Σύνοδος ΕΕ: Χωρίς λευκό καπνό για την ενέργεια -Η ευρωπαϊκή αναβολή και η «ομπρέλα» Μητσοτάκη

Λευκός καπνός δεν βγήκε από τις Βρυξέλλες για το μεγάλο ενεργειακό μέτωπο.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ολοκλήρωσαν τις συζητήσεις τους χωρίς να καταλήξουν σε μια συνολική, οριστική συμφωνία για την αντιμετώπιση των πιέσεων στην αγορά ενέργειας, μεταθέτοντας το βάρος των αποφάσεων στην επόμενη έκτακτη Σύνοδο, στις 26 Νοεμβρίου.

Το αποτέλεσμα αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για το πώς θα κινηθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στο αυξημένο κόστος και στις επιπτώσεις που αυτό μπορεί να έχει στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις. Για την Αθήνα, ωστόσο, το μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφές: Η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αφήσει την ελληνική οικονομία και τους πολίτες εκτεθειμένους, εφόσον οι συνθήκες απαιτήσουν πρόσθετη παρέμβαση.

Ο πρωθυπουργός απέφυγε να προαναγγείλει συγκεκριμένα μέτρα χωρίς να έχει προηγηθεί σαφής εικόνα για την έκταση του προβλήματος. Άφησε, όμως, ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση θα αξιολογήσει τα δεδομένα και θα κινηθεί ανάλογα με τις ανάγκες. Η φράση του ότι «δεν θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα για τις εκλογές» αποτυπώνει την προσπάθεια να διατηρηθεί μια λεπτή ισορροπία: από τη μία, να μην υπάρξουν ανεξέλεγκτες δημοσιονομικές δεσμεύσεις και, από την άλλη, να παραμείνει διαθέσιμο ένα δίχτυ προστασίας για την κοινωνία.

Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι η Αθήνα θέλει να κρατήσει τα χέρια της ελεύθερα. Δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων σε ένα πακέτο παροχών, αλλά ούτε αποκλείει την ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων, εάν η ενεργειακή πίεση περάσει με μεγαλύτερη ένταση στους λογαριασμούς, στις τιμές και στο κόστος λειτουργίας της αγοράς.

Η «ομπρέλα» προστασίας και οι εφεδρείες για τον χειμώνα

Το βασικό στοιχείο της παρέμβασης Μητσοτάκη είναι ότι η κυβερνητική πολιτική δεν εξαντλείται στα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η στήριξη της κοινωνίας θα συνεχιστεί, ενώ ξεκαθάρισε πως υπάρχουν εφεδρείες για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες ολόκληρου του χειμώνα.

Η Αθήνα επιδιώκει, παράλληλα, μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να μπορεί να προσθέσει στο υφιστάμενο οπλοστάσιο στοχευμένα και προσωρινά μέτρα. Δεν πρόκειται, όπως διευκρίνισε ο πρωθυπουργός, για μια υπόσχεση οριζόντιων μειώσεων φόρων ή για μια ανεξέλεγκτη επιχείρηση παροχών, αλλά για τη δυνατότητα να ενεργοποιηθούν παρεμβάσεις ανάλογα με την πορεία των τιμών και τις πραγματικές ανάγκες.

Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα στήριξης που έχουν εφαρμοστεί ξεπερνούν το 1 δις. ευρώ. Στο κυβερνητικό επιχείρημα εντάσσονται οι παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, η επιστροφή ενός ενοικίου για την κύρια κατοικία, καθώς και οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις που έχουν προγραμματιστεί.

Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό. Η ενεργειακή κρίση συνδέεται με τη διεθνή αστάθεια και τους πολέμους, με την κυβέρνηση να αναγνωρίζει ότι οι επιπτώσεις δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια. Γι’ αυτό και το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είχε διπλή ανάγνωση: προστασία για την κοινωνία, αλλά και προσεκτική διαχείριση των διαθέσιμων δημοσιονομικών πόρων.

Ο Μητσοτάκης έβαλε, μάλιστα, φρένο στις προσδοκίες για μια εύκολη ευρωπαϊκή λύση, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από μια κρίση τέτοιας κλίμακας. Η «ομπρέλα» προστασίας, επομένως, δεν σημαίνει ότι οι πιέσεις θα εξαφανιστούν, αλλά ότι η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει τη δυνατότητα παρέμβασης εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί.

Η επόμενη μάχη μεταφέρεται στις 26 Νοεμβρίου

Η ενεργειακή ατζέντα δεν κλείνει στις Βρυξέλλες. Το ζήτημα μεταφέρεται στην επόμενη έκτακτη Σύνοδο της 26ης Νοεμβρίου, όπου αναμένεται να επανέλθει στο επίκεντρο η αναζήτηση ευρωπαϊκών απαντήσεων για το κόστος της ενέργειας και την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μέχρι τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις που να δίνουν μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στα κράτη-μέλη. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει λύσεις που θα επιτρέπουν προσωρινές και στοχευμένες παρεμβάσεις, χωρίς να υπονομεύεται η δημοσιονομική ισορροπία.

Παράλληλα, η συζήτηση για την πράσινη μετάβαση παραμένει συνδεδεμένη με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τη βιομηχανία και την παραγωγή, ιδιαίτερα σε κλάδους που δεν διαθέτουν ακόμη τις απαραίτητες τεχνικές λύσεις για την πλήρη απανθρακοποίηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη να ενισχυθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι δυνατότητες αποθήκευσης, ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης προσπάθειας για πιο ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος.

Η 26η Νοεμβρίου αποκτά, συνεπώς, ιδιαίτερη σημασία. Δεν είναι βέβαιο ότι θα προκύψει μια συνολική λύση, όμως θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο σημείο για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να περάσει από τις γενικές διακηρύξεις σε πιο συγκεκριμένες αποφάσεις.

Μεταναστευτικό: Οι ελληνικές θέσεις αναζητούν ευρωπαϊκή εφαρμογή

Εάν στο ενεργειακό δεν υπήρξε η αποφασιστική εξέλιξη που αναζητούσε η Αθήνα, στο μεταναστευτικό η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε να αναδείξει ένα διαφορετικό αποτέλεσμα: την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταπόκρισης σε πρωτοβουλίες που η ίδια υποστηρίζει εδώ και χρόνια.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε έμφαση στην προστασία των συνόρων και στην ανάγκη οι εθνικές προτεραιότητες να μετατρέπονται σε ευρωπαϊκή πολιτική. Με την αναφορά του στα «γαλάζια γράμματα», άφησε και πολιτική αιχμή προς τον Νίκο Ανδρουλάκη, υποστηρίζοντας ότι ελληνικές πρωτοβουλίες μπορούν να βρίσκουν ανταπόκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Image

Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να μην αντιμετωπίζεται το μεταναστευτικό ως αποκλειστική ευθύνη των χωρών πρώτης υποδοχής. Η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, η συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και η διαμόρφωση κοινών κανόνων αποτελούν πάγιες διεκδικήσεις της ελληνικής πλευράς.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να εμφανίσει την ευρωπαϊκή συζήτηση ως δικαίωση μιας γραμμής που έχει διατυπωθεί επανειλημμένα από την Αθήνα. Ωστόσο, η πολιτική σημασία των εξελίξεων θα κριθεί στην πράξη: από το εάν οι διακηρύξεις θα μεταφραστούν σε αποτελεσματικότερη φύλαξη των συνόρων και ουσιαστικότερη ευρωπαϊκή συνδρομή.

Ο μεγάλος πονοκέφαλος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και ο Μακρόν

Το τρίτο μεγάλο μέτωπο της Συνόδου αφορά τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια διαπραγμάτευση που αγγίζει άμεσα τις χρηματοδοτήσεις προς τις περιφέρειες, τους αγρότες και τις πολιτικές συνοχής, δηλαδή πόρους ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα.

Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα δεν είναι διατεθειμένη να δεχθεί περαιτέρω υποχωρήσεις στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και στην πολιτική συνοχής, τουλάχιστον σε σχέση με τα ποσά που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μάλιστα, ανέφερε ότι άλλες 15 χώρες συντάσσονται με την ελληνική θέση, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο μέτωπο υπέρ της διατήρησης των συγκεκριμένων κονδυλίων.

Η ελληνική στάση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο νέος προϋπολογισμός θα καθορίσει τις χρηματοδοτικές δυνατότητες της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια. Για χώρες όπως η Ελλάδα, οι πόροι της συνοχής και της αγροτικής πολιτικής δεν αποτελούν απλώς λογιστικές εγγραφές, αλλά βασικά εργαλεία περιφερειακής ανάπτυξης, στήριξης της παραγωγής και περιορισμού των ανισοτήτων.

Η διαπραγμάτευση, ωστόσο, περιπλέκεται από τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών και την αναζήτηση νέων πόρων για τις ευρωπαϊκές ανάγκες. Ο Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι θα χρειαστούν συμβιβασμοί, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τις ελληνικές κόκκινες γραμμές.

Στο φόντο βρίσκεται και η Γαλλία. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, ο Εμανουέλ Μακρόν κατέστησε σαφές ότι, καθώς ολοκληρώνεται η θητεία του, δεν θα μπορεί να δεσμεύσει τη χώρα του σε οποιαδήποτε συμφωνία εάν αυτή δεν επιτευχθεί τον Δεκέμβριο. Η χρονική πίεση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας στις διαπραγματεύσεις, καθώς η πολιτική συγκυρία στο Παρίσι επηρεάζει τα περιθώρια χειρισμών.

Ο στόχος για συμφωνία έως το τέλος του έτους παραμένει, αλλά δεν θεωρείται δεδομένος. Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι το πρώτο εξάμηνο του 2027 θα είναι δύσκολο, εάν η διαπραγμάτευση παραταθεί, και επιστράτευσε τη χαρακτηριστική εικόνα των «πολλών πουκαμίσων» που θα χρειαστούν οι ηγέτες για να παραμείνουν στις Βρυξέλλες όσο απαιτηθεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Θάνατος Μαζωνάκη: Αυτές οι ουσίες ανιχνεύτηκαν στον οργανισμό του τραγουδιστή

Ηράκλειο: Σοκ σε λύκειο – Μαθητής υπέστη ηλεκτροπληξία στην αίθουσα πληροφορικής

ΒΟΑΚ: Το τμήμα που... θα έδινε επίσημα στην κυκλοφορία ο Υπουργός (βίντεο)