Κρήτη: «Βιτρίνα για φωτογραφίες» το ΙΤΕ: Κρατική εγκατάλειψη και κίνδυνος κατάρρευσης για το κόσμημα της ελληνικής έρευνας

Η υποκρισία γύρω από την ελληνική αριστεία σε όλο της το μεγαλείο. Το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), ένας οργανισμός-κόσμημα με παγκόσμια ακτινοβολία και πρωτοπόρα επιτεύγματα, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με τη συνειδητή κρατική εγκατάλειψη. Το ΙΤΕ αποτελεί το πιο φωτεινό παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει η χώρα όταν επενδύει στη γνώση και την εξωστρέφεια. Αν όμως η πολιτεία συνεχίσει να το αντιμετωπίζει ως μια βιτρίνα για φωτογραφίες και εγκαίνια, αφήνοντας τους ίδιους τους ερευνητές στη μοίρα τους, το «κόσμημα» της ελληνικής έρευνας κινδυνεύει άμεσα με εσωτερική κατάρρευση και συρρίκνωση. Μιλώντας στο Ράδιο Κρήτη και η εκπομπή του Λευτέρη Βαρδάκη, ο πρόεδρος του συλλόγου εργαζομένων του ΙΤΕ Κώστας Χατζηγιαννάκης, αναφέρθηκε αναλυτικά στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ίδρυμα.

 Πίσω από τις φιέστες των εγκαινίων και τις βαρύγδουπες πολιτικές δηλώσεις, η πραγματικότητα είναι σοκαριστική: το Ιδρυμα αφήνεται στη μοίρα του, η χρηματοδότηση στραγγαλίζεται και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι που το απογείωσαν οδηγούνται στην έξοδο με την κυνική προτροπή: «ψάξτε για δουλειά». Είναι να απορεί κανείς πώς αυτό το κέντρο συνεχίζει να διαπρέπει διεθνώς, την ώρα που η πολιτεία του γυρνά την πλάτη. Το ΙΤΕ παραμένει ο απόλυτος πρωταθλητής στην Ελλάδα σε χρηματοδοτήσεις ERC (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας), κερδίζοντας τις πιο ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις. Πρόσφατα, με το ERC Starting Grant 2026, το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών απέδειξε ξανά την παγκόσμια υπεροχή του. Από τα κλιματικά μοντέλα του έργου urbisphere μέχρι τον επίγειο δορυφορικό σταθμό για το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, το ΙΤΕ παράγει έργο που ζηλεύουν τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του πλανήτη. Κι όμως, αυτό το ερευνητικό θαύμα συντηρείται αποκλειστικά από το πείσμα των ανθρώπων του, και όχι από την κρατική μέριμνα.

Το έγκλημα της υποχρηματοδότησης και η «σφαγή» των Συμβάσεων

Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, επισημαίνει ο κ. Χατζηγιαννάκης με τους εργαζόμενους να έχουν ξεσηκωθεί, προχωρώντας σε δυναμικές κινητοποιήσεις και στάσεις εργασίας, καταγγέλοντας ένα κύμα μαζικών απολύσεων μέσω της μη ανανέωσης συμβάσεων. Όταν οι εργαζόμενοι διαμαρτυρήθηκαν για το γεγονός ότι μένουν στον δρόμο επειδή τελείωσαν τα κονδύλια, η επίσημη απάντηση της διοίκησης ήταν ένα ωμό και προκλητικό «να ψάξετε για άλλη δουλειά». Αντί να βρεθούν λύσεις για τους επιστήμονες που έχτισαν το οικοδόμημα του ΙΤΕ, τους δείχνουν την πόρτα της εξόδου.

Ντουβάρια εκατομμυρίων, εργαζόμενοι στην εξαθλίωση

Το θέατρο του παραλόγου συμπληρώνεται από τη διαχείριση των κονδυλίων. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τα 56 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης που κατευθύνονται σε κτιριακές υποδομές. Όμως, τι να τα κάνεις τα υπερσύγχρονα κτίρια όταν δεν υπάρχει τακτική κρατική χρηματοδότηση για να πληρωθούν οι ερευνητές που θα δουλέψουν μέσα σε αυτά;

Αυτή η  πολιτική οδηγεί σε:

Βίαιο Brain Drain: Κορυφαία μυαλά αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα επειδή μένουν απλήρωτοι ή χωρίς ενεργές συμβάσεις.

Γήρανση και Στασιμότητα: Οι ερευνητικές ομάδες αποδεκατίζονται και η πολύτιμη τεχνογνωσία ετών χάνεται οριστικά.

Καθεστώς Ομηρίας: Εκατοντάδες εργαζόμενοι ζουν σε μόνιμη ανασφάλεια, χωρίς να ξέρουν αν τον επόμενο μήνα θα έχουν δουλειά.

Ώρα Ευθυνών: Δεν πάει άλλο

Οι εργαζόμενοι όπως είπε ο πρόεδρος του συλλόγου απαιτούν εδώ και τώρα έκτακτη κρατική επιχορήγηση. Το ΙΤΕ δεν είναι η βιτρίνα κανενός υπουργού για να κόβει κορδέλες. Είναι ένα εθνικό κεφάλαιο που αυτή τη στιγμή κατακρεουργείται. Αν το κράτος συνεχίσει να αφήνει τους ερευνητές στη μοίρα τους, η κατάρρευση αυτού του διεθνούς κοσμήματος θα βαρύνει αποκλειστικά εκείνους που επέλεξαν να το στραγγαλίσουν οικονομικά. Το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας  αποτελεί αναμφισβήτητα τη «ναυαρχίδα» της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας και ένα από τα κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Ευρώπης. Ωστόσο, πίσω από τις λαμπερές τελετές εγκαινίων νέων κτιρίων, η καθημερινότητα των ανθρώπων που παράγουν αυτό το έργο κρύβει μια ζοφερή πραγματικότητα: τη χρόνια υποχρηματοδότηση, τον κίνδυνο μαζικών απολύσεων και μια κρατική αδιαφορία που αφήνει το ίδρυμα «στη μοίρα του». Τα επιτεύγματα του ΙΤΕ σε παγκόσμιο επίπεδο προκαλούν δέος. Διαθέτοντας 10 ερευνητικά ινστιτούτα, το Ίδρυμα αποτελεί τον πρώτο οργανισμό στην Ελλάδα σε αριθμό χρηματοδοτούμενων έργων από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) —τις πλέον ανταγωνιστικές και απαιτητικές επιχορηγήσεις στην Ευρώπη.

Αυτή η διεθνής καταξίωση, ωστόσο, δεν μεταφράζεται σε ασφάλεια για το προσωπικό. Ο Σύλλογος Εργαζομένων στο ΙΤΕ (ΣΕΙΤΕ) και ο Σύλλογος Ερευνητών προχώρησαν σε δυναμικές κινητοποιήσεις και στάσεις εργασίας, εκπέμποντας σήμα κινδύνου για τη βιωσιμότητα των θέσεων εργασίας τους. Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν μαζικές απολύσεις μέσω της μη ανανέωσης συμβάσεων εργασίας. Σύμφωνα με τις επίσημες τοποθετήσεις τους, η απάντηση που έλαβαν από τη διοίκηση στις αντιδράσεις τους για τη λήξη των συμβάσεων ήταν η κυνική προτροπή «να ψάξετε για δουλειά».

«Είναι ειρωνικό να ανακοινώνονται ρεκόρ επιτευγμάτων και να επεκτείνονται οι υποδομές, την ώρα που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι οδηγούνται στην έξοδο λόγω έλλειψης κονδυλίων» αναφέρει ο κ. Χατζηγιαννάκης. Το μεγαλύτερο παράδοξο εντοπίζεται στη διαφορά μεταξύ υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού. Ενώ το ΙΤΕ υλοποιεί μεγάλες κτιριακές επενδύσεις ύψους 56 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, η τακτική κρατική χρηματοδότηση για τη λειτουργία του παραμένει απελπιστικά ελλιπής. Η έλλειψη σταθερού οργανωτικού πλαισίου οδηγεί σε γήρανση του προσωπικού και αδυναμία ανανέωσης των ερευνητικών ομάδων, διαρροή εγκεφάλων (Brain Drain), καθώς κορυφαίοι επιστήμονες μένουν απλήρωτοι ή χωρίς σύμβαση και αναγκάζονται να φύγουν στο εξωτερικό, απώλεια πολύτιμης τεχνογνωσίας που χτίστηκε με κόπο τις προηγούμενες δεκαετίες. Οι εργαζόμενοι ζητούν άμεσα έκτακτη κρατική επιχορήγηση για να καλυφθούν οι τρέχουσες ανάγκες και να μην πληρώσει το προσωπικό τα «σπασμένα» της υποχρηματοδότησης.

Διαβάστε επίσης:

Νοσοκομείο Αγίου Νικολάου: "Καμπανάκι" κινδύνου για την ΜΕΘ - Μένει με 2 γιατρούς

Ηράκλειο: Ελεύθερος ο 26χρονος που πιάστηκε με τα 688 γραμμάρια κάνναβης