Οι υφάντρες των Ανωγείων - Εκθεση φωτογραφίας της Μαρίας Χουλάκη

Η έκθεση φωτογραφίας της Μαρίας Χουλάκη, αποτελεί μια χειρονομία σεβασμού και ανα-γνώρισης προς τις υφάντρες των Ανωγείων για την τεράστια συλλογική προσπάθεια που κατέβαλαν, τόσο για τη συνοχή του κοινωνικού ιστού όσο και για την ανεκτίμητη συμβολή τους στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτης.

Η πρώτη παρουσίαση της έκθεσης στο Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής, θεωρείται αναγκαία, ως φόρος τιμής στον τόπο και τις υφά-ντρες του.

Η Μαρία Χουλάκη αναφέρει, στο επιμελητικό της κείμενο.

Η φωτογραφική έκθεση <<Οι Υφάντρες των Ανωγείων, εικαστική αφήγηση, υφές και συλλογική μνήμη>>  προάγει την υφαντική τέχνη ως ζωντανό φορέα μνήμης, ταυτότητας και γυναικείας εμπειρίας και οχι μόνο ως λαογραφικό τεκμήριο.

Με αφορμή τον πίνακα του λαϊκού ζωγράφου Αλκιβιάδη Σκουλά (Γρυλιού), η φωτογράφος Μαρία Χουλάκη ανατρέχει στις παλαιότερες υφάντρες των Ανωγείων και τις φωτογραφίζει με φόντο τα έργα τους. Η παρουσίαση των φωτογραφιών πλαισιώνεται από τα αυθεντικά υφαντά, περίτεχνες χειροποίητες δημιουργίες, μιας διαχρονικά γυναικείας τέχνης.

Το έργο του Αλκιβιάδη Σκουλά, συμπεριλαμβάνεται στα εκθέματα της έκθεσης και ανήκει στην προσωπική συλλογή της Μαρίας Χουλάκη.

Οι γυναίκες των Ανωγείων ζώντας και μεγαλώνοντας τα παιδιά τους, στο ορεινό περιβάλ-λον του Ψηλορείτη, συντονίζουν την καθημερινότητά τους με τον κύκλο της φύσης, τη βιο-ποικιλότητα και τη χειροτεχνία.

Η συνύπαρξη της φωτογραφικής εικόνας με τα αυθεντικά υφαντά στον εκθεσιακό χώρο, συγκροτεί ένα ενιαίο εικαστικό περιβάλλον πολλαπλών αναγνώσεων, όπου η εικόνα και το αντικείμενο λειτουργούν συμπληρωματικά. Η προσέγγιση αυτή υ-περβαίνει τις συμβατικές μορφές παρουσίασης της παράδοσης και εισάγει ένα σύγ-χρονο μοντέλο καλλιτεχνικής πρακτικής, στο οποίο η φωτογραφία ενεργοποιεί τη μνήμη αντί να την αναπαριστά.

Παράλληλα, η έκθεση συνδέεται οργανικά με την πρόσφατη αναβίωση της υφαντικής τέ-χνης στα Ανώγεια, μέσω θεσμικών εκπαιδευτικών δράσεων (Πιλοτικό Πρόγραμμα Υφαντι-κής, ΚΕΔΙΒΙΜ και ΠΑ.Δ.Α, χρηματοδοτούμενο από το ΥΠΠΟ), ενισχύοντας τη συνέχεια α-νάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Η φωτογραφία λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην τοπική κοινότητα και την κοινωνία, εστιάζοντας στην πολιτισμική αξία της υ-φαντικής μέσα από ένα σύγχρονο, κατανοητό και εικαστικά τεκμηριωμένο πλαίσιο. 

Η έκθεση προτείνει έναν χώρο όπου το υφαντό είναι ταυτόχρονα εικόνα και ύλη, παρελθόν και παρόν, προσωπική ιστορία και συλλογική μνήμη. Στο πλαίσιο της έκ-θεσης, ο όρος «υφές» δεν χρησιμοποιείται περιγραφικά, αλλά ως εννοιολογικό ερ-γαλείο που συνδέει τη φωτογραφική επιφάνεια με τα υλικά, τις χειρονομίες και τον χρόνο της υφαντικής διαδικασίας, αναδεικνύοντας τη μνήμη ως βιωμένη και απτή εμπειρία.

Οι εκπαιδευτικές δράσεις που θα πλαισιώσουν την έκθεση, αποτελούν αναπόσπαστο μέ-ρος του καλλιτεχνικού και επιμελητικού σχεδιασμού και όχι συμπληρωματική δραστηριότη-τα. Στόχος τους είναι η μετάδοση της άυλης γνώσης της υφαντικής μέσα από βιωματικές, συμμετοχικές και σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους, σε άμεση συνάφεια με τους στόχους της καλλιτεχνικής παιδείας. Η εκπαιδευτική διαδικασία θα συνεχιστεί και μέσα απο το πρό-γραμμα του Κ.Ε.ΠΕ.Α.  Ανωγείων, για την ευρύτερη ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας.

ΕΚΘΕΣΗ

Επιμέλεια και σχεδιασμός έκθεσης: Μαρία Χουλάκη

Φωτογραφίες: Μαρία Χουλάκη

Φιλοξενία έκθεσης: Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής, επιστημονική Διευθύντρια 

Χριστίνα Τριποδιανάκη

Μουσική performance: Νίκη Ξυλούρη

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Ζωή Παπαδάκη: ΕΡΓΑΣΤΙΝΗ, εκπαιδεύτρια υφαντικής 

Ζαχαρένια Κεφαλογιάννη, Αγάπη Καλομοίρη: Κ.Ε.ΠΕ.Α Ανωγείων

Μαίρη Μπαγκέρη:Σταυράκειο Γενικό Λύκειο Ανωγείων 

Στασινού Δήμητρα:Γυμνάσιο Ανωγείων

Άννα Καρατζάνη: Επίκουρη καθηγήτρια ΠΑ.Δ.Α

Συντονίστρια Προγράμματος Υφαντικής ΥΠ.ΠΟ

Γιώργης Α. Καλομοίρης: Ψηφιακή  αξιοποίηση φωτογραφικών αρχείων,

Αρχαιολόγος Πολιτιστικός Διαχειριστής (Msc², Phdc) 

Συν-ιδρυτής και επιμελητής Αργαστήρι Culture- Tech- Innovation

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κρήτη - μεταναστευτικό: Νέες αφίξεις στα νότια - Τεράστια η πίεση που δέχεται το νησί