Η Μ. μου αφηγήθηκε μία ενδιαφέρουσα ιστορία. Χρόνια πριν βρέθηκε τυχαία σε pet shop της Ανατολικής Κρήτης την ώρα που ο ιδιοκτήτης του καταστήματος ήταν έτοιμος να μεταφέρει στον κάδο απορριμμάτων μία θαλάσσια χελώνα. Ήταν μικρή και ... ολοζώντανη. Η Μ. τον ρώτησε εξοργισμένη για ποιο λόγο αποφάσισε να την πετάξει στα σκουπίδια. Εκείνος ανασήκωσε αδιάφορα τους ώμους και της είπε "Την παρήγγειλαν, την έφερα και τώρα δεν τη θέλουν. Τι να την κάνω;" Η κοπέλα επέστρεψε χωρίς δεύτερη σκέψη στο σπίτι της με την νεροχελώνα τοποθετημένη σε μία λεκάνη με λίγο νερό. Σύντομα διαπίστωσε γιατί οι άνθρωποι που την παρήγγειλαν δεν την πήραν στο δικό τους σπίτι. Το ερπετό ήθελε πολύ ιδιαίτερες συνθήκες διαβίωσης: ενυδρείο θερμαινόμενο με ειδικά φίλτρα καθαρισμού, τροφή κοστοβόρα κι ένα σωρό άλλα πράγματα που δεν ήταν έτοιμη να φορτωθεί. Εν τούτοις, το έκανε. Η χελώνα παραμένει κομμάτι της καθημερινότητάς της και το ... κατοικίδιο που δεν επέλεξε αλλά έσωσε από το μύλο του απορριμματοφόρου τη τελευταία στιγμή. Μόνο που το άλλοτε μικρό "χελωνονιντζάκι" μεγαλώνει απότομα κι η Μ. προβληματίστηκε όταν κατάλαβε πως δεν πρόκειται απλώς για μία ντόπια νεροχελώνα αλλά για την ποταμίσια χελώνα της άλλης πλευράς του Ατλαντικού. Το ξενόφερτο είδος με τα κόκκινα μάτια ζει στα ποτάμια και τα ρυάκια που βρίσκονται στο Τέξας, την Οκλαχόμα, το Μιzούρι, το Ιλλινόϊς, το Κεντάκι, το Τενεσσί και την Αλαμπάμα. Μόνο που τώρα ζει και στο ενυδρείο της φίλης μου κι ίσως σε πολλά ακόμη ενυδρεία ανά τον κόσμο. Σύντομα θα ξεπεράσει σε μήκος τα 30 εκατοστά και τότε οι ... κατά λάθος ιδιοκτήτες της θα πρέπει να μπουν σε νέες περιπέτειες για να της επεκτείνουν την κατοικία της. Η διαφορά βέβαια βρίσκεται στο ότι η Μ. έμπλεξε σ' αυτή την υπόθεση αλλά ξέρει καλά τι ΔΕΝ πρέπει να κάνει. Να την αφήσει δηλαδή σε ποτάμι ή σε κάποια παραλία. Είναι η εύκολη λύση για όσους παγιδεύονται με τέτοιες "αγορές" και σύντομα αντιμετωπίζουν αδιέξοδο με τον χώρο. Έτσι οι ποταμίσιες νεροχελώνες της Ελλάδας έχουν ήδη εκτοπιστεί ενώ οι λουόμενοι του καλοκαιριού σύντομα θα κολυμπούν πλάι σε κοκκινομάτικα ... χελωνονιντζάκια, που άλλοτε θα τα λέμε Σήφηδες κι άλλοτε Μανούσους, γιατί στο βωμό του εμπορίου πήραν εντοπιότητα και γίνανε κρητικάτσα.
Υ.Γ. Ο Σήφης του ... Ρεθύμνου μπορεί να μας έδωσε το έναυσμα για να ξαναβρούμε το χιούμορ στην επικαιρότητα (που συνήθως είναι βλοσυρή) αλλά πίσω του σέρνει τόνους υλικού για σοβαρή ψυχανάλυση. Όχι τόσο του εκκεντρικού που τον έφερε και τον παράτησε στο φράγμα ή του εμπόρου που τον μετέφερε στην Κρήτη αλλά αυτών που θεσπίζουν νόμους ασύδοτης διακίνησης τέτοιων ειδών, με κίνδυνο να αλλοιώσουν πλήρως το οικοσύστημα της Κρήτης. Άλλοτε εισάγοντας φίδια ή νεροχελώνες κι άλλοτε κροκόδειλους και λιοντάρια. Μόνο από μαϊμούνια είμαστε πλήρεις.
Μ.Κ.
Ο Καζαντζάκης έλεγε πως η Κρήτη δεν είναι νησί αλλά ... ήπειρος. Ή Θεριό. Κι έτσι όπως ζει σε υπερθετικό βαθμό τα υπόλοιπα, έζησε και τις κάλπες αυτών των Ευρωεκλογών. Αν υπάρχει ένας τόπος της Ελλάδας που έδωσε πραγματικά πολλαπλά μηνύματα με τις κάλπες του, αυτός σίγουρα είναι η Κρήτη. Την ώρα που η Ευρώπη ζει την δεύτερη αρπαγή της από εθνικιστές, ναζιστές και ακροδεξιούς, η Κρήτη δείχνει η μόνη που δεν παρασύρεται από το ρεύμα. Και καθώς πολλοί καταπιάνονται με την ερμηνεία του αποτελέσματος αυτές τις μέρες, εμείς απλά θα παραθέσουμε τα στοιχεία: - Ο ΣΫΡΙΖΑ απέκτησε ένα νέο "κάστρο", καθώς η Κρήτη του έδωσε το δεύτερο μεγάλο ποσοστό του ανά τη χώρα. 32,11% (με μικρή διαφορά πήρε μεγαλύτερο ποσοστό στα Ιόνια νησιά). - Συνάμα όμως και η "πράσινη" Ελιά συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό της από όλες τις περιφέρειες της χώρας στην Κρήτη, με ποσοστό 11,44%. - Η ΝΔ σημειώνει το χαμηλότερο πανελλαδικό της αποτέλεσμα, στο νησί μας με ποσοστό 15,82%. - Το Ποτάμι πήρε διψήφιο ποσοστό στην Κρήτη!, μάλιστα στα Χανιά έφτασε στο 12%! (λόγω καταγωγής Θεοδωράκη) - Η Χρυσή Αυγή συγκεντρώνει στην Κρήτη το χαμηλότερο ποσοστό της, 4,72 %. - Τέλος η ΔΗΜΑΡ συγκέντρωσε 0,8 %, από τα χαμηλότερα πανελλαδικά. Ελπίζουμε όλοι τους να ερμηνεύσουν το μήνυμα των Κρητικών με ευθυκρισία κι όχι .. υποκρισία. Μ.Κ.
Το σκηνικό είναι αυθεντικό και συνέβη σε εκλογικό τμήμα του Λασιθίου. Ένας ηλικιωμένος ψηφοφόρος προσέρχεται ενώπιον της εφορευτικής επιτροπής. Καλημερίζει, δίνει το εκλογικό του βιβλιάριο, την ταυτότητα και ... το αντίγραφο εισφορών της σύνταξης. Ο δικαστικός αντιπρόσωπος του επιστρέφει ευγενικά το τελευταίο λέγοντας: - Αυτό κύριε δεν χρειάζεται. Ο γέροντας χαμογελάει σκωπτικά: "Σωστά. Αυτό το πήρα γιατί το χρειάζομαι εγώ". Μετά τις διατυπώσεις εξακρίβωσης παίρνει τα ψηφοδέλτια και προχωράει στο παραβάν. Κοντοστέκεται για λίγο πριν μπει μέσα. Κοιτάζει τον αντιπρόσωπο συνωμοτικά και του λέει: - Αν βάλω το χαρτί της σύνταξης μέσα, πειράζει; - Που μέσα; Στον φάκελλο; Θα είναι άκυρο, αν το κάνετε. Και το χαρτί έχει τα στοιχεία σας. - Μα δεν με νοιάζει, επιμένει ο γέροντας. Εγώ θέλω να τους στείλω ένα μήνυμα. Γυρίζει και δείχνει στον αντιπρόσωπο πως έχει γράψει κάτι πάνω στο χαρτί. Ο νεαρός υπομονετικά πασχίζει να του εξηγήσει πως ψηφίζουμε για αυτοδιοικητικές εκλογές σ' αυτές τις κάλπες. Οι μάρτυρες του ... γεγονότος αδημονούν για τη σειρά τους και διαμαρτύρονται. Κι ο γέροντας μπαίνει επιτέλους στο παραβάν. Λίγες στιγμές μετά κατευθύνεται στο καφενείο του χωριού.Παραγγέλνει καφέ και ζητάει ένα τασάκι. Βγάζει τελετουργικά από την τσέπη του το χαρτί της σύνταξης, το κοιτάζει κι έπειτα το ... ανάβει με τον αναπτήρα. Το χαρτί καίγεται στο σταχτοδοχείο κι ο σαστισμένος καφετζής ρωτάει τι είναι. "Το μήνυμα των εκλογών, απαντάει ήρεμα ο γέροντας. Αλλά δεν τους το 'στειλα". Μ.Κορνάρου
Μέρες εκλογών. Και συνάμα μέρες υδρόλυσης χημικών. Οι διεθνείς συντονιστές βρήκαν βολική μάλλον τη συγκυρία, μελετώντας το εκρηκτικό ταμπεραμέντο του Έλληνα που παθιάζεται στις κάλπες. Η υπόθεση του "πειράματος της Μεσογείου" που ξεκινά δίπλα στην Κρήτη είναι το απόλυτο παράδειγμα της "βαρβαρότητας" που περιέγραφε χρόνια πριν ο Ελύτης. Μία κατάσταση που σε γεμίζει θυμό κι απελπισία μαζί. Θυμό γιατί νιώθεις το δίκιο να πνίγει τον τόπο σου. Κι απελπισία γιατί συνειδητοποιείς πως το προφανές (χημικά σημαίνει κίνδυνος για μας και τις ακτές μας) διαστρεβλώνεται τόσο επιδέξια που φτάνει να μοιάζει αυτό αθώο κι εσύ που ανησυχείς υπερβολικός. Και πίσω από όλα αυτά υπάρχει κάτι μεγαλύτερο: η αρχή του τέλους της γνώμης των λαών. "Οπότε αναρωτιέται κανείς: Για τι παλεύουμε νύχτα μέρα κλεισμένοι στα εργαστήριά μας; Παλεύουμε για ένα τίποτα, που ωστόσο είναι το παν. Είναι οι δημοκρατικοί θεσμοί, που όλα δείχνουν ότι δεν θ’ αντέξουν για πολύ. Είναι η ποιότητα, που γι’ αυτή δεν δίνει κανείς πεντάρα...
Απόψεις στο υπό διαβούλευση Σχέδιο Νόμου για την «Οριοθέτηση, Διαχείριση και Προστασία Αιγιαλού και Παραλίας»...
Τρέχουν και δεν φτάνουν οι υποψήφιοι σε δήμους, περιφέρεια και Ευρωβουλή. Η μάχη του σταυρού κορυφώνεται αυτές τις ημέρες ,ειδικά για τους υποψήφιους σε δήμους και περιφέρεια, καθώς μπήκαμε στην τελική ευθεία πριν από τις εκλογές και με τόσο μεγάλο ανταγωνισμό το κυνήγι της ψήφου αναδεικνύεται σε πολύ δύσκολη υπόθεση. Και μπορεί επί εποχής Σουρή, (όπως μαρτυρούν και οι χιουμοριστικοί στίχοι του στη φωτογραφία) το βασικό μέσο προεκλογικής προβολής να ήταν οι αφίσες που κολλούσαν στους δρόμους, όμως σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει και τα διαθέσιμα μέσα είναι πολλά και οι υποψήφιοι αποζητούν να τα αξιοποιήσουν όλα.
Πόσο δικαίωμα έχουμε στην μετακίνηση απόψεων; Μπορείς σήμερα να στέκεσαι εδώ κι αύριο να βρεθείς παρακάτω; Πολλοί το μέμφονται ως αστάθεια. Άλλοι έτσι κατανοούν την έννοια της εξέλιξης. Μόνο που έχει κόστος να αποδέχεσαι τις λάθος εκτιμήσεις σου. Με κίνδυνο κάποτε να φανείς και ανόητος.
30 του Απρίλη. Παραμονή της Πρωτομαγιάς. Τελείωνα με τα μαθήματα και άφηνα επίτηδες πάντα ατέλειωτη τη ζωγραφιά στο τετράδιο των καλλιτεχνικών. Ήταν εκείνο που λέγαμε «μισό- μισό». Λευκή σελίδα στο πάνω μέρος για να χωρέσει τις .. καλλιτεχνίες μας και γραμμές από κάτω για να .. ζωγραφίσουμε το κείμενο. Ναι, να ζωγραφίσουμε. Τα κείμενα τότε δεν τα γράφαμε απλά. Βάζαμε όλη μας την τέχνη να σκαλίσουμε γράμματα καλλιγραφικά και επιδέξια. Με «κατσουνάκια» και περικοκλάδες. Να κερδίσουμε δέκα με τόνο. Κι ανάθεμα κι έμαθα ποτέ να ζωγραφίζω σε κείνο το τετράδιο. Άλλοτε επιστράτευα το ταλέντο της μάνας μου στα σκίτσα, άλλοτε ξεπατίκωνα έτοιμες ζωγραφιές με στυπόχαρτο κι άλλοτε μουτζούρωνα τις δικές μου εμπνεύσεις, που μόνο η .. αφηρημένη τέχνη θα εκτιμούσε. Αλλά μία φορά τα χρόνο το δεκάρι το ‘χα σίγουρο. Τέντωνα το αυτί όλη μέρα και περίμενα το τηλεφώνημά του. Δύσκολο πράγμα το τηλέφωνο εκείνη την εποχή. Κάναμε αιτήσεις σωρηδόν στον ΟΤΕ, βάζαμε βουλευτές και πολιτικάντηδες να τις προωθήσουν, περιμέναμε χρόνια, ώσπου το χαρτάκι με τον αριθμό πρωτοκόλλου κιτρίνιζε. Aλλά τηλέφωνο βλέπαμε μόνο στο μπακάλικο της γειτονιάς. Μαύρο, αυστηρό και βαλμένο σε περίοπτη θέση: στην είσοδο ακριβώς. Κι όποτε χτυπούσε ο κυρ Παντελής άφηνε τη σέσουλα στο τσουβάλι με τις φακές ή το τεφτέρι που 'γραφε τα βερεσέδια κι έπαιρνε ύφος … Πρέσβη για να πει το πιο μεγαλόπρεπο «παρακαλώ» του. Στη δεκαετία του 70 για να ‘σαι μπακάλης, δεν έφτανε μόνο να λογαριάζεις σωστά και να τα καταφέρνεις με τις προμήθειες. Έπρεπε να 'χεις και στεντόρεια φωνή. Κι ο κυρ Παντελής είχε. Άφηνε το ακουστικό ανοικτό και έβγαινε στη γωνία να φωνάξει το επίθετο της γειτόνισσας που ζητούσαν στο τηλέφωνο. Κι έπειτα από λίγο κάποια κατέφτανε στο μπακάλικο με την ποδιά της κουζίνας ή την ρόμπα και έπιανε το ακουστικό, κοιτώντας αμήχανα την ομήγυρη. Παραμονή Πρωτομαγιάς ήξερα πως θα ‘χουμε τηλεφώνημα. Γυρόφερνα στον κήπο, δήθεν παίζοντας, αλλά στην πραγματικότητα, σε ετοιμότητα να τρέξω μόλις ακούσω το κάλεσμα. Κι όταν αυτό ερχόταν έτρεχα αναψοκοκκινισμένη και βούταγα το ακουστικό. - Θειούλη μου, θα πάμε στα Φιλαδέλφεια έτσι; Το ξέρα πως θα πάμε αύριο μαζί. Κάτι τέτοια του 'λεγα χωρίς ανάσα και ξεκαρδιζόταν στα γέλια. Μα δεν προλάβαινα ......
Οι στίχοι του Άλκη Αλκαίου κι η μουσική του Θάνου Μικρούτσικου στριφογυρνάνε διαρκώς στις κουβέντες μας τελευταία. Φταίει η Μεσόγειος. Ο τρόπος που κάποιοι πασχίζουν επιπόλαια να τη "λερώσουν". Την Κυριακή η Κρήτη τους είπε στα Σφακιά ένα δεύτερο ΟΧΙ. Είχε προηγηθεί το Αρκάδι. Τι θα ακολουθήσει δεν είναι σαφές. Το μόνο σίγουρο κι αδιαπραγμάτευτο είναι πως εδώ βρέθηκε κάτι πιο μεγάλο από μας, κάτι που επιτέλους μας ενώνει. Η υπόθεση με την ενδεχόμενη μόλυνση της θάλασσάς μας έχει ένα δίλημμα που είναι σαφές: θέλουμε την Μεσόγειο που ξέρουμε; Εκείνη που αιώνες τώρα ανάθρεψε τον πολιτισμό και την κουλτούρα μας; Ή θέλουμε μία "μεταλλαγμένη" από την ανοχή μας δεξαμενή πειραμάτων υδρόλυσης; Δεν ξέρω πόσοι συνειδητοποιούν τις έννοιες πίσω από τις λέξεις. Λέμε συχνά "η θάλασσά μας" και το .. ιδιοκτησιακό καθεστώς της φράσης μοιάζει αυτονόητο. Κι είναι αν το καλοσκεφτείς. Είναι η ίδια θάλασσα που έκανε γνωστό τον Μινωϊκό πολιτισμό. Η θάλασσα που έκανε την Κρήτη δύναμη και κόμβο του εμπορίου. Είναι η θάλασσα που ανέδειξε τον τόπο μας σε σταυροδρόμι ιδεών, πολιτισμών, εμπορευμάτων, φιλοσοφικών και καλλιτεχνικών ρευμάτων. Κι αν η Κρήτη κατάφερε να φτιάξει ένα μακραίωνο πολιτισμό που κοινωνούσε τις ιδέες της και την έκανε γνωστή στα πέρατα της γης αιτία ήταν οι θαλασσοπόροι της κι η ναυτοσύνη που ανέπτυξε, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και ... της θάλασσας της. Στα νεώτερα χρόνια αυτή η ίδια θάλασσα αποδείχτηκε "γέφυρα" για τον Τουρισμό και την βιομηχανία που αναπτύξαμε. Την μόνη ίσως "βαριά βιομηχανία" που θελήσαμε να έχουμε. Κι ο κόσμος που κάθε χρόνο κατά εκατομμύρια συρρέει στην Κρήτη πάλι για τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα έρχεται: δηλαδή την ιστορία, την παράδοση, τον πολιτισμός, τις παραλίες, και το περιβάλλον. Αλλά αν ο τόπος μας ευλογήθηκε από ήλιο και θάλασσα πώς να σταυρώσεις τα χέρια και να περιμένεις στωικά .. να δέσουν τη Μεσόγειο με σκοινιά. Μοιάζει οξύμωρο στις μέρες που ο σκυφτούλης και πένητας πλέον ελληνικός λαός μαζεύεται αγχωμένος στη γωνίτσα του, περιμένοντας σιωπηλά τις επόμενες συμφορές μόνο στην Κρήτη χιλιάδες άνθρωποι να παίρνουν λεωφορεία κι αυτοκίνητα για να βρεθούν στο Αρκάδι ή σκάφη και βάρκες για να φτάσουν στα Σφακιά και να φωνάξουν ένα νέο ¨Μολών Λαβέ". Οξύμωρο γιατί δανειστές και τοκογλύφοι έμαθαν πως όσα και να υποστούμε δεν αντιδρούμε πια. Η κρίση δοκίμασε τις δουλειές μας, τα εισοδήματά μας, την ποιότητα της ζωής μας, το άγχος και την ανασφάλειά μας. Εν τούτοις τα κοινωνικά αντανακλαστικά παρέμειναν .. εν υπνώση. Αυτό που δεν κατανοούν είναι πως η υπόθεση της Μεσογείου είναι κάτι που ξεπερνά την ταπεινότητα του καθενός μας και τα προβλήματά της. Και σημειολογικά ακόμη είναι η κρυστάλινη και καθαρή εικόνα της που διατρέχει όλες τις μνήμες και την ιστορία του τόπου μας. Από τα δελφίνια που ... κολυμπούν στις τοιχογραφίες της Κνωσού μέχρι τις πανέμορφες παραλίες μας που κοσμούν κάθε σύγχρονη τουριστική μας μπροσούρα. Κι αν η Κρήτη δεν καταφέρει να προστατεύσει την αυταπόδεικτη για αιώνες ασφάλεια και ομορφιά της ....
«Προχωρούν στην υδρόλυση των χημικών στα ανοικτά της Μεσογείου την Κυριακή 27 Απριλίου», «Οι συντονιστές της...
Και καθώς το προεκλογικό σκηνικό στήνεται και οι ... κραυγαλέες προσπάθειες να απεκδυθούν όλοι τον κομματικό μανδύα εντείνονται, επιστρέφω συνειρμικά στις εκλογές του 1994. Μου έμαθαν ότι πράγματι οι άνθρωποι κάνουν τη διαφορά. Εκείνη την εποχή η Νέα Δημοκρατία ευτύχησε να εντοπίσει έναν "κουζουλό" με την αυθεντικά καλή έννοια της λέξης. Οκτώβρης μήνας. Ο Γιώργος Σενετάκης είχε μόλις συμπληρώσει την πρώτη τριετία του ως διορισμένος περιφερειάρχης Κρήτης (1990-93) κι αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη του στον Δήμο Ηρακλείου. Ναι, ανήκε κομματικά στο χώρο της ΝΔ. και αυτό από μόνο του θα έπρεπε να τον καθιστά "απεναντινό" σε μία κοινωνία που πορευόταν χρόνια στα .. καταπράσινα λαγκάδια, κι "άμα λάχει" έπαιρνε (ακόμη τότε) και τα κουμπούρια της, για να καταδιώξει όσους διαφωνούσαν με τις επιλογές της. Αλλά ο Σενετάκης κάθε άλλο παρά αντιπαθής ήταν άνθρωπος της διπλανής πόρτας, με ένα χιούμορ σωτήριο, με ένα μυαλό "ευρύχωρο", με έναν τρόπο που κέρδιζε τους πάντες και κυρίως με όρεξη να δουλέψει για τον τόπο του. Ρομαντικός; Ίσως. Το παρελθόν έδειχνε ότι δεν είχε καμία απολύτως ελπίδα, με δεδομένο το γεγονός ότι ο Δήμος ήταν το πιο πράσινο τσιφλίκι της χώρας. Αλλά ο Σενετάκης ήταν άλλης πάστας άνθρωπος. Δεν νοιαζόταν για τα χρώματα. Για τον τόπο και τους ανθρώπους νοιαζόταν. Πολιτικό λόγο είχε. Όχι κομματικό. Όσοι τον πρόφτασαν θυμούνται το πηγαίο χιούμορ του και τις παροιμιώδεις απαντήσεις, που φύλαγε για τους πολιτικούς του αντιπάλους. Ο Γιώργος, μας χάρισε ένα ανεπανάληπτο προεκλογικό σκηνικό. Με φρεσκάδα, όραμα και αισθητική. Αντέταξε συναυλίες στην ηχορύπανση της ... πεπατημένης. Εκδηλώσεις πολιτικού λόγου απέναντι στους χειμάρρους του "θα". Έφερε μελέτες και προγράμματα, που μετά τις εκλογές χρησίμευσαν για να γίνει έργο. Κι εκείνη τη χρονιά ο Δήμος είχε 5 υποψηφίους να ερίζουν για τον θώκο: Το κλίμα μοιραία πολώθηκε. "Κακώς ανακατεύτηκες" του έλεγαν όλοι.