Κρήτη: Απογοήτευση για τις τιμές του ελαιολάδου και προτάσεις για απόσυρση όπως στην Ισπανία

Σε κλίμα έντονης απογοήτευσης και αβεβαιότητας ξεκίνησε η φετινή ελαιοκομική περίοδος για τους παραγωγούς της Κρήτης. Παρά τις αρχικές προσδοκίες για μια πλούσια σοδειά που μπορεί να αγγίξει ακόμη και τους 100.000 τόνους, οι ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια διπλή μέγγενη: τις χαμηλές τιμές παραγωγού, που αυτή την περίοδο κινούνται στα «ψίχουλα» των 3,20 έως 3,40 ευρώ το κιλό, και ταυτόχρονα το δυσβάσταχτο κόστος των ημερομισθίων για τη συγκομιδή.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τοπικό ή εγχώριο. Όπως αναδείχθηκε σε  συζήτηση στην εκπομπή του Λευτέρη Βαρδάκη στο «Ράδιο Κρήτη», οι ρίζες της κρίσης εκτείνονται μέχρι τις Βρυξέλλες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να αφήνει απροστάτευτους τους ευρωπαίους παραγωγούς απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό από τρίτες χώρες. Μιλώντας στην εκπομπή, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εμπάρου, Γιώργος Περογιαννάκης, μετέφερε με δραματικό τόνο την ψυχολογία και το αδιέξοδο των παραγωγών της υπαίθρου. Όπως επεσήμανε, το οικονομικό αποτύπωμα της φετινής χρονιάς προδιαγράφεται άκρως ελλειμματικό. Η δραματική έλλειψη εργατών γης έχει οδηγήσει τα μεροκάματα σε ανεξέλεγκτη άνοδο, αγγίζοντας ή και ξεπερνώντας σε πολλές περιπτώσεις τα 70 ευρώ την ημέρα.

Η δυσαναλογία αυτή —με τις τιμές του λαδιού καθηλωμένες σε εξευτελιστικά επίπεδα και το κόστος μαζέματος στα ύψη— εκμηδενίζει κάθε πιθανότητα κέρδους και καθιστά τη συγκομιδή ασύμφορη, με πολλούς παραγωγούς να σκέφτονται ακόμη και να αφήσουν τους ελαιώνες τους ασυγκόμιστους. Στη ρίζα του προβλήματος της πτώσης των τιμών αναφέρθηκε εκτενώς στην ίδια εκπομπή και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΑΣΟΕΕ), Γιώργος Κατσούλης. Ο κ. Κατσούλης έστρεψε τα βέλη του προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζοντας τις σοβαρές ευθύνες των Βρυξελλών για την πολιτική των «ανοιχτών συνόρων» στις εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες, με κυριότερο παράδειγμα την Τυνησία.

Πως επηρεάζουν τις τιμές Τυνησία και άλλες χώρες - Το παράδειγμα της Ισπανίας

Οι αφορολόγητες ή χαμηλά δασμολογημένες εισαγωγές χιλιάδων τόνων τυνησιακού ελαιολάδου, το οποίο παράγεται με μηδαμινό κόστος και χωρίς τις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές, κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να συμπιέζονται τεχνητά οι τιμές προς τα κάτω, πλήττοντας καίρια τον υγιή ανταγωνισμό εντός της Ε.Ε. και οδηγώντας σε οικονομική ασφυξία τους Έλληνες, τους Ιταλούς και τους Ισπανούς ελαιοπαραγωγούς, οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να τηρούν αυστηρά και κοστοβόρα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα.Προκειμένου να ανακοπεί αυτή η καταστροφική πορεία, ο πρόεδρος του ΣΑΣΟΕΕ τόνισε ότι θα πρέπει να εξεταστεί άμεσα το ενδεχόμενο της αποθεματοποίησης (ιδιωτικής αποθήκευσης), ακολουθώντας το παράδειγμα της Ισπανίας. Όπως εξήγησε ο κ. Κατσούλης, σε περιόδους μεγάλης παραγωγής ή έντονης πίεσης των τιμών, η Ισπανία εφαρμόζει το εργαλείο της αποθεματοποίησης ως μια μορφή «τεχνητής απόσυρσης» συγκεκριμένων ποσοτήτων ελαιολάδου από την αγορά. Με την ελεγχόμενη μείωση της άμεσης προσφοράς, επιτυγχάνεται η συγκράτηση της κατρακύλας των τιμών και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ανάκαμψή τους, προσφέροντας ένα δίχτυ ασφαλείας στο εισόδημα του παραγωγού.

Συγκεκριμένα η κυβέρνηση της Ισπανίας προχωρά σε μια πρωτοφανή παρέμβαση στην αγορά, επιβάλλοντας την υποχρεωτική απόσυρση και αποθήκευση του 12% της ετήσιας παραγωγής ελαιολάδου για να ανακόψει την κατακόρυφη πτώση των τιμών παραγωγού. Η απόφαση αυτή ελήφθη από το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας και ενεργοποιεί για πρώτη φορά σχετική νομοθεσία, καθώς η επικείμενη μεγάλη συγκομιδή της περιόδου 2026-2027 (που υπολογίζεται περίπου στους 1,6 εκατομμύρια τόνους), σε συνδυασμό με τα περσινά αποθέματα, απειλούσε με κατάρρευση την αγορά. Αποσύρονται περίπου 188.000 τόνοι ελαιολάδου. Η υποχρεωτική κατακράτηση στα ελαιοτριβεία τίθεται σε ισχύ άμεσα και θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.  Το βάρος της προσωρινής αποθήκευσης πέφτει στους ίδιους τους παραγωγούς, καθώς δεν προβλέπεται κρατική αποζημίωση. Το μέτρο αυτό στοχεύει τεχνητά στον περιορισμό της προσφοράς, ώστε να σταθεροποιηθούν οι τιμές που δέχονταν έντονες πιέσεις τις τελευταίες εβδομάδες. Ωστόσο, μένει να φανεί στην πράξη πώς θα επηρεάσει τη συνολική αγορά της Μεσογείου (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας)

Λάδι σε νοσοκομεία και στρατόπεδα

Παράλληλα, οι κ.κ. Κατσούλης και Περογιαννάκης εστίασαν στις εγχώριες στρεβλώσεις της αγοράς και στον τρόπο διάθεσης του προϊόντος. Αναφέρθηκαν εκτενώς στην ανάγκη να βρεθούν τρόποι διάθεσης  ελαιολάδου στη μαζική εστίαση, τις ταβέρνες και τα ξενοδοχεία της Κρήτης, ώστε να διασφαλίζεται η κατανάλωση επώνυμου, ντόπιου ελαιολάδου και όχι υποβαθμισμένων σπορελαίων ή εισαγόμενων μειγμάτων. Την ίδια στιγμή, η ραδιοφωνική συζήτηση έφερε στο φως ένα μείζον ερώτημα την κατανάλωση ελαιολάδου σε μεγάλες δημόσιες δομές , όπως είναι τα δημόσια νοσοκομεία και οι ένοπλες δυνάμεις (στρατόπεδα). Όπως επισημάνθηκε, παραμένει εντελώς θολό το τοπίο για το αν και σε τι ποσοστό οι δομές αυτές χρησιμοποιούν ελληνικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ή αν, στο όνομα των μειοδοτικών διαγωνισμών και του χαμηλότερου κόστους, καταλήγουν να προμηθεύονται αμφιβόλου ποιότητας εισαγόμενα έλαια.

Στη Βουλή το ελαιόλαδο

Για το θέμα αυτό ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Βαρδάκης, είχε δεσμευτεί στην ίδια εκπομπή του «Ράδιο Κρήτη» ότι θα μεταφέρει το θέμα άμεσα στο ελληνικό κοινοβούλιο. Ο κ. Βαρδάκης αναμένεται να καταθέσει άμεσα σχετική ερώτηση προς τους αρμόδιους υπουργούς, ζητώντας επίσημα στοιχεία και ξεκάθαρες απαντήσεις για τις προδιαγραφές των διαγωνισμών σίτισης στα νοσοκομεία και στον στρατό. Παράλληλα, ο βουλευτής δεσμεύτηκε να πιέσει την κυβέρνηση για τη λήψη έκτακτων μέτρων στήριξης των παραγωγών, τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την αποθεματοποίηση, αλλά και τη λήψη αυστηρότερων μέτρων ελέγχου των εισαγωγών από τρίτες χώρες που εξοντώνουν τον κρητικό ελαιώνα.

Διαβάστε επίσης: 

Κρήτη: Τρεις επιχειρήσεις διάσωσης για 17 γυναίκες και παιδιά – Συναγερμός για ανήλικο ΑΜΕΑ

Ηράκλειο - Τραγωδία Γεροποτάμου: Εισαγγελική πρόταση για απαλλαγή του πρώην δημάρχου Φαιστού