Τεταμένη τηλεφωνική συνομιλία με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε τη Δευτέρα ο Τζέι Ντι Βανς, σύμφωνα με το Axios, με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο να επιτίθεται στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, επειδή «πούλησε» στον Τραμπ την ιδέα ενός «εύκολου» πολέμου κατά του Ιράν. Αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη πρόκληση στη μέχρι τώρα θητεία του φέρεται να βρίσκεται ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ετοιμάζεται να αναλάβει τον συντονισμό των αμερικανικών προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, για την έναρξη του οποίου είχε εξαρχής εκφράσει ανησυχίες.

Ο Βανς, που έχει ήδη πραγματοποιήσει πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, έχει συναντηθεί με συμμάχους στον Κόλπο για τον πόλεμο και έχει εμπλακεί σε έμμεσες επικοινωνίες με το Ιράν, αναμένεται να αποτελέσει τον κορυφαίο Αμερικανό διαπραγματευτή σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες.

Οπως αναφέρει δημοσίευμα του Axios, ο Βανς εμφανιζόταν ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις αισιόδοξες εκτιμήσεις του Ισραήλ για την εξέλιξη της σύγκρουσης και, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές που επικαλείται ο ιστότοπος, εκτιμά σήμερα ότι ο πόλεμος πρόκειται να συνεχιστεί για μερικές ακόμη εβδομάδες.

Σύμβουλοι του Βανς θεωρούν ότι ορισμένοι εντός του Ισραήλ επιχειρούν να τον υπονομεύσουν, ενδεχομένως επειδή τον δεν τον θεωρούν αρκετά «σκληροπυρηνικό», μία θέση που διαψεύδεται από Ισραηλινούς αξιωματούχους.

Ο πρόεδρος Τραμπ κατέστησε επίσημο τον ρόλο του Βανς σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου χθες, Πέμπτη, ζητώντας του να ενημερώσει για το Ιράν και επισημαίνοντας ότι συνεργάζεται με τους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στις διαπραγματεύσεις.

«Ελκυστικός συνομιλητής»

Η θέση του Βανς στην κυβέρνηση και η δεδηλωμένη αντίθεσή του σε ανοιχτής διάρκειας στρατιωτικές εμπλοκές στο εξωτερικό τον καθιστούν, σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, πιο ελκυστικό συνομιλητή για την Τεχεράνη σε σύγκριση με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ, οι οποίοι είχαν αναλάβει τους δύο προηγούμενους γύρους αποτυχημένων συνομιλιών.

Εν μέρει για αυτούς τους λόγους, ο Γουίτκοφ εισηγήθηκε τον Βανς ως επικεφαλής διαπραγματευτή.

«Αν οι Ιρανοί δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία με τον Βανς, τότε δεν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι η καλύτερη επιλογή που θα έχουν», δήλωσε στο Axios ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης.

Στέλεχος του Λευκού Οίκου ανέφερε από την πλευρά του πως ο Βανς είναι έτοιμος να «αναλάβει ρόλο στο προσκήνιο», μόνο εφόσον ξεκινήσουν άμεσες διαπραγματεύσεις.

Εχθές, Πέμπτη, ο Τραμπ παρέτεινε την προθεσμία για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ μεσολαβητές από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία συνεχίζουν τις προσπάθειες οργάνωσης διά ζώσης συνομιλιών.

Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στους μεσολαβητές ότι αναμένουν ακόμη το «πράσινο φως» από την ανώτατη ηγεσία. Αν πραγματοποιηθεί μια τέτοια σύνοδος, ο Βανς ενδέχεται να καθίσει στο τραπέζι απέναντι από τον πρόεδρο της ιρανικής Βουλής, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

«Ισραηλινή επιχείρηση κατά του Βανς»

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης υποψιάζονται ότι ξένοι παράγοντες διαδίδουν πως το Ιράν επιθυμεί να διαπραγματευτεί με τον Βανς.

Ο σύμβουλος του Βανς, Αντριου Σουραμπιάν, ανέφερε στην πλατφόρμα Χ ότι σχετικό ρεπορτάζ του CNN αποτελεί ένδειξη «συντονισμένης ξένης προπαγανδιστικής επιχείρησης». «Πρόκειται για ισραηλινή επιχείρηση κατά του Βανς», δήλωσε άλλος αξιωματούχος, αναφερόμενος στο αφήγημα ότι οι Ιρανοί βλέπουν τον Βανς ως πρόθυμο να επιτύχει συμφωνία και να αποχωρήσει.

Σύμφωνα με το Axios, δεν υπάρχουν αποδείξεις για τέτοια ισραηλινή επιχείρηση.

Οπως αναφέρεται, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου άρχισαν να υποψιάζονται ότι ορισμένοι στην ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρούν να δυσφημήσουν τον Βανς έπειτα από δύσκολη τηλεφωνική συνομιλία που είχε τη Δευτέρα με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Στην επικοινωνία, ο Βανς φέρεται να επισήμανε ότι αρκετές από τις προβλέψεις του Νετανιάχου για τον πόλεμο αποδείχθηκαν υπερβολικά αισιόδοξες, ιδίως όσον αφορά την πιθανότητα λαϊκής εξέγερσης για την ανατροπή του καθεστώτος.

«Πριν από τον πόλεμο, ο Μπίμπι παρουσίασε στον πρόεδρο την κατάσταση ως εύκολη και την αλλαγή καθεστώτος ως πολύ πιθανότερη απ’ ό,τι τελικά αποδείχθηκε. Και ο αντιπρόεδρος είχε καθαρή εικόνα αυτών των ισχυρισμών», ανέφερε αμερικανική πηγή.

Η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει διπλωματικές συνομιλίες μεταξύ Νετανιάχου και Βανς.

Οι κινήσεις του Βανς

Ο Βανς συναντήθηκε την Τετάρτη με αντιπροσωπεία υψηλόβαθμων αξιωματούχων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και την Πέμπτη με τον πρωθυπουργό του Κατάρ. Και οι δύο συναντήσεις επικεντρώθηκαν στον πόλεμο, στις συνομιλίες με το Ιράν και στη στρατιωτική συνδρομή προς τους δύο συμμάχους στον Κόλπο.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Βανς έχει «εκτεταμένη εμπλοκή» στη διπλωματία με το Ιράν, τόσο πριν από τον πόλεμο όσο και τις τελευταίες ημέρες.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, κατά την έμμεση ανταλλαγή μηνυμάτων με την Τεχεράνη, ο Λευκός Οίκος έθεσε το ενδεχόμενο να ηγηθεί ο Βανς αμερικανικής αντιπροσωπείας σε συνομιλίες υψηλού επιπέδου.

Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από τους μεσολαβητές να μεταφέρουν στους Ιρανούς ότι η πρόθεση ανάθεσης της ηγεσίας των συνομιλιών στον Βανς αποτελεί ένδειξη της σοβαρότητας με την οποία ο Τραμπ αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων. 

Ο Βανς προήδρευσε επίσης σε αρκετές συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας για τις στρατιωτικές επιλογές έναντι του Ιράν, μεταξύ των διαδηλώσεων του περασμένου Δεκεμβρίου και της έναρξης του πολέμου.

Κατά την περίοδο πριν από τον πόλεμο, ο Βανς συγκαταλεγόταν στις πιο επιφυλακτικές φωνές εντός της κυβέρνησης, θέτοντας ερωτήματα για τη διάρκεια, τον σκοπό και τον αντίκτυπο της σύγκρουσης στα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ.

Ωστόσο, μετά την απόφαση του Τραμπ για στρατιωτική εμπλοκή, ο Βανς υποστήριξε τη χρήση συντριπτικής ισχύος με στόχο την ταχεία επίτευξη νίκης.

Σύμβουλοί του αναφέρουν ότι στηρίζει το Ισραήλ, αλλά ανησυχεί για πιθανές αποκλίσεις μεταξύ αμερικανικών και ισραηλινών στόχων όσο ο πόλεμος συνεχίζεται.

Βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, ο Βανς είχε δηλώσει στην Washington Post δύο ημέρες πριν από τον βομβαρδισμό της Τεχεράνης: «Πιστεύω ότι πρέπει να αποφύγουμε την επανάληψη των λαθών του παρελθόντος. Πιστεύω επίσης πως πρέπει να αποφύγουμε την υπερβολική εξαγωγή συμπερασμάτων από αυτά».

«Εχει τις δικές του απόψεις, αλλά θα ενεργήσει σύμφωνα με τις οδηγίες του Τραμπ και θα επιδιώξει ένα αποτέλεσμα που θα ικανοποιεί τον πρόεδρο», δήλωσε πηγή προσκείμενη στον Βανς.

«Μας παραπλάνησε»: Έξαλλοι οι βουλευτές με τον Τραμπ, αποχώρησαν από απόρρητη ενημέρωση για το Ιράν στο Καπιτώλιο

Κλίμα έντασης επικράτησε και στο Καπιτώλιο τις τελευταίες ημέρες, καθώς Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές αποχώρησαν από κεκλεισμένων των θυρών ενημέρωση για το Ιράν, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για τη στρατηγική της αμερικανικής κυβέρνησης. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τη Daily Mail, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο χερσαίας στρατιωτικής επέμβασης.

Η ενημέρωση έγινε από στελέχη του Πενταγώνου προς την Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι ανησυχίες για ενδεχόμενη κλιμάκωση εντείνονται, καθώς περίπου 7.000 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν ήδη αναπτυχθεί ή κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή, ενώ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, εξετάζεται η αποστολή επιπλέον 10.000.

Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Νάνσι Μέις αποχώρησε πρόωρα, καταγγέλλοντας ότι οι βουλευτές «παραπλανήθηκαν», ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων, Μάικ Ρότζερς, έκανε λόγο για ελλιπή ενημέρωση σχετικά με την πορεία της επιχείρησης.

Ανάλογες επιφυλάξεις εξέφρασε και ο πρόεδρος της αντίστοιχης επιτροπής της Γερουσίας, Ρότζερ Γουίκερ, ο οποίος παραδέχθηκε ότι υπάρχει έντονη ανησυχία μεταξύ των γερουσιαστών.

Οι στρατιωτικοί στόχοι

Σύμφωνα με πηγές που συμμετείχαν στην ενημέρωση, οι στόχοι που παρουσιάστηκαν στους βουλευτές φαίνεται να διαφέρουν από όσα έχουν ανακοινωθεί δημοσίως.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, για παράδειγμα, δεν εμφανίστηκε ως άμεσος στρατιωτικός στόχος, σε αντίθεση με όσα έχει υποστηρίξει ο Λευκός Οίκος.

Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση διέψευσε τις σχετικές πληροφορίες, υποστηρίζοντας ότι η επιχείρηση «Επική Οργή» έχει τέσσερις σαφείς επιδιώξεις: Την εξουδετέρωση των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν, την αποδυνάμωση του ναυτικού του, την αποσταθεροποίηση των συμμάχων του στη Μέση Ανατολή και την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο επιχείρησης στο νησί Χαργκ, βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν. Η Τεχεράνη έχει ήδη ενισχύσει την άμυνα της περιοχής με νάρκες και παγιδεύσεις, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για σοβαρές απώλειες και πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο.

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε παράταση δέκα ημερών προς το Ιράν για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μεταθέτοντας ενδεχόμενες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές για τις 6 Απριλίου 2026.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, αρνείται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και απορρίπτει το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο 15 σημείων, δημιουργώντας ασάφεια ως προς το επίπεδο και τη φύση των επαφών.

Τριγμοί στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

Οι εξελίξεις αναδεικνύουν εσωτερικές διαφοροποιήσεις στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, με αρκετούς να εκφράζουν επιφυλάξεις για το κόστος της επιχείρησης — που εκτιμάται στα 200 δισ. δολάρια — καθώς και για τη διάρκειά της και τον τελικό της στόχο.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο φέρεται να εξετάζεται το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, χωρίς να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο. Ένα τέτοιο σενάριο, που πιθανώς συνδέεται με στρατηγικές επιδιώξεις του Ισραήλ, εντείνει τις ανησυχίες για μια μακροχρόνια εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.

«Ο Τραμπ έχει αρχίσει να βαριέται με το θέμα του Ιράν, θέλει να προχωρήσει» λένε αξιωματούχοι εντός του Λευκού Οίκου

Σχεδόν έναν μήνα μετά την έναρξη των αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει αποφασίσει την αποστολή χιλιάδων επιπλέον στρατιωτών στη Μέση Ανατολή, παρότι ο ίδιος υποστηρίζει δημόσια ότι ο πόλεμος «έχει ήδη κριθεί» υπέρ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αντίφαση αυτή έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ανώτερους συνεργάτες του Λευκού Οίκου και συμμάχους εκτός κυβέρνησης, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που μίλησαν στο MS NOW σχετικά με τη δημόσια ρητορική του Αμερικανού προέδρου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ηράκλειο: Σφοδρές αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες ταξί για το νομοσχέδιο Κυρανάκη

Κρήτη: «Φρένο» στα έργα οδοποιίας προκαλεί η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου