Απόψεις

Η νέα γλώσσα του σώματος. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

θανάσης παπαμιχαήλ

Πάνω από εξήντα τοις εκατό των πληροφοριών που λαμβάνουμε από έναν συνομιλητή μας, ανήκουν στη γνωστή μας μη λεκτική επικοινωνία.

Τα συναισθήματα εκφράζονται πιο έντονα μέσω των κινήσεων των χεριών μας, τις συσπάσεις του προσώπου μας, τη στάση του κορμιού μας, ακόμη και τον τρόπο που τοποθετούμε τα πόδια μας. Με τη γλώσσα του σώματος στέλνουμε μηνύματα, μη λεκτικά, ψυχολογικής κατάστασης, υποσυνείδητα και αυτόματα.

Η πανδημία και τα φυσικά επακόλουθα των πρωτοκόλλων υγείας, άλλαξαν και τη γλώσσα του σώματος. Η μάσκα δυσχεραίνει πλέον την μη λεκτική επικοινωνία του προσώπου.

Η νέα γλώσσα του σώματος περιλαμβάνει φιλάκια νοερά και από μακριά και πάνω από τη μάσκα, χαιρετισμός από κοντά με γροθιές και αγκώνες, από απόσταση δια ανατάσεως του δεξιού χεριού σε ορθή γωνία, το χέρι στην καρδιά για εγκάρδιο χαιρετισμό-ευχαριστώ θερμά-τιμή μου, αγκαλιά σύμφωνα με το γυμναστικό πρόσταγμα- στοιχηθείτε και ερωτικές περιπτύξεις μετά προσοχής και αποστάσεων.

Αυτά και άλλα πολλά επιτάσσουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα, απόρροια της επιδημίας και τα "πάντα" όλα στη γλώσσα του σώματος αλλάζουν.
Παραμένουν σε ισχύ, οι συσπάσεις του άνω μέρους του προσώπου, για ενδείξεις όπως, άστραψε και βρόντηξε, γυαλίζει το μάτι του, μου κρατάει μούτρα!

Από την απλή χειραψία, μέχρι τον εγκάρδιο εναγκαλισμό όπως και κάθε κοινωνική ζύμωση, δια της ζώσης συμμετοχής υπόκεινται σε περιορισμούς.
Σε γάμους, κηδείες, μνημόσυνο, διαδηλώσεις, προεκλογικές συγκεντρώσεις και σε κάθε είδους συναθροίσεις, μετρημένοι στα δάκτυλα!

Μια ακόμη δυσκολία, στο να παίρνουμε και να στέλνουμε μηνύματα με εκφράσεις του προσώπου, επιδοκιμασίας ή αποδοκιμασίας , να βλέπουμε το χαμόγελο που σκάει στα χείλη, ζεσταίνει το βλέμμα και πολλάκις, δίνει το "πράσινο φως" για τα περαιτέρω.

Τα μη λεκτικά σήματα έχουν περιοριστεί και έχει δυσκολέψει ακόμη και η αποκωδικοποίηση των νέων εκφράσεων του προσώπου, με αποτέλεσμα να μη γνωρίζουμε, αν προέρχονται από τη δυσφορία της μάσκας ή από τα λεγόμενα μας!

Και δυστυχώς, δεν έχει ακόμη γραφτεί κι ένα εγχειρίδιο με θέμα «η νέα γλώσσα του σώματος» για να ξέρουμε
πως την διαβάζουμε!!!

Οι ειδικοί στα θέματα ανθρώπινης συμπεριφοράς συνιστούν, να αξιοποιούνται πλέον, τα μη λεκτικά σήματα, των χεριών, στάσης του σώματος και τα μάτια. Χέρια μακριά από το σώμα δείχνουν αυτοπεποίθηση και ειλικρίνεια. Χέρια σταυρωμένα δείχνουν άμυνα και αυτοπροστασία, χέρια που κρατάνε το κεφάλι, μπροστά, περνάνε μηνύματα φόβου, απόγνωσης, αδυναμίας, ενώ χέρια που αποτελούν «μαξιλάρι» κεφαλιού σημαίνουν άνεση, αδιαφορία, τεμπελιά, ανάλογα με την υπάρχουσα κατάσταση.

Νευρικές κινήσεις χεριών και ποδιών, άγγιγμα προσώπου, παιχνίδι με τα μαλλιά, δείχνουν αμηχανία, βαρεμάρα ή ακόμη και νευρικότητα που θα φέρει πιθανή έκρηξη. Το άλλοτε γνωστό μήνυμα ψεύδους με το ξύσιμο της μύτης, δεν θα το δούμε εύκολα, λόγω μάσκας. Έχει αντικατασταθεί από το κοίταγμα του άλλου, πάνω ή κάτω, για να αποφύγει να αποκαλυφθεί.

Μια καλή τακτική είναι να κρατάτε το βλέμμα του συνομιλητή σας, για αρκετή ώρα χαμογελώντας "ηχητικά" και δείχνοντας την έγκριση σας, στα λεγόμενα του.

Στο φλερτ, η στάση του σώματος της γυναίκας, δείχνει και την επιθυμία της. Αν ο κορμός του σώματος της είναι στραμμένος προς τη μεριά του άντρα, τότε σίγουρα το πρώτο βήμα της «επιτυχίας» έχει γίνει. Αν τρίβει το μάτι της, όσο της μιλάτε, καλύτερα να στοχεύσετε  αλλού!

Η εστία του ενδιαφέροντος του, είναι σε άλλο πρόσωπο!

Με μάσκα ή χωρίς, με χειραψία ή χωρίς, μάθετε να διαβάζετε τη γλώσσα του σώματος του συνομιλητή σας σαν εξπέρ. Θα σας χρειαστεί!!!

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Απόψεις

Το δέντρο και ο Θωμάς. Του Ηρακλή Φίλιου

δεντρο

Κάποιοι μαθητές του Χριστού απαιτούσαν πρωτοκαθεδρίες, κάποιος άλλος Τον πρόδωσε και κάποιος άλλος Τον αρνήθηκε. Κάποιες φορές δείχνουν να μην αντιλαμβάνονται τον ρόλο τους, τη θέση τους, την διακονία τους. Η διακονία δεν σημαίνεται από πρώτες θέσεις, τιμές και αξιώματα.

Ο απόστολος Θωμάς δεν αμφισβήτησε τη θεότητα του Χριστού, το γεγονός ότι είναι ο Υιός του Θεού. Αλλού σκάλωσε. Ενδεχομένως να μπορούσε να αποτελεί έναν ακόμη εμπειρικό φιλόσοφο και να έκανε εύκολα παρέα με τον Hume και Berkeley. Ο Θωμάς ζητούσε αποδείξεις. Δεν πίστευε πως έχει μπροστά του τον αναστημένο Χριστό. Απαιτούσε το σίγουρο, το θαύμα, την ασφάλεια, που θα τον οδηγούσαν στην παραδοχή, στη βεβαιωμένη πίστη, πίστη που θα εξασφαλιζόταν μέσα από την απόδειξη.

Το 1710 ο George Berkeley στην εργασία του με τίτλο ‘’A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge’’ θέτει για πρώτη φορά το εξής ερώτημα: ‘’Εάν ένα δέντρο πέσει στο δάσος και κανείς δεν είναι κοντά για να το ακούσει, θα κάνει θόρυβο;’’ Σε πείσμα όλων όσων καταφάσκουν στο παραπάνω ερώτημα, ο Berkeley απαντάει πως όχι μόνο δεν θα ακουστεί ο θόρυβος, αλλά το δέντρο αυτό δεν υπάρχει καν. Αν ο Θωμάς τοποθετούταν στο παραπάνω σκηνικό με το δέντρο, προκειμένου να πειστεί για τον θόρυβο που θα έκανε το πέσιμο του δέντρου, έπρεπε οπωσδήποτε ο ίδιος να βρίσκεται σε απόσταση που θα του επέτρεπε να έχει την εμπειρία της ύπαρξης του δέντρου, αλλά και την εμπειρία του θορύβου από το πέσιμο του. Οι αισθήσεις θα του παρείχαν την βεβαίωση αυτή.

Ο Θωμάς πιστεύει πως μπροστά του στέκεται ο Χριστός επειδή αγγίζει τις πληγές του Χριστού. Η αίσθηση αυτή είναι που τον βεβαιώνει και εμπειρικά επαληθεύει όσα εκείνος πιστεύει για το πρόσωπο του Χριστού. Η ύπαρξη του Χριστού ταυτίζεται με την αντίληψη ότι αυτός είναι όντως ο Χριστός μέσα από την παρουσία των πληγών. Ο Θωμάς δεν διαφέρει σε τίποτε από έναν εμπειρικό φιλόσοφο. Θα μπορούσε κάλλιστα να ομολογήσει πως ‘’το είναι ταυτίζεται με το αντιλαμβάνεσθαι’’ (esse est percipi κατά Berkeley). Δεν μπορεί το πρόσωπο ενώπιον του Θωμά να είναι ο Χριστός, σε περίπτωση που η ύπαρξη Του δεν επαληθευτεί, δεν βεβαιωθεί μέσα από την ασφάλεια των αισθήσεων.

Η μέθοδος όμως που χρησιμοποιεί ο Θωμάς αντιβαίνει στους λόγους του Χριστού ‘’μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες’’ (Ιω. 20, 29). Ο Θωμάς δείχνει να μην έχει εμπειρία του Θεού. Αν είχε την εμπειρία αυτή δεν θα ταλαιπωρούσε τον Λόγο του Θεού με αποδείξεις. Ο Θεός παραμένει άγνωστος σ’ Εκείνον. Ένας ‘’τυφλός’’ απόστολος που δεν αντιλαμβάνεται τις ενέργειες του Θεού, καθότι όπως μας λέει ο Γρηγόριος Νύσσης ‘’τοῦ δέ Θεὸν ἐν σαρκὶ πεφανερῶσθαι ἡμῖν ὁ τὰς ἀποδείξεις ἐπιζητῶν, πρὸς τὰς ἐνεργείας βλεπέτω’’. Εφόσον ο Θωμάς είχε γνωρίσει τον Χριστό, Τον ακολουθούσε, είχε αποκτήσει μία σχέση μαζί Του, θα είχε και την ανάλογη εμπειρία. Η εμπειρία αυτή βεβαιωνόταν μέσα από τη σχέση. Δεν υφίσταται εμπειρία χωρίς σχέση, όπως δεν υφίσταται σχέση χωρίς πρόσωπα. Εδώ υπάρχουν και τα πρόσωπα και η σχέση.

Το τραύμα του ανέραστου ηθικισμού εξαπλώνεται σε κάθε έκφανση βιώματος και μετατρέπει το βίωμα σε ιδεολογία. Οι άνθρωποι απαιτούν. Οι χριστιανοί απαιτούν περισσότερο και περισσότερα. Απαιτούν το θαύμα για να πιστέψουν. Απαιτούν από τον γέροντα - θρησκευτικό γκουρού να τους βεβαιώσει για όσα τους απασχολούν, περισσότερο δε για τα έσχατα, αδυνατώντας την ίδια στιγμή να γνωρίσουν το παρόν, μην μπορώντας να γνωρίσουν την ζωή πριν από τον θάνατο. Απαιτούν από τον γέροντα να λάβει θέση σε θέματα που δεν έχουν καμία σχέση με τα πνευματικά (όπως με το εμβόλιο κατά του covid 19) και τότε πείθονται και φανατίζονται με άκρως εξτρεμιστικό τρόπο πολλές φορές. Απαιτούν τον εγκλωβισμό του γεγονότος της Αναστάσεως σε χωροχρονικά όρια, όρια που φτιάχτηκαν από τους ανθρώπους, όχι όμως από τον Θεό. Απαιτούν το θαύμα, έτσι ώστε να βεβαιωθούν για την μη μετάδοση του ιού από την Θεία Ευχαριστία. Όλες αυτές οι απαιτήσεις μετατρέπουν τον Θεό σε είδωλο. Εάν λοιπόν ο Θεός μπορεί να ιδωθεί, τότε πάει και η εμπειρία, πάει και η μετοχή, πάει και η κοινωνία, πάει και η σωτηρία.

Ο ατομοκεντρισμός του Θωμά κολάκευε τον ναρκισσισμό του. Στο πέρας του ναρκισσισμού, το πρόσωπο του Χριστού. Η ωραιοπάθεια του δεν του άφησε περιθώρια για μετοχή σ’ ένα ακόμη κοινωνικό γεγονός, γεγονός μετοχής με τους υπόλοιπους μαθητές που είχαν βεβαιωθεί για το πρόσωπο του Χριστού χωρίς τις απαραίτητες αποδείξεις. Αποκομμένος λοιπόν από την ομήγυρη των άλλων μαθητών, στέκεται ασυγκίνητος από την νίκη του θανάτου μέσα από τον θάνατο. Αδυνατώντας να αναγνωρίσει την παρουσία του αναστημένου Χριστού, στροβιλίζει γύρω από τις αμφιβολίες του, εξωθώντας τις μάλιστα.

Το δέντρο υπήρχε; Ο Θωμάς το είδε; Ο Θωμάς είδε; Βίωσε; Πίστεψε; Πώς έφτασε στον Θεό; Θα πει ο Χρήστος Γιανναράς: ‘’Φτάνουμε στον Θεό μέσα από ένα τρόπο ζωής, όχι μέσα από ένα τρόπο σκέψης… Δεν χρειάζεται λογικές αποδείξεις ή θεωρητικές κατοχυρώσεις αυτός ο δεσμός, παρά μόνο αν διαταραχθεί η ίδια η σχέση. Μόνο τότε την πραγματικότητα της ζωής προσπαθούν να υποκαταστήσουν τα επιχειρήματα της σκέψης’’.

Γράφει ο: Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος) - Κληρικός Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Εἰρήνη ὑμῖν". Κυριακή του Θωμά

Ο ρόλος της Εκκλησίας της Κρήτης στην Επανάσταση του 1821. Του Μανόλη Κ. Μακράκη*