Skip to main content
ΥΓΕΙΑ

Υψηλή πίεση το πρωί: Γιατί ανεβαίνει μόλις ξυπνάμε και πότε πρέπει να ανησυχήσουμε

πιεση
 clock 12:54 | 18/11/2026
writer icon newsroom ekriti.gr
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει φυσιολογικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του 24ώρου. Ωστόσο, όταν οι πρωινές μετρήσεις παραμένουν συστηματικά υψηλές, μπορεί να υπάρχει πρωινή υπέρταση ή ανεπαρκής κάλυψη από τη φαρμακευτική αγωγή.

Όταν ο μέσος όρος των πρωινών μετρήσεων στο σπίτι φτάνει ή ξεπερνά τα 135 mmHg στη συστολική («μεγάλη») ή τα 85 mmHg στη διαστολική («μικρή») πίεση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Μία μεμονωμένη υψηλή μέτρηση δεν αρκεί για διάγνωση.

Πρωινή υπέρταση: Πού οφείλεται

Κατά τη διάρκεια του ύπνου η πίεση συνήθως μειώνεται κατά 10%-20% και αυξάνεται σταδιακά με το ξύπνημα. Η διαδικασία αυτή σχετίζεται με την ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος, τις ορμονικές μεταβολές και την έναρξη της καθημερινής δραστηριότητας.

Η πρωινή υπέρταση αφορά επαναλαμβανόμενα υψηλές τιμές μετά το ξύπνημα, ενώ η πρωινή αιχμή περιγράφει την αύξηση της πίεσης από τη νύχτα έως το πρωί. Οι δύο καταστάσεις δεν είναι ταυτόσημες, καθώς κάποιος μπορεί να έχει ήδη υψηλή πίεση κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Πώς γίνεται σωστά η πρωινή μέτρηση

Για αξιόπιστα αποτελέσματα, οι μετρήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται με συγκεκριμένο τρόπο:

  • Μέσα στην πρώτη ώρα από το ξύπνημα, μετά την ούρηση και πριν από πρωινό, καφέ και φάρμακα.
  • Μετά από πέντε λεπτά ηρεμίας, καθισμένοι με την πλάτη στηριγμένη και τα πόδια στο πάτωμα.
  • Με πιστοποιημένο πιεσόμετρο βραχίονα και σωστού μεγέθους περιχειρίδα.
  • Με δύο διαδοχικές μετρήσεις, σε απόσταση 1-2 λεπτών.
  • Επανάληψη της διαδικασίας το βράδυ, περίπου την ίδια ώρα.

Η καταγραφή πρέπει να διαρκεί ιδανικά επτά ημέρες και τουλάχιστον τρεις, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) του 2024. Υπολογίζονται ξεχωριστά οι πρωινές και οι βραδινές τιμές. Αποφύγετε καφέ, κάπνισμα και άσκηση για τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από τη μέτρηση.

Οι βασικότερες αιτίες της υψηλής πρωινής πίεσης

Μεταξύ των παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν τις πρωινές τιμές είναι:

Νυχτερινή υπέρταση: Η πίεση παραμένει υψηλή κατά τη διάρκεια του ύπνου, κάτι που παρατηρείται συχνότερα σε άτομα με διαβήτη, χρόνια νεφρική νόσο ή υπνική άπνοια.

Υπνική άπνοια: Το έντονο ροχαλητό, οι παύσεις της αναπνοής, η ημερήσια υπνηλία και ο μη αναζωογονητικός ύπνος αποτελούν ενδείξεις που χρειάζονται διερεύνηση.

Ανεπαρκής φαρμακευτική κάλυψη: Παραλείψεις δόσεων, ακατάλληλη δοσολογία ή μικρή διάρκεια δράσης των φαρμάκων μπορεί να επηρεάζουν τη ρύθμιση της πίεσης.

Αυξημένη κατανάλωση αλατιού και αλκοόλ: Μπορεί να δυσκολεύουν τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.

Κρύο περιβάλλον: Οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν παροδική αύξηση της πίεσης.

Επιπλέον, παράγοντες όπως ο πόνος, ο κακός ύπνος, η αύξηση βάρους και ορισμένα φάρμακα, όπως αντιφλεγμονώδη και αποσυμφορητικά, ενδέχεται να επιβαρύνουν την κατάσταση.

Γιατί δεν πρέπει να αγνοούμε τις πρωινές τιμές

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα εγκεφαλικά επεισόδια και τα εμφράγματα εμφανίζονται συχνότερα τις πρωινές ώρες.

Σε μετανάλυση 31 δημοσιεύσεων, με συνολικά 11.816 εγκεφαλικά, τα περιστατικά μεταξύ 6 το πρωί και 12 το μεσημέρι ήταν κατά 49% περισσότερα από όσα θα αναμένονταν με ομοιόμορφη κατανομή μέσα στο 24ωρο.

Παράλληλα, η ιαπωνική μελέτη HONEST, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 21.000 υπερτασικοί, έδειξε ότι όσοι είχαν πρωινή συστολική πίεση τουλάχιστον 155 mmHg εμφάνισαν περίπου πενταπλάσιο σχετικό κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβάντων σε σύγκριση με όσους είχαν τιμές κάτω από 125 mmHg.

Ωστόσο, τα ευρήματα αυτά δεν αποδεικνύουν ότι η πρωινή άνοδος αποτελεί από μόνη της την αιτία των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Επισημαίνουν, όμως, τη σημασία της σωστής ρύθμισης της πίεσης καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Χρειάζεται αλλαγή στην ώρα λήψης των φαρμάκων;

Η μεταφορά της αντιυπερτασικής αγωγής από το πρωί στο βράδυ δεν αποτελεί λύση για όλους.

Η μελέτη TIME, με περισσότερους από 21.000 συμμετέχοντες, δεν διαπίστωσε σημαντική διαφορά στην πρόληψη καρδιαγγειακών συμβάντων μεταξύ της πρωινής και της βραδινής λήψης. Αντίστοιχα αποτελέσματα έδειξε και η καναδική μελέτη BedMed.

Σε ορισμένους ασθενείς, πάντως, ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει την ώρα ή τον συνδυασμό των φαρμάκων, ανάλογα με τις μετρήσεις και την 24ωρη καταγραφή της πίεσης. Σημαντικό: Μην αλλάζετε μόνοι σας τη δοσολογία ή την ώρα λήψης των φαρμάκων.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Εάν ο μέσος όρος των πρωινών μετρήσεων είναι τουλάχιστον 135/85 mmHg, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Εκείνος μπορεί να προτείνει 24ωρη καταγραφή (Holter πίεσης), ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει νυχτερινή υπέρταση ή ανεπαρκής έλεγχος κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Εάν η πίεση φτάσει ή ξεπεράσει τα 180/120 mmHg, επαναλάβετε τη μέτρηση μετά από λίγα λεπτά ηρεμίας και επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό εφόσον παραμένει τόσο υψηλή.

Σε περίπτωση πόνου στο στήθος, δύσπνοιας, ξαφνικής αδυναμίας, διαταραχής της ομιλίας ή της όρασης, καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.

Το βασικό είναι να μην αξιολογούμε την αρτηριακή πίεση από μία μόνο μέτρηση. Η συστηματική καταγραφή και η σωστή ιατρική καθοδήγηση είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική ρύθμισή της.

Δαβάστε επίσης 

Ερυθριτόλη: Το γλυκαντικό που ίσως αυξάνει τον κίνδυνο για εγκεφαλικό

Παιδιά: Οι «αόρατοι» κίνδυνοι στο σπίτι και η παγίδα της κατάποσης αντικειμένων που τα στέλνει στα Επείγοντα

google news icon

Ακολουθήστε το ekriti.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις για την Κρήτη και όχι μόνο.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Ράδιο Κρήτη © | 2013 -2026 ekriti.gr Όροι Χρήσης | Ταυτότητα Designed by Cloudevo, developed by Pixelthis