικά αποτελέσματα. Με βάση όμως το δείγμα, είναι ξεκάθαρο ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές», δήλωσε ο Βούτσιτς από τα κεντρικά γραφεία του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) στο Βελιγράδι.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η Φοιτητική Λίστα αναμένεται να εξασφαλίσει μεταξύ 135 και 140 εδρών, έναντι περίπου 105 για το κόμμα του.
Σύμφωνα με την πρώτη αντιπροσωπευτική εκτίμηση των CeSID και Ipsos, την οποία επικαλείται ο Guardian, η Φοιτητική Λίστα συγκεντρώνει περίπου 138 από τις 250 έδρες του σερβικού κοινοβουλίου, έναντι 104 για το SNS, γεγονός που της δίνει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τα αποτελέσματα παραμένουν προκαταρκτικά και αναμένεται η ολοκλήρωση της καταμέτρησης.
«Η Σερβία είναι ελεύθερη»
Η ανακοίνωση του Βούτσιτς έγινε δεκτή με εκρήξεις ενθουσιασμού στους δρόμους του Βελιγραδίου.
Celebrations have erupted in the streets of Serbia's capital Belgrade, after long-standing leader Aleksandar Vučić admitted defeat to a student-led protest movement in snap parliamentary elections. Read more: https://t.co/iOYTfXzeuc https://t.co/gQ2qDuPgU3
— BBC News (World) (@BBCWorld) October 25, 2026
Όπως μεταδίδει το BBC, άνθρωποι χόρευαν στους δρόμους, φώναζαν «νίκη», αυτοκίνητα κορνάριζαν και πυροτεχνήματα φώτιζαν τον ουρανό της σερβικής πρωτεύουσας.
«Η Σερβία είναι ελεύθερη. Είναι ένα θαύμα», δήλωσε ένας φοιτητής στο βρετανικό δίκτυο.
Στην πλατεία Σλάβια και σε άλλα σημεία του Βελιγραδίου συγκεντρώθηκαν χιλιάδες υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας, ενώ ανάλογες εικόνες καταγράφηκαν και στο Νόβι Σαντ, την πόλη όπου ξεκίνησαν οι κινητοποιήσεις που άλλαξαν σταδιακά το πολιτικό σκηνικό της χώρας.
Πολίτες πανηγυρίζουν αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Marko Drobnjakovic)
Ο Guardian περιγράφει σκηνές με πολίτες να ανταλλάσσουν χειραψίες, αγκαλιές ακόμη και με αστυνομικούς, ενώ οι κόρνες των αυτοκινήτων ακούγονταν αδιάκοπα στο κέντρο της πρωτεύουσας.
«Αισθάνομαι σαν να είναι παραμονή Πρωτοχρονιάς – σαν τρεις Πρωτοχρονιές μαζί. Επιτέλους μπορούμε να αναπνεύσουμε ξανά», δήλωσε στον Guardian η 43χρονη Ιβάνα, που συμμετείχε στους πανηγυρισμούς.
Πολίτες πανηγυρίζουν αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Marko Drobnjakovic)
Στα κεντρικά γραφεία της Φοιτητικής Λίστας, οι συγκεντρωμένοι φώναζαν «Νίκη, νίκη», ενώ αρκετοί έκλαιγαν και αγκαλιάζονταν.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Ράντομιρ Σάιτσιτς, μιλώντας εκ μέρους των φοιτητών, δήλωσε:
«Αγαπητή Σερβία, απόψε ακούγεται η φωνή του λαού. Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον».
Σύμφωνα με το BBC, ο Σάιτσιτς υποστήριξε επίσης ότι οι Σέρβοι απέδειξαν πως «κανένα εμπόδιο δεν ήταν μεγαλύτερο από τη θέλησή τους», ενώ τόνισε ότι κανένας μηχανισμός εξουσίας δεν μπορεί επ’ αόριστον να υπερισχύσει απέναντι σε έναν λαό που αποφασίζει να πάρει την τύχη του στα χέρια του.
Από μια τραγωδία στο Νόβι Σαντ σε ένα πανεθνικό κίνημα
Για να εξηγηθεί όμως το αποτέλεσμα της Κυριακής, η αφετηρία βρίσκεται σχεδόν δύο χρόνια πίσω.
Την 1η Νοεμβρίου 2024, το τσιμεντένιο στέγαστρο του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ κατέρρευσε, προκαλώντας τον θάνατο 16 ανθρώπων.
Η τραγωδία δεν αντιμετωπίστηκε από μεγάλο μέρος της σερβικής κοινωνίας ως ένα μεμονωμένο δυστύχημα. Μετατράπηκε γρήγορα σε σύμβολο των καταγγελιών για διαφθορά, αδιαφάνεια, κακοδιαχείριση και έλλειψη λογοδοσίας στους κρατικούς μηχανισμούς.
Στοιχεία που ήρθαν στο φως σχετικά με το έργο ενίσχυσαν την πεποίθηση των διαδηλωτών ότι η κακοτεχνία και οι προβληματικές διαδικασίες γύρω από τις κατασκευαστικές εργασίες είχαν διαδραματίσει ρόλο στην τραγωδία.
🇷🇸 Serbian police were seen leaving government and president buildings after Vucic’s defeat. https://t.co/gMCHqlQOuz
— kos_data (@kos_data) October 25, 2026
Οι φοιτητές μπήκαν γρήγορα στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων.
Αρχικά οι διαμαρτυρίες είχαν επίκεντρο την απόδοση ευθυνών για το Νόβι Σαντ. Σταδιακά, όμως, εξελίχθηκαν σε μια πολύ ευρύτερη αμφισβήτηση του τρόπου άσκησης της εξουσίας στη Σερβία.
Πανεπιστήμια καταλήφθηκαν, μεγάλες πορείες οργανώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα και οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα, φτάνοντας ακόμη και σε αγροτικές περιοχές που επί χρόνια θεωρούνταν προπύργια του SNS.
🇷🇸 It's well past midnight in SERBIA, and students are still CELEBRATING their election VICTORY over Vučić After months of political confrontation, they're taking the celebrations deep into the night. For a generation that has spent so much time protesting in the streets, tonight those same streets are hosting a VERY different kind of gathering. Writer: Oliver https://t.co/IS4eZ4iXpu
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) October 26, 2026
Από τους δρόμους στις κάλπες
Όταν προκηρύχθηκαν οι πρόωρες εκλογές, το φοιτητικό κίνημα αποφάσισε να κάνει το επόμενο βήμα: να μετατρέψει τη δύναμη των διαδηλώσεων σε πολιτική εκπροσώπηση.
Δημιούργησε τη Φοιτητική Λίστα, επιλέγοντας 250 υποψηφίους για τις 250 έδρες του σερβικού κοινοβουλίου.
Όπως επισημαίνουν τόσο ο Guardian όσο και το BBC, πρόκειται για ένα ασυνήθιστο πολιτικό εγχείρημα, χωρίς έναν κυρίαρχο αρχηγό και χωρίς την παραδοσιακή κομματική δομή.
Στο ψηφοδέλτιο συμμετείχαν άνθρωποι από διαφορετικά τμήματα της κοινωνίας: πανεπιστημιακοί, γιατροί, ηθοποιοί, αθλητές, αγρότες και άλλοι επαγγελματίες, πολλοί από τους οποίους δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία στην πολιτική.
Ανάμεσά τους ήταν και ο θρύλος του σερβικού μπάσκετ και πρόεδρος της EuroLeague Ντέγιαν Μποντιρόγκα.
Υποψήφιοι της «Φοιτητικής Λίστας» πανηγυρίζουν στη σκηνή μαζί με μέλη του προσωπικού μετά το κλείσιμο των καλπών στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Petr David Josek)
«Σήμερα, πάνω απ’ όλα, η Σερβία αγωνίζεται για την ελευθερία και για την επιστροφή μιας χώρας που έχει υφαρπαγεί», δήλωσε ο Μποντιρόγκα την ώρα που ψήφιζε στο Βελιγράδι.
«Η Σερβία ψηφίζει σήμερα για να αποφασίσει ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσει – προς το μέλλον ή προς το παρελθόν».
«Serbia or Mafia?»
Η Φοιτητική Λίστα επένδυσε σε μια καμπάνια με έντονα αντισυστημικά χαρακτηριστικά.
Οι υποψήφιοι ταξίδεψαν σε ολόκληρη τη χώρα, επισκέφθηκαν μικρές πόλεις και χωριά και οργάνωσαν εκστρατείες πόρτα-πόρτα, με ένα από τα κεντρικά τους συνθήματα να θέτει το δίλημμα: «Serbia or Mafia?» – «Σερβία ή Μαφία;»
Ο Guardian σημειώνει ότι η αναμέτρηση ήταν εξαρχής άνιση σε επίπεδο μηχανισμών, καθώς το SNS του Βούτσιτς είχε ισχυρή παρουσία στα τηλεοπτικά μέσα και σημαντική επιρροή μέσω υπουργείων και κρατικών θεσμών.
Πολίτες πανηγυρίζουν αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Armin Durgut)
Ο Βούτσιτς, από την πλευρά του, κατηγόρησε επανειλημμένα το φοιτητικό κίνημα ότι λειτουργεί προς όφελος ξένων δυνάμεων, κατηγορία που οι φοιτητές απέρριψαν.
Παράλληλα, στην προεκλογική του εκστρατεία υποσχέθηκε αυξήσεις στις συντάξεις και στους μισθούς του Δημοσίου, καθώς και περισσότερες επενδύσεις στην κρατική Υγεία.
Όπως αναφέρει το BBC, ο Βούτσιτς επιχείρησε επίσης να εμφανιστεί ως ο πολιτικός που μπορούσε να διατηρήσει τις σύνθετες διεθνείς ισορροπίες της Σερβίας: από τη μία να συνεχίσει την πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη να διατηρήσει τους δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα.
Τι υποσχέθηκαν οι φοιτητές
Το πρόγραμμα της Φοιτητικής Λίστας επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στη λειτουργία των θεσμών.
Σύμφωνα με το BBC, ανάμεσα στις βασικές δεσμεύσεις του κινήματος ήταν η απομάκρυνση αξιωματούχων που παραβίασαν τους κανόνες κατά την καταστολή των διαδηλώσεων, ο τερματισμός της πρακτικής τοποθέτησης κομματικών στελεχών στις διοικήσεις δημόσιων επιχειρήσεων και η απελευθέρωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης από τον πολιτικό έλεγχο.
Ο Βούτσιτς και το SNS έχουν επανειλημμένως απορρίψει τις κατηγορίες περί διαφθοράς.
Η μεγάλη πρόκληση για το φοιτητικό κίνημα, εφόσον επιβεβαιωθεί η αυτοδυναμία του από τα τελικά αποτελέσματα, θα είναι πλέον να μετατρέψει ένα κίνημα διαμαρτυρίας χωρίς παραδοσιακές κομματικές δομές σε λειτουργική κοινοβουλευτική και κυβερνητική πλειοψηφία.
Ένας άνδρας πανηγυρίζει στεκόμενος πάνω σε μια βανδαλισμένη αφίσα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτη του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), αφού παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Armin Durgut)
Συμμετοχή-ρεκόρ
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες της αναμέτρησης ήταν η πολύ υψηλή συμμετοχή.
Από νωρίς την Κυριακή σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές έξω από εκλογικά τμήματα σε πόλεις και χωριά σε όλη τη Σερβία.
Ανάλογες εικόνες καταγράφηκαν και στο εξωτερικό. Όπως μεταδίδει το BBC, Σέρβοι ψηφοφόροι περίμεναν σε ουρές στη Λιουμπλιάνα, το Μόναχο, το Λος Άντζελες και το Σικάγο, ενώ στο Παρίσι πολλοί περίμεναν για να ψηφίσουν ακόμη και υπό δυνατή βροχή.
Σύμφωνα με τους CeSID και Ipsos, η συμμετοχή έφτασε το 67,6%, ποσοστό που, όπως αναφέρει ο Guardian, αποτελεί το υψηλότερο μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1992.
Το μέγεθος της κινητοποίησης είχε γίνει εμφανές ήδη πριν ανοίξουν οι κάλπες.
Περίπου 150.000 άνθρωποι, σύμφωνα με την εκτίμηση που επικαλείται ο Guardian, είχαν συγκεντρωθεί στο Βελιγράδι για την τελευταία μεγάλη προεκλογική συγκέντρωση του φοιτητικού κινήματος.
Καταγγελίες για παρατυπίες και βία
Η ψηφοφορία διεξήχθη πάντως μέσα σε κλίμα έντασης και υπό το βλέμμα εγχώριων και διεθνών παρατηρητών.
Πριν από τις εκλογές είχαν καταγραφεί καταγγελίες για συλλήψεις, παρακολούθηση ακτιβιστών και κυβερνοεπιθέσεις σε βάρος ανθρώπων που συνδέονταν με το κίνημα.
Την ημέρα των εκλογών, ανεξάρτητες οργανώσεις ανέφεραν σειρά παρατυπιών.
Ο Guardian αναφέρει καταγγελίες για φωτογράφηση ψηφοδελτίων, πιέσεις προς ψηφοφόρους, απόπειρες εξαγοράς ψήφων και το λεγόμενο «carousel voting», καθώς και βίαια περιστατικά έξω από εκλογικά τμήματα.
Ο Ράσα Νεντέλκοβ της ανεξάρτητης οργάνωσης παρακολούθησης εκλογών CRTA έκανε λόγο για μεγάλο αριθμό παρατυπιών και για αυξανόμενα περιστατικά βίας έξω από εκλογικά κέντρα.
Στο Βελιγράδι, η αστυνομία είχε αποκλείσει δρόμους γύρω από την έδρα της Εκλογικής Επιτροπής, καθώς οι αρχές βρίσκονταν σε αυξημένη επιφυλακή.
Η επόμενη ημέρα στη Σερβία
Παρά το γεγονός ότι η καταμέτρηση δεν έχει ολοκληρωθεί, η δημόσια αναγνώριση της ήττας από τον ίδιο τον Βούτσιτς περιορίζει σημαντικά την αβεβαιότητα γύρω από την έκβαση της αναμέτρησης.
Εφόσον οι προβολές επιβεβαιωθούν, η Φοιτητική Λίστα θα διαθέτει την κοινοβουλευτική δύναμη για να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς την ανάγκη στήριξης κάποιου από τα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα.
Πολίτες πανηγυρίζουν αφού ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ηγέτης του δεξιού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), παραδέχθηκε την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές στο Βελιγράδι, Σερβία, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. (AP Photo/Armin Durgut)
Για τη Σερβία, η αναμέτρηση της Κυριακής σηματοδοτεί έτσι κάτι περισσότερο από μία κυβερνητική εναλλαγή.
Ένα κίνημα που ξεκίνησε μετά τον θάνατο 16 ανθρώπων κάτω από το τσιμεντένιο στέγαστρο ενός σιδηροδρομικού σταθμού, πέρασε από πανεπιστημιακές καταλήψεις, μαζικές πορείες και μήνες αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση και, σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, έφτασε στην κάλπη.
Και, όπως δείχνουν μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα, από τους δρόμους της Σερβίας βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την εξουσία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Μετωπική σύγκρουση στο Γιόφυρο – Συνελήφθη 32χρονος οδηγός υπό την επήρεια αλκοόλ
