Αφιερωματα

24 Οκτωβρίου 1963: Ο Γιώργος Σεφέρης κερδίζει το Νόμπελ Λογοτεχνίας

seferisnobel.jpg

Σαν σήμερα πριν από 56 χρόνια, ο μεγάλος ποιητής μας Γιώργος Σεφέρης τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. 

Λίγο μετά την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, ο Έλληνας ποιητής δηλώνει: «Διαλέγοντας έναν Έλληνα ποιητή για το βραβείο Νομπέλ, νομίζω πως η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να εκδηλώσει την αλληλεγγύη της με τη ζωντανή πνευματική Ελλάδα. Εννοώ: αυτή την Ελλάδα για την οποία τόσες γενεές αγωνίστηκαν, προσπαθώντας να κρατήσουν ό,τι ζωντανό από τη μακριά παράδοση της. Νομίζω, ακόμη, ότι η Σουηδική Ακαδημία θέλησε να δείξει πως η σημερινή ανθρωπότητα χρειάζεται και την ποίηση - κάθε λαού - και το ελληνικό πνεύμα».

Ανάμεσα στους υποψηφίους συγγραφείς για Νόμπελ ήταν πολύ ισχυρά ονόματα, όπως ο Πάμπλο Νερούδα, του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, η Νέλι Σακς, ο Σαρλ Ντε Γκωλ και ο Σάμιουελ Μπέκετ. Ωστόσο, η τελική τριάδα πριν την απόφαση είχε διαμορφωθεί ανάμεσα  στον Σεφέρη , τον Ώντεν και τον Νερούδα. Όταν πριν δύο χρόνια, το χειμώνα του  2013  δώθηκε πρόσβαση στα πρακτικά της επιτροπής , φάνηκε οτι ο τότε γραμματέας της Σουηδικής επιτροπής, Άντερς Όστερλουντ, είχε τις «δικές του», προσωπικές απόψεις για κάποιους απο τους υποψηφίους. Είχε απορίψει τον Μπέκετ ως «μηδενιστή» και «καταθληπτικό», είχε χαρακτηρίσει τον Νερούδα «κομμουνιστή»   διερωτώμενος εάν «οι κομμουνιστικές τάσεις του συνάδουν με τους σκοπούς του βραβείου», τον Ναμπόκοφ «ανήθικο».

( Ο Γιώργος Σεφέρης απαγγέλει ποιήματα του)

Ο Σεφέρης αποτέλεσε για την Ακαδημία το ιδανικό του κλασσικισμού, η απονομή του νόμπελ απέδιδε κατά τον Όστερλουντ όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στα πρακτικά ένα «φόρο τιμής» σ΄αυτό που αντιπροσωπεύει η Ελλάδα για τον Ευρωπαικό πολιτισμό, ένα φόρο τιμής «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες».
Στη πραγματικότητα, η ποιητική αξία του Σεφέρη  θα πρέπει να μετρηθεί πέρα απο τους χαρακτηρισμούς ,τις  πολιτικές και κοινωνικές ιδεοληψίες προς τους «αντιπάλους» του εκείνη την περίοδο.
Η γραφή του είναι μοντέρνα τα ποιηματά του σκοτεινά, «κρυπτικά», η πάλη ανάμεσα στο φώς και το σκοτάδι κυριαρχεί. «Ο Γ. Σεφερης έθεσε τη βάση για την ελεύθερη ποίηση», θα πει γι' αυτόν ο Οδυσσέας Ελύτης.

 

Ο Γιώργος Σεφέρης με την σύζυγο του Μάρω

Κατά την παραλαβή του Νόμπελ, ο ίδιος ο ποιητής αναφέρει : «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται… Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά. Κανόνας της είναι η δικαιοσύνη… Πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν αν η πνοή λιγόστευε; Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται».
 

Αφιερωματα

4 Ιουλίου: Οι ΗΠΑ γιορτάζουν την Ημέρα Ανεξαρτησίας

ημέρα ανεξαρτησίας

Κάθε χρόνο, στις 4 Ιουλίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες γιορτάζουν τη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας» τους από τη Μεγάλη Βρετανία το 1776, με σειρά εκδηλώσεων, στις οποίες κυριαρχούν τα πυροτεχνήματα και οι παντός είδους παρελάσεις.

Είναι η εθνική εορτή της χώρας με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη, γνωστή στα Αγγλικά ως Independence Day ή Forth of July.

Στις αρχές του 18ου αιώνα είχαν διαμορφωθεί 13 βρετανικές αποικίες στα ανατολικά παράλια της Βόρειας Αμερικής (Μασαχουσέτη, Νιου Χαμσάιρ, Νέα Υόρκη, Πενσυλβάνια, Κονέκτικατ, Ροντ Άιλαντ, Νέα Υερσέη, Ντελαγουέρ, Μέριλαντ, Βιρτζίνια, Νότια και Βόρεια Καρολίνα και Γεωργία).

Μεταξύ τους υπήρχαν σημαντικές διαφορές, αλλά και πολλές ομοιότητες, κυρίως ως προς τους θεσμούς και την κοινή καταγωγή των κατοίκων τους.

Το καθοριστικό βήμα για την αποκοπή του ομφάλιου λώρου των 13 αποικιών που τους συνέδεε με την μητέρα-πατρίδα στάθηκε η επιβολή πρόσθετων φόρων από τη Μεγάλη Βρετανία, προκειμένου να καλυφθούν οι πολεμικές της δαπάνες από τον Επταετή Πόλεμο με τη Γαλλία (1756-1763).

Οι νέοι φόροι σε μια σειρά από προϊόντα, όπως η ζάχαρη και το τσάι, καθώς και ο φόρος χαρτοσήμου στις εφημερίδες και τα εμπορικά έγγραφα, εξόργισαν τους αποίκους, επειδή δεν είχε ζητηθεί η γνώμη τους, σύμφωνα με την αγγλοσαξονική παράδοση.

Η αντίδραση των αποικιών μεγάλωσε, όταν στις 17 Δεκεμβρίου 1773 κάτοικοι της Βοστώνης μεταμφιεσμένοι σε Ινδιάνους έριξαν στη θάλασσα 340 κιβώτια τσαγιού, που ανήκαν στην Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών, στην οποία το βρετανικό στέμμα είχε εκχωρήσει ειδικά προνόμια.

Ο βασιλιάς Γεώργιος Γ’ διέταξε το κλείσιμο του λιμανιού και τη στρατιωτική κατοχή του.

Τότε οι κάτοικοι της Μασαχουσέτης κάλεσαν σε βοήθεια τις υπόλοιπες αποικίες.

Στις 5 Σεπτεμβρίου 1774 συνήλθαν στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνιας οι εκπρόσωποι των 13 αποικιών και συγκρότησαν το Ηπειρωτικό Κογκρέσο, όπως το αποκάλεσαν.

Η συνέλευση των 56 εκπροσώπων διακήρυξε την επιθυμία των αποίκων να διοικούνται μόνοι τους, ενώ απηύθυνε στο βασιλιά μια διακήρυξη δικαιωμάτων.

Η ρήξη επήλθε στις 14 Απριλίου 1775, όταν βρετανικά στρατεύματα συγκρούστηκαν με ντόπιους πολιτοφύλακες στο Λέξινγκτον και το Κόνκορντ της Μασαχουσέτης.

Ο βασιλιάς κήρυξε τους αποίκους επαναστάτες, και το Ηπειρωτικό Κογκρέσο, αφού συνήλθε δεύτερη φορά στις 10 Μαΐου 1775, αποφάσισε να κηρύξει τον πόλεμο κατά του αγγλικού στέμματος και ανέθεσε τη διοίκηση των στρατευμάτων και της πολιτοφυλακής στο μεγαλοκτηματία και στρατιωτικό Τζορτζ Γουάσινγκτον, που αργότερα έγινε ο πρώτος πρόεδρος του νεοσύστατου κράτους των ΗΠΑ.

Το προηγούμενο διάστημα στο Ηπειρωτικό Κογκρέσο είχαν διαμορφωθεί δύο τάσεις: η μία από τους «Νομιμόφρονες» μεγαλοκτηματίες των Νοτίων αποικιών (Βιρτζίνια, Νότια και Βόρεια Καρολίνα και Γεωργία), που επεδίωκαν τη συνεννόηση και το συμβιβασμό με το Λονδίνο, και η άλλη από τους «Πατριώτες» αστούς των Βορείων αποικιών, που πίστευαν ότι μόνο με την πλήρη ανεξαρτησία θα μπορούσε να διασφαλιστεί η ελευθερία και η δική τους ανάπτυξη.

Στην αρχή ήταν μειοψηφία μέσα στους κόλπους της συνέλευσης, αλλά η βρετανική αδιαλλαξία είχε ως αποτέλεσμα την τελική επικράτησή τους.

Οι δύο αυτές τάσεις θα εκδηλωθούν και πάλι στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν Νότιοι και Βόρειοι θα συγκρουστούν στον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

Στις 2 Ιουλίου 1776 το Ηπειρωτικό Κογκρέσο ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας και δύο ημέρες αργότερα, στις 4 Ιουλίου 1776, έδωσε στη δημοσιότητα τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, που ήταν έργο του δικηγόρου και μετέπειτα προέδρου των ΗΠΑ Τόμας Τζέφερσον.

Η Διακήρυξη αυτή, που απευθυνόταν «προς την κοινή γνώμη όλης της ανθρωπότητας», αποτέλεσε την πρώτη πρακτική εφαρμογή των πολιτικών αρχών του Διαφωτισμού.

Ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας ή Αμερικανική Επανάσταση ήταν μακροχρόνιος και επίπονος.

Έως τις αρχές του 1778 ήταν ένας εμφύλιος πόλεμος μέσα στους κόλπους της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Στη συνέχεια διεθνοποιήθηκε, καθώς η Γαλλία (1778), η Ισπανία (1779) και η Ολλανδία (1780) συμμάχησαν με τις αποικίες εναντίον της Βρετανίας.

Η ανεξαρτησία των ΗΠΑ επιτεύχθηκε τελικά με τη Συνθήκη των Παρισίων της 3ης Σεπτεμβρίου 1783.

πηγή sansimera.gr