Οικονομία

Ποιοι κερδίζουν, ποιοι χάνουν με το νέο πλαίσιο για την α΄ κατοικία

akinita-akiniti-periousia-spitia-enfia.jpg

Σε ένα εντελώς νέο καθεστώς προστασίας της πρώτης κατοικίας των οικονομικά αδύναμων οδήγησε το μπρα ντε φερ κυβέρνησης-τραπεζών, το οποίο εισάγει δύο καινοτομίες, το «κούρεμα» και την επιδότηση του δανειολήπτη.
 
Το νέο θεσμικό πλαίσιο είναι κατά πολύ πιο βελτιωμένο από το σημείο εκκίνησης των συζητήσεων μεταξύ τραπεζών, κυβέρνησης και θεσμών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καλύτερο και από τον παλιό νόμο Κατσέλη. Τόσο μάλιστα καλύτερο είναι από τα αιτήματα των τραπεζών, που παράγοντες της αγοράς εντοπίζουν σε αυτό «άρωμα εκλογών».
 
Σε άλλα πάλι σημεία του ο νόμος Κατσέλη υπερτερεί ως προς τους πτωχευμένους ιδιώτες, κυρίως επειδή κάλυπτε και κατοικίες μεγαλύτερης αξίας, ενώ ενέτασσε σε προστασία τον δανειολήπτη από τη στιγμή της αίτησής του στο Ειρηνοδικείο, έστω και εάν τελικώς το δικαστήριο απέρριπτε την αίτηση όταν αυτή θα εκδικαζόταν. Το στοιχείο αυτό ήταν που οι τράπεζες πάλεψαν πολύ και πέτυχαν να αλλάξει.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο θα είναι έτοιμο μέσα στο Σαββατοκύριακο, οπότε και θα σταλεί στους θεσμούς προς έγκριση.
 
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Η αντικειμενική αξία του ακινήτου που προστατεύεται ανέρχεται στις 250.000 ευρώ και αφορά την πρώτη κατοικία.
Το όριο για το υπόλοιπο του δανείου ανέρχεται σε 130 χιλ. ευρώ. Πρόκειται για το ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου. Δηλαδή, αν το αρχικό ποσό ήταν 200.000 ευρώ και σήμερα απομένει ποσό ύψους 129.000 ευρώ, ο δανειολήπτης εντάσσεται στη ρύθμιση (εφόσον καλύπτει και τα υπόλοιπα κριτήρια). Αν το υπόλοιπο είναι 140.000 ευρώ αποκλείεται από τη ρύθμιση. Εναλλακτικά, για την ένταξη στον νόμο θα πρέπει στις περιπτώσεις υψηλότερου υπολοίπου ο οφειλέτης να αποπληρώσει το υπερβάλλον (των 130.000 ευρώ) του δανείου, ώστε το υπόλοιπο να διαμορφωθεί μέχρι ή λίγο κάτω από το όριο ένταξης.
Τα εισοδηματικά κριτήρια διαμορφώνονται ως εξής: 12.500 ευρώ για ένα άτομο, 21.000 ευρώ για ζευγάρι, ενώ το ποσό προσαυξάνεται 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Έτσι για οικογένεια με δύο παιδιά το οικογενειακό εισόδημα προϋπολογίζεται σε 31.000 ευρώ.
Προβλέπεται «κούρεμα» του υπολοίπου του ποσού του δανείου όταν αυτό υπερβαίνει το 120% της αξίας του ακινήτου. Δηλαδή, αν το ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου είναι 130.000 ευρώ και η αξία της κατοικίας είναι 100.000 ευρώ, με βάση τη συγκεκριμένη ρύθμιση θα «κουρεύεται» το ποσό των 10.000 ευρώ ή οποιοδήποτε ποσό του δανείου που υπερβαίνει το 120% της αξίας της πρώτης κατοικίας.
Στην περίμετρο της προστασίας του νόμου εντάσσονται όλα τα δάνεια που έχουν ως ενέχυρο ή ως εγγύηση την πρώτη κατοικία ιδιώτη, είτε αυτά είναι καταναλωτικά είτε επιχειρηματικά. Τα περισσότερα από αυτά τα δάνεια ήταν χωρίς εγγυήσεις, αλλά στις περιπτώσεις που πραγματοποιήθηκαν αναδιαρθρώσεις των δανείων οι δανειολήπτες εγγυήθηκαν με τη συνολική τους περιουσία.
Η προστασία του ιδιώτη δεν γίνεται αυτομάτως αλλά αφού αυτός εντάξει τα στοιχεία του σε μια πλατφόρμα και αξιολογηθεί. Η αξιολόγηση θα κρίνει εάν το δάνειό του θα υπαχθεί ή όχι σε καθεστώς προστασίας.
Το κράτος θα δώσει σε κάθε τράπεζα περίπου 50 εκατ. ετησίως, μέσω επιδότησης των αδύναμων νοικοκυριών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι τράπεζες θα επιδοτούν τις δόσεις των δανείων μέχρι 33%.
 
Tι ισχύει με τον ν. Κατσέλη
Στο προηγούμενο καθεστώς, δηλαδή στον νόμο Κατσέλη- Σταθάκη, η προστασία διαμορφωνόταν ως ακολούθως:
 
Εφόσον η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας δεν υπερβαίνει τις 180.000 ευρώ για έναν ενήλικα (ποσό που προσαυξάνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη σε 220.000 για ζευγάρι, 240.000 για οικογένεια με 1 τέκνο, 260.000 για οικογένεια με δύο τέκνα και 280.000 για οικογένεια με τρία τέκνα) και το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του οφειλέτη δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης προσαυξημένες κατά 70%, δηλαδή κυμαίνεται μεταξύ 13.906 ευρώ και 40.800 ευρώ ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση (οικογενειακό εισόδημα ενήλικα: 13.906 ευρώ, ζευγάρι: 23.659 ευρώ και κάθε παιδί: 5.714 ευρώ), τότε αναδιαρθρώνονται τα δάνεια με βάση τις δυνατότητες αποπληρωμής και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη και του προσφέρεται πλήρης δικαστική κάλυψη.
 
Στο παλαιό θεσμικό πλαίσιο που θα ισχύσει μέχρι το τέλος του μήνα κατατίθεται αίτηση στο δικαστήριο και έως ότου εκδικαστεί η υπόθεση -χρόνος εκδίκασης τουλάχιστον 2 έτη- ο δανειολήπτης έχαιρε προστασίας ακόμη και αν η προστασία αυτή ανακόπτονταν μετά τη δικαστική απόφαση.
 
«Κόφτες» βλέπει η Ν.Δ.
Για συρρίκνωση της προστασίας της α’ κατοικίας κατηγόρησε την κυβέρνηση ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Κωστής Χατζηδάκης, σημειώνοντας πως το πλαίσιο το οποίο συμφώνησε με τις τράπεζες προβλέπει μία σειρά από «κόφτες».
Όπως επεσήμανε ο αντιπρόεδρος της Ν.Δ., για παράδειγμα άγαμος δανειολήπτης που έχει κατοικία με αντικειμενική αξία 150.000 ευρώ, αλλά ετήσιο εισόδημα 13.000 ευρώ, δεν θα υπάγεται στη ρύθμιση, ενώ -όπως είπε- βάσει της νέας συμφωνίας όσοι έχουν μπει στον νόμο Κατσέλη θα βγουν και θα ελεγχθούν από την αρχή.
 
Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι χρειάζεται σφαιρική ρύθμιση για τα «κόκκινα» δάνεια, καλώντας την κυβέρνηση αλλά και τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επεξεργαστεί γρήγορα τις προτάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την ελάφρυνση των τραπεζών από τα «κόκκινα» δάνεια, καθώς η καθυστέρηση βλάπτει την οικονομία.
 
Πρόσθεσε επίσης ότι η Ν.Δ. από τον Οκτώβριο του 2016 έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για οριζόντια «κουρέματα» σε δάνεια βιώσιμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αντίστοιχες προτάσεις για την επιτάχυνση του νόμου Κατσέλη και τον διαχωρισμό των θυμάτων της κρίσης και των στρατηγικών κακοπληρωτών. 

Οικονομία

Πληρώνουμε πιο ακριβά στην Ελλάδα

αγορά

Όταν τα μισά νοικοκυριά στην Ελλάδα δηλώνουν ότι δεν μπορούν να καλύψουν έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες 395 ευρώ, είναι προφανές ότι η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων λαμβάνουν πρώτο αριθμό προτεραιότητας στη μετά Covid εποχή.

«Βροχή» συγκριτικών μελετών από την Eurostat αποτυπώνει τις «πληγές» (και) στην ελληνική κοινωνία από τη δημοσιονομική κρίση κι εν συνεχεία από το σοκ της πανδημίας. Ο πιο χαρακτηριστικός δείκτης είναι αυτός του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, πόσο μάλλον όταν εκφράζεται σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης.

Ποια είναι η εικόνα για το 2020;
Η Ελλάδα «γλίστρησε» στο 64% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τάση που χαρακτηρίζει, μάλιστα, όλες τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, αναδεικνύοντας έτσι για μια ακόμα φορά το υπαρκτό πρόβλημα της Ευρώπης των δύο ή μάλλον των πολλών ταχυτήτων. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα που μπήκε στην οικονομική κρίση όντας στο 85% του κοινοτικού μέσου όρου, πλέον βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης.

Βασική παράμετρος της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών, είναι οι τιμές βασικών προϊόντων και υπηρεσιών. Αν και ο γενικός δείκτης κινείται αρκετά χαμηλότερα από τον κοινοτικό μέσο όρο και συγκεκριμένα στο 86%, υπάρχει ένα «αλλά» που κάνει τη διαφορά: οι τιμές των τροφίμων και των μη οινοπνευματωδών ποτών κινούνται πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο, ενώ ανάλογη είναι η εικόνα και στα είδη υπόδησης.

Όπως αναφέρει το iefimerida.gr ναμφίβολα θα μπορούσε κανείς να επισημάνει ότι ακόμα και στα είδη όπου οι τιμές είναι κάτω από το μέσο κοινοτικό όρο π.χ. στα ρούχα, αυτές τελικά είναι αναντίστοιχες των εισοδημάτων, αναδεικνύοντας έτσι για μια ακόμα φορά το θέμα των στρεβλώσεων στην ελληνική οικονομία. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτό που «πληρώνουν» οι καταναλωτές είναι τα εμπόδια ή και ολιγοπώλια που εντοπίζονται ακόμα στην ελληνική οικονομία, δηλαδή με λίγα λόγια ότι υπάρχουν ακόμα πεδία με «στεγανά», που δεν επιτρέπουν τον ανταγωνισμό και κρατούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Υπάρχει, όμως και η άλλη άποψη, που λέει ότι στην περίοδο της μνημονιακής περιόδου επιβλήθηκε από τους δανειστές μια βίαιη εσωτερική υποτίμηση, η οποία τελικά εξαντλήθηκε στη μείωση των μισθών- που ήταν πιο εύκολη- χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη πίεση για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Λίαν αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τα επίπεδα φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 5.266 ευρώ ετησίως ανά μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 11.059 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών και ορίζεται στο 60% του διάμεσου συνολικού ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, το οποίο εκτιμήθηκε σε 8.777 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της Χώρας εκτιμήθηκε σε 17.250 ευρώ.

Το 2020 (περίοδος αναφοράς εισοδήματος 2019), το 17,7% του συνολικού πληθυσμού της Χώρας ήταν σε κίνδυνο φτώχειας. Ο δείκτης αυτός που κατά το έτος 2005 (με περίοδο αναφοράς εισοδήματος το έτος 2004) ανερχόταν στο 19,6%, σημείωσε αυξητική πορεία έως το έτος 2012 όπου εκτιμήθηκε στο 23,1% ενώ άρχισε να μειώνεται από το έτος 2014. Αυτή είναι, όμως, η “καλή” ανάγνωση των στοιχείων. Τι γίνεται αν ως βάση υπολογισμού ληφθεί υπόψιν το κατώφλι φτώχειας του 2008, δηλαδή πριν ξεκινήσει η οικονομική κρίση; Το 37,8% του πληθυσμού του έτους 2020 θα κατατασσόταν ως εκτεθειμένο στον κίνδυνο φτώχειας!

Η άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος αφορά στους δείκτες υλικής αποστέρησης, δηλαδή στην αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών ενός νοικοκυριού. Τα αποτελέσματα μιλάνε μόνα τους:

Το 45,5% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μη φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται σε 5,3%
Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν οικονομική αδυναμία να έχουν ικανοποιητική θέρμανση το χειμώνα ανέρχεται σε 16,7%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα φτωχά νοικοκυριά είναι 38,8% και για τα μη φτωχά νοικοκυριά 12%
Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν επιβάρυνση από το κόστος στέγασης ανέρχεται σε 32,6%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα φτωχά νοικοκυριά είναι 82,5% και για τα μη φτωχά νοικοκυριά 21,9%
Το 44,6% των νοικοκυριών που έχουν λάβει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών, δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωμή αυτού ή των δόσεων
Το 49% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωμή πάγιων λογαριασμών , όπως αυτών του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, του φυσικού αερίου, κ.λπ.
Το 71% των φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση των συνήθων αναγκών του με το συνολικό μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εισόδημά του
Το ελάχιστο μέσο καθαρό μηνιαίο εισόδημα για την αντιμετώπιση των αναγκών των νοικοκυριών της Χώρας ανέρχεται, κατά δήλωσή τους, σε 1.998 ευρώ. Τα φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται 1.924 ευρώ, ενώ τα μη φτωχά νοικοκυριά 2.014 ευρώ
Το 19,2% των φτωχών νοικοκυριών, το 8,7% των μη φτωχών νοικοκυριών και το 8,9% του συνόλου των νοικοκυριών δεν διαθέτουν ένα τουλάχιστον ΙΧ επιβατηγό αυτοκίνητο, ενώ το 9% των φτωχών νοικοκυριών, το 1,7% των μη φτωχών και το 3% του συνόλου των νοικοκυριών δεν διαθέτουν προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή, αν και τον χρειάζονται, λόγω οικονομικής αδυναμίας.

 

Διαβάστε επίσης:

Αυτός είναι ο Βούλγαρος που συνελήφθη για τον βιασμό της 50χρονης

Κρήτη: Μπήκε να κολυμπήσει και τον έβγαλαν νεκρό

Κρητικός επιχειρηματίας: Αυτοκτονία με δύο σφαίρες...