Επιδόσεις από 0% ως 100% καταγράφουν τα 45 στεγαστικά προγράμματα που είναι σε ισχύ για την παροχή στεγαστικής συνδρομής σε δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των προγραμμάτων φτάνει στα 6,5 δισ. ευρώ, αλλά ορισμένα από αυτά, και μάλιστα τα πιο εμβληματικά, όπως η "κοινωνική αντιπαροχή", έχουν κολλήσει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας και καθυστερεί η υλοποίησή τους.
Η συνολική εικόνα, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία της επίσημης ιστοσελίδας του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας (stegasi.gov.gr), αναδεικνύει μια στεγαστική πολιτική πολλαπλών ταχυτήτων: από έργα που παραμένουν στα χαρτιά, όπως η κοινωνική αντιπαροχή και η στέγαση δημοσίων υπαλλήλων σε νησιά και ακριτικές περιοχές, έως προγράμματα επιδότησης που έχουν ήδη εξαντλήσει τους πόρους τους και θα χρειαστούν μεγαλύτερη χρηματοδότηση (π.χ. στεγαστικό επίδομα, επιστροφή ενοικίου, στέγαση και εργασία κ.ά.), καθώς εμφανίζουν ισχυρή ζήτηση.
Ειδικά για την κοινωνική αντιπαροχή, τα γραφειοκρατικά εμπόδια είναι περισσότερα από αυτά που ανέμεναν ότι θα συναντούσαν στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, που έχει την ευθύνη εφαρμογής του σχεδίου, και έξι μήνες μετά την ψήφισή του το μέτρο έχει μείνει στα χαρτιά.
Η κοινωνική αντιπαροχή έχει στόχο τη σύμπραξη του κράτους με ιδιώτες για την αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου που θα διατεθούν για τις στεγαστικές ανάγκες νέων ζευγαριών. Οι ιδιώτες θα ανεγείρουν με δικές τους δαπάνες κτίρια σε οικόπεδα που ανήκουν σε υπουργεία, στους ΟΤΑ, σε στρατόπεδα και σε δημόσιους οργανισμούς (ΔΥΠΑ, ΕΦΚΑ κ.ά.) και θα κρατήσουν το 60% των σπιτιών για εμπορική χρήση, ώστε να καλύψουν το κόστος ανέγερσης. Το κράτος θα κρατήσει το 30%, για να το διαθέσει σε ευάλωτα νοικοκυριά και κυρίως νέα ζευγάρια για τις οικιστικές τους ανάγκες.
Η όλη διαδικασία ξεκινά πρώτα από τη χαρτογράφηση των ακινήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν και συνεχίζεται με τη διενέργεια διαγωνισμού για να αναδειχθούν οι ανάδοχοι (κατασκευαστικές εταιρείες) που θα χτίσουν τα σπίτια. Η αρχή θα γινόταν από τα αδρανή οικόπεδα στρατοπέδων, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει κανένα σχέδιο. Το ίδιο συμβαίνει και με οικόπεδα έκτασης 160 στρεμμάτων που έχει στην κατοχή της η ΔΥΠΑ και ήταν έτοιμα για αξιοποίηση από τον πρώτο κιόλας νόμο (του 2022) με τον οποίο θεσπίστηκε το μέτρο της κοινωνικής αντιπαροχής.
Το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει την ανέγερση τουλάχιστον 20.000 κατοικιών μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής σε βάθος χρόνου, εκ των οποίων οι πρώτες 2.500 θα άρχιζαν να αξιοποιούνται από τις αρχές του 2027. Δεδομένου όμως ότι δεν έχει ξεκινήσει κανένας διαγωνισμός, το ορόσημο για τα πρώτα σπίτια με κοινωνική αντιπαροχή στις αρχές του 2027 έχει χαθεί.
Από τα ενεργά προγράμματα, τη χαμηλότερη απορρόφηση εμφανίζει το "Αναβαθμίζω το σπίτι μου", με ποσοστό μόλις 17,25%. Με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και 3.698 εγκεκριμένες αιτήσεις, η υλοποίηση κινείται με αργούς ρυθμούς, αφήνοντας σημαντικό δημοσιονομικό περιθώριο ανεκμετάλλευτο.
Ακολουθεί το πρόγραμμα "Κάλυψη", με απορρόφηση 27,2%. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 21,5 εκατ. ευρώ και οι ωφελούμενοι σε 419, ωστόσο η εξέλιξη δείχνει ότι μεγάλο μέρος των πόρων παραμένει διαθέσιμο.
Στο 42% διαμορφώνεται η απορρόφηση του "Στέγαση - Εργασία για αστέγους III", με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ και 1.591 ωφελούμενους. Παρότι πρόκειται για σημαντική κοινωνική παρέμβαση, η υλοποίηση βρίσκεται περίπου στα μισά της διαδρομής.
Καλύτερη εικόνα παρουσιάζει το "Ανακαινίζω - Νοικιάζω", που έχει φτάσει σε απορρόφηση 61,51%. Με σχετικά περιορισμένο προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ και 3.858 εγκεκριμένες αιτήσεις, το πρόγραμμα δείχνει σταθερή πρόοδο. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η "Κοινωνική στέγαση για τις πλέον ευάλωτες ομάδες στον Δήμο Αθηναίων & στον Δήμο Θεσσαλονίκης", με απορρόφηση 64,95%, προϋπολογισμό περίπου 1,4 εκατ. ευρώ και 125 ωφελούμενους.
Διαβάστε επίσης:
Ποια επιδόματα κινδυνεύετε να χάσετε από την 1η Απριλίου - Τι πρέπει να κάνετε
e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Ποιοι πάνε από τη Δευτέρα 16/3 στα ΑΤΜ