Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη έρχεται από την Αίγυπτο, όπου ερευνητές εντόπισαν μια τεράστια αρχαία κατασκευή, ηλικίας περίπου 2.600 ετών, θαμμένη σε βάθος αρκετών μέτρων κάτω από το έδαφος στο Δέλτα του Νείλου. Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε με τη συνδυαστική αξιοποίηση δορυφορικών εικόνων και σύγχρονων γεωφυσικών μεθόδων, αποκαλύπτοντας στοιχεία που παρέμεναν κρυμμένα για περισσότερες από δυόμισι χιλιετίες.
Το εύρημα βρίσκεται στην αρχαία πόλη Μπούτο, γνωστή σήμερα ως Tell el-Fara’in, στο βορειοδυτικό τμήμα του Δέλτα του Νείλου. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα σημαντικό αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος υπήρξε σπουδαίο θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο της αρχαίας Κάτω Αιγύπτου.
Η περιοχή συνδέεται με τη λατρεία της Ουατζέτ, της θεάς με τη μορφή κόμπρας, η οποία θεωρούνταν προστάτιδα της Κάτω Αιγύπτου.
Οι δορυφόροι αποκάλυψαν όσα έκρυβε το υπέδαφος
Για τον εντοπισμό της κατασκευής, οι επιστήμονες αξιοποίησαν δεδομένα από τον δορυφόρο Sentinel-1 της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA). Μέσω της τεχνολογίας δορυφορικού ραντάρ εντόπισαν ανωμαλίες στην περιοχή, οι οποίες ενδέχεται να υποδείκνυαν την ύπαρξη θαμμένων αρχαιολογικών καταλοίπων.
Στη συνέχεια, προχώρησαν σε γεωηλεκτρικές έρευνες με τη μέθοδο της ηλεκτρικής τομογραφίας αντίστασης (ERT), η οποία επιτρέπει τη χαρτογράφηση του υπεδάφους χωρίς εκτεταμένες ανασκαφές.
Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν διαδοχικά αρχαιολογικά στρώματα. Στα πρώτα τρία μέτρα εντοπίστηκαν κατάλοιπα από την πτολεμαϊκή και τη ρωμαϊκή περίοδο, όπως θραύσματα κεραμικών, πλίνθοι και οικοδομικά υλικά.
Ωστόσο, το σημαντικότερο εύρημα βρισκόταν βαθύτερα, σε απόσταση περίπου 3 έως 6 μέτρων κάτω από την επιφάνεια. Εκεί εντοπίστηκε μια μεγάλη κατασκευή από πλίνθους λάσπης, η οποία χρονολογείται στη Σαϊτική περίοδο της αρχαίας Αιγύπτου, δηλαδή περίπου στον 7ο με 6ο αιώνα π.Χ.
Η ακριβής χρήση του οικοδομήματος δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ενδέχεται να επρόκειτο για μεγάλο τάφο, κατοικία ιερέων ή θρησκευτικό ιερό.
Η δεύτερη ανακάλυψη κάτω από τα θεμέλια
Εξίσου εντυπωσιακό ήταν αυτό που εντόπισαν οι επιστήμονες ακόμη βαθύτερα, σε απόσταση περίπου 6 έως 7 μέτρων από την επιφάνεια: ένα παχύ στρώμα καθαρής άμμου, το οποίο φαίνεται πως είχε τοποθετηθεί σκόπιμα από τους αρχαίους κατασκευαστές.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποκαλύπτει τις προηγμένες κατασκευαστικές γνώσεις των αρχαίων Αιγυπτίων.
Το έδαφος στο Δέλτα του Νείλου αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από αργιλώδη υλικά, τα οποία απορροφούν υγρασία, διογκώνονται και συρρικνώνονται, δημιουργώντας προβλήματα στη σταθερότητα των κτιρίων.
Οι αρχαίοι κατασκευαστές φαίνεται πως είχαν βρει έναν αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης αυτών των δυσκολιών. Τοποθέτησαν ένα στρώμα καθαρής άμμου κάτω από τα θεμέλια, ώστε να κατανέμεται ομοιόμορφα το βάρος της κατασκευής, να διευκολύνεται η αποστράγγιση των υδάτων και να περιορίζεται η μετατόπιση του εδάφους.
Πρόκειται για μια τεχνική που θυμίζει βασικές αρχές σύγχρονων κατασκευαστικών θεμελιώσεων.
Θρησκευτικά αντικείμενα ενισχύουν τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων
Στην ευρύτερη περιοχή εντοπίστηκαν επίσης αντικείμενα που ενισχύουν την εκτίμηση ότι το σημείο είχε θρησκευτική ή τελετουργική χρήση.
Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται ειδώλια, ένα ασβεστολιθικό θυσιαστήριο με κατάλοιπα που συνάδουν με ζωικό αίμα, καθώς και ένα ειδώλιο μπαμπουίνου από φαγεντιανή, υλικό που συνδέεται με την αρχαία αιγυπτιακή τέχνη.
Το τελευταίο εύρημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο μπαμπουίνος συνδέεται συμβολικά με τον Θωθ, θεότητα της σοφίας και της γνώσης στην αρχαία αιγυπτιακή θρησκεία.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα αντικείμενα αυτά μπορούν να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τις λατρευτικές πρακτικές και τη θρησκευτική ζωή των κατοίκων της αρχαίας Μπούτο.
Νέες έρευνες για τα μυστικά της αρχαίας πόλης
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Acta Geophysica, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν τη σημασία του συνδυασμού δορυφορικών δεδομένων και γεωφυσικών μεθόδων για τη μελέτη αρχαιολογικών χώρων.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση επιτρέπει τον εντοπισμό θαμμένων κατασκευών με μεγαλύτερη ακρίβεια, περιορίζοντας την ανάγκη για εκτεταμένες και δαπανηρές ανασκαφές.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να συνεχίσει τις γεωφυσικές έρευνες, εξετάζοντας ακόμη βαθύτερα στρώματα της αρχαίας πόλης, τα οποία ενδέχεται να κρύβουν παλαιότερα κατάλοιπα.
Η ανακάλυψη στην Μπούτο δεν προσθέτει απλώς ένα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου. Αναδεικνύει και το πώς η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να φέρει στο φως μνημεία και στοιχεία πολιτισμών που παρέμεναν κρυμμένα κάτω από το έδαφος για χιλιάδες χρόνια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ισπανία: Θεσπίζει την πρώτη άδεια εμμηνόπαυσης στην Ευρώπη – Πού βρίσκεται η Ελλάδα;
Τουρκία και η Αίγυπτος μαζί στη ναυτική άσκηση «Θάλασσα της Φιλίας 2026»
Politico: Τι σημαίνει για την Ευρώπη η ήττα Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές