Υγεία

Σχεδόν δύο στις τρεις χώρες δεν καλύπτουν τις ανάγκες τους σε αίμα

ασκος αίματος

Μεγάλη ανισορροπία ανάμεσα στη ζήτηση και την προσφορά αίματος υπάρχει διεθνώς, καθώς έξι στις δέκα χώρες (ποσοστό 61%) εμφανίζουν ελλείψεις και δεν καλύπτουν επαρκώς τις ανάγκες τους. Μία νέα διεθνής επιστημονική μελέτη εκτιμά ότι κάθε χρόνο οι ελλειμματικές χώρες χρειάζονται τουλάχιστον άλλα 100 εκατομμύρια μονάδες αίματος. Όλες οι χώρες της δυτικής Ευρώπης (όχι όμως της ανατολικής), μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καλύπτουν τις ανάγκες τους σε αίμα.

Η μελέτη, με επικεφαλής την επίκουρη καθηγήτρια Χριστίνα Φιτζμόρις του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό «The Lancet Haematology», εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά αίματος το 2017 ήταν περίπου 272 εκατομμύρια μονάδες, ενώ η παγκόσμια ζήτηση 304 εκατομμύρια μονάδες, δημιουργώντας έτσι μία έλλειψη περίπου 32 εκατομμυρίων μονάδων σε διεθνές επίπεδο. Όμως, οι 119 ελλειμματικές σε αίμα χώρες, από τις συνολικά 195 της έρευνας, χρειάζονται κάθε χρόνο άλλα 102,4 εκατομμύρια μονάδες αίματος, που δεν διαθέτουν οι ίδιες.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά ότι για κάθε 1.000 κατοίκους μίας χώρας χρειάζονται δέκα έως 20 δωρητές αίματος για να καλυφθεί η ζήτηση με επαρκή προσφορά. Όμως, σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, για να καλυφθεί στην πραγματικότητα η ετήσια ζήτηση, παγκοσμίως, όλες οι χώρες θα πρέπει να ξεπεράσουν αυτόν τον στόχο. Περίπου 40 χώρες χρειάζονται πάνω από 30 δωρητές αίματος ανά 1.000 κατοίκους ετησίως, ενώ τέσσερις στην ανατολική Ευρώπη πάνω από 40 δωρητές.

Οι χώρες χαμηλότερου εισοδήματος έχουν σχετικά χαμηλή ζήτηση για αίμα σε σχέση με τις πλουσιότερες χώρες, έχουν όμως και τις μεγαλύτερες ελλείψεις σε προσφορά. Στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες η προσφορά μπορεί να καλύψει τη ζήτηση. Τη μεγαλύτερη επάρκεια εμφανίζει η Δανία με 14.704 μονάδες αίματος ανά 100.000 κατοίκους, ενώ τη μικρότερη το Νότιο Σουδάν με 46 μονάδες ανά 100.000 άτομα. Οι ανάγκες του Νότιου Σουδάν είναι 75 φορές μεγαλύτερες (3.568 μονάδες ανά 100.000 κατοίκους) σε σχέση με την προσφορά (46/100.000). Η Μαδαγασκάρη έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη «ψαλίδα» ζήτησης-προσφοράς, ενώ σε απόλυτους αριθμούς η Ινδία εμφανίζει το μεγαλύτερο κενό, καθώς της λείπουν σχεδόν 41 εκατομμύρια μονάδες αίματος τον χρόνο. Όλες οι χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, καθώς επίσης της Ωκεανίας και της νότιας Ασίας, αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε αίμα.
Οι αιτίες για μετάγγιση αίματος διαφέρουν, καθώς η ζήτηση στις ανεπτυγμένες χώρες προκαλείται κυρίως από τραύματα και καρδιαγγειακές παθήσεις, ενώ στις φτωχότερες χώρες από παθήσεις των πνευμόνων, φυματίωση και υποσιτισμό. Καθώς βελτιώνονται οι υπηρεσίες και οι υποδομές υγείας στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω η ζήτηση αίματος και έτσι να διευρυνθεί και άλλο το χάσμα ζήτησης-προσφοράς.

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι περίπου 112,5 εκατομμύρια δωρεές αίματος πραγματοποιούνται κάθε χρόνο διεθνώς, όμως μόνο οι μισές από αυτές (54%) συμβαίνουν στις συνήθως πολυπληθείς χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, στις οποίες ζει το 82% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Πρωτιές για Ελλάδα και Κύπρο

Οι μονάδες αίματος των αιμοδοτών διαχωρίζονται στο εργαστήριο ανάλογα με το προϊόν που πρόκειται να παρασκευαστεί, και επεξεργάζονται με στόχο την παρασκευή παραγώγων, όπως τα συμπυκνωμένα ερυθρά κύτταρα, το πρόσφατο κατεψυγμένο πλάσμα και τα αιμοπετάλια.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το 2017 η Ελλάδα είχε -αναλογικά με τον πληθυσμό της- τη μεγαλύτερη στον κόσμο παραγωγή συμπυκνωμένων ερυθρών διαθέσιμων για μετάγγιση (5.784 μονάδες ανά 100.000 κατοίκους) και ακολουθούσαν οι ΗΠΑ (5.660/100.000) και η Γερμανία (5.411/100.000).
Η Κύπρος ήταν «πρωταθλήτρια» στα διαθέσιμα για μετάγγιση αιμοπετάλια (4.597 μονάδες ανά 100.000 κατοίκους), τη στιγμή που 21 χώρες στον κόσμο είχαν λιγότερη από μία μονάδα αιμοπεταλίων ανά 100.000 άτομα.

Υγεία

Δέκα τρόποι που θα «ξεκολλήσουν» το παιδί από την οθόνη

παιδί υπολογιστής

Αδιαμφισβήτητα, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές μπορούν να αποτελέσουν ένα εξαιρετικό εργαλείο στα χέρια τόσο των ενηλίκων, όσο και των παιδιών, προσφέροντας πρόσβαση όχι μόνο στην ψυχαγωγία, αλλά και στη γνώση. Ωστόσο, πολλά είναι τα παιδιά που αρχίζουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, καθώς περνούν πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή. Η ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια Ελπίδα Παναγιωτουνάκου, μας δίνει 10 συμβουλές που θα βοηθήσουν τόσο εμάς όσο και το παιδί μας να βγούμε νικητές από την… μάχη του Η/Υ! 

1. Συζητήστε με το παιδί σας σχετικά με την κατάχρηση που κάνει στον υπολογιστή. Προσπαθήστε να διαπιστώσετε εάν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος που το παιδί σας περνάει τόσο χρόνο μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή. Μήπως λειτουργεί γι’ αυτό ως μια απόδραση από την πραγματικότητα; Μήπως αποτελεί τη μόνη συντροφιά του; Μήπως νιώθει ότι επιτέλους ανήκει σε μια ομάδα; (π.χ. ως μέλος on line παιχνιδιών).

2. Τοποθετήστε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή σε έναν κοινόχρηστο χώρο. Παίρνοντάς τον από το υπνοδωμάτιο του παιδιού, αποτρέπετε την υπερβολική χρήση του, ενώ ταυτόχρονα θα είναι πιο εύκολο για εσάς να ελέγχετε το είδος της χρήσης του από το παιδί σας.

3. Ορίστε κωδικό ασφαλείας χρήστη. Έτσι, το παιδί θα χρειάζεται να ζητήσει την άδειά σας προτού χρησιμοποιήσει τον υπολογιστή.

4. Προσπαθήστε να εξακριβώσετε τον βαθμό εξάρτησης του παιδιού σας από τον υπολογιστή, καθώς και από το τι ακριβώς είναι εξαρτημένο. Παραδείγματος χάριν, μένει προσηλωμένο με τις ώρες στον υπολογιστή παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια; Μπαίνει συνεχώς στο chat; Επισκέπτεται ιστοσελίδες ακατάλληλου περιεχομένου; Απλά σερφάρει στο διαδίκτυο;

5. Συμφωνήστε με το παιδί σας την επιτρεπόμενη ημερήσια χρήση του υπολογιστή και μείνετε σταθεροί στα χρονικά όρια που θα θέσετε.
– Διερευνήστε εάν το παιδί σας τηρεί την συμφωνία σας από μόνο του (για να είμαστε ρεαλιστές, αυτό σπάνια θα συμβεί).
– Εάν δεν μπορεί να ελέγξει τις ώρες που απασχολείται στον υπολογιστή, χρησιμοποιείστε ένα χρονόμετρο ή ξυπνητήρι.
– Προκειμένου να αποτελέσετε ένα θετικό πρότυπο για το παιδί σας, κάντε κάτι αντίστοιχο και με τον εαυτό σας. Εάν το παιδί σας δει πως οι κανόνες είναι για όλη την οικογένεια ( με κάποιες διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ηλικία του κάθε μέλους), τότε είναι πιο πιθανό να συμμορφωθεί και το ίδιο.

6. Ελέγξτε την χρήση του διαδικτύου. Παρακολουθήστε το «Ιστορικό» των ιστοσελίδων που έχει επισκεφτεί το παιδί σας ή εάν νιώθετε πως η κατάσταση έχει αρχίσει να ξεφεύγει εκτός ελέγχου σκεφτείτε την εγκατάσταση ενός keylogger (Τα keyloggers είναι επιβλαβή προγράμματα που εκτελούνται σχεδόν αόρατα, καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που πληκτρολογείτε και στη συνέχεια, στέλνουν πληροφορίες σ’ αυτόν που σας έχει μολύνει με το keylogger). Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή τίθενται θέματα δεοντολογίας, καθώς πρόκειται για παραβίαση προσωπικών δεδομένων.

7. Εγκαταστήστε ένα πρόγραμμα «Γονικού Ελέγχου». Ωστόσο, αποφύγετε να του απαγορεύσετε εξ’ ολοκλήρου την χρήση του υπολογιστή, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε την έντονη άρνησή του, με αποτέλεσμα να μην συνεργαστεί μαζί σας.

8. Αντικαταστήστε μέρος του χρόνου απασχόλησης του παιδιού σας από τον υπολογιστή, με κάποια δραστηριότητα που θα μοιραστείτε από κοινού. Επιλέξτε εξωτερικές δραστηριότητες (μπάσκετ, ποδόσφαιρο, ποδήλατο), επιτραπέζια παιχνίδια, θέατρο – σινεμά. Επίσης, είναι σημαντικό να το φέρνετε σε εβδομαδιαία επαφή με τους φίλους του για παιχνίδι. Ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος του παιδιού, θα αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα στην υπερβολική χρήση του υπολογιστή.

9. Θέστε συνέπειες. Στην περίπτωση που το παιδί σας δεν καταβάλει προσπάθεια να μειώσει τον χρόνο επαφής του με τον υπολογιστή, αναθέστε του δουλειές μέσα στο σπίτι ή αφαιρέστε του άλλα προνόμια που του παρέχετε μέχρι τώρα.

10. Ευαισθητοποιείστε το παιδί σας στις αρνητικές συνέπειες της κατάχρησης του ηλεκτρονικού υπολογιστή για την υγεία του. Χρησιμοποιείστε εικόνες και ενημερωτικό υλικό από έγκυρες πηγές ή παροτρύνετέ το να συζητήσει με πρόσωπα που εμπιστεύεται.

Η αλήθεια είναι πως οι υπολογιστές και πιο συγκεκριμένα το διαδίκτυο γίνονται η πλατεία της πόλης για το παγκόσμιο χωριό του αύριο. Μπορεί, όμως, να είμαστε πλούσιοι σε πληροφορία, αλλά φτωχοί σε χρόνο. Πρέπει να μάθουμε, λοιπόν, πώς να επιλέγουμε μόνο τα καλύτερα και τα πιο χρήσιμα για να τον αφιερώνουμε αποκλειστικά εκεί και βέβαια, το ίδιο να διδάξουμε και στα παιδιά μας!