Έφτασε η μεγάλη ώρα για το Ηράκλειο και το Δήμο, με την παραχώρηση των Ενετικών Τειχών να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα των τελευταίων ετών.  Το μεσημέρι στο υπουργείο Πολιτισμού,  υπογράφεται η προγραμματική σύμβαση από την υπουργό Λίνα Μενδώνη ,το Δήμαρχο Ηρακλείου Αλέξη Καλοκαιρινό, τον  Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη και τον Οργανισμό Ανάπτυξης και Διαχείρισης Πολιτιστικών Πόρων. Παράλληλα θα συζητηθεί και το σημαντικό έργο της ανάπλασης των Νεωρίων που θα χρηματοδοτηθεί από την Περιφέρεια και έχει ενταχθεί στη Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Ηρακλείου.

Όπως έχει επισημαίνει και στο Δημοτικό Συμβούλιο ο Δήμαρχος Ηρακλείου , η παραχώρηση των Τειχών είναι μια καλή στιγμή, αλλά και μια μεγάλη ευθύνη, η ένταξή τους στη ζωή των δημοτών, η οποία γίνεται πράξη μέσα από συντονισμένη δουλειά, πολλών ετών τονίζοντας την ιστορική σημασία αλλά και τη θεσμική ευθύνη που αναλαμβάνει η πόλη.

 Η σύμβαση περιλαμβάνει 34 επιμέρους παρεμβάσεις (μελέτες, έργα, υποδομές), όπως η αντιδιαβρωτική προστασία της παράκτιας ζώνης, η στατική αποκατάσταση του παραθαλάσσιου τμήματος των Τειχών,  η δημιουργία προσβάσιμων διαδρομών και πλήθος πολιτιστικών δράσεων. Η διάρκεια της σύμβασης είναι δεκαετής, με δυνατότητα ανανέωσης.

Τα έργα και οι παρεμβάσεις που περιλαμβάνονται στην Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης για τα Ενετικά Τείχη, συνοπτικά:

- Η ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος σήμανσης και προβολής του ισόπεδου τμήματος των Τειχών, από τον προμαχώνα του Αγ. Ανδρέα έως τον προμαχώνα Βιτούρι, με τη δημιουργία μιας γραμμικής πορείας που θα αναδεικνύεται με σημειακές επεμβάσεις, κατά μήκος ενός ανοικτού και μη διακοπτόμενου οπτικού πεδίου.

- Η δημιουργία μόνιμης Έκθεσης Ενθυμημάτων Εθνικής Αντίστασης στη Στοά Μακάσι, με εργασίες διαμόρφωσης εσωτερικά και εξωτερικά του χώρου, για να αποτελέσει ένα συμβολικό χώρο Μνήμης της Εθνικής Αντίστασης της Κρήτης.

- Οι αρχαιολογικές έρευνες και οι εργασίες για την στερέωση και τη στατική αποκατάσταση του παραθαλάσσιου τμήματος των Ενετικών Τειχών Ηρακλείου.

- Η μελέτη αντιδιαβρωτικής προστασίας της παράκτιας ζώνης της παλιάς Ηλεκτρικής, στον κόλπο του Δερματά και στην περιοχή δυτικά του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, όπου έχει διαπιστωθεί έντονη διάβρωση.

- Η οργάνωση εποπτικής έκθεσης για την ιστορία της πόλης του Ηρακλείου με τίτλο «Ηράκλειο - 40 αιώνες ιστορίας» στην πύλη Παντοκράτορα.

- Η μελέτη σύνδεσης του προμαχώνα του Αγίου Ανδρέα με το θαλάσσιο τείχος, με σκοπό τη σύνδεση και των πεζοδρόμων – ποδηλατοδρόμων των τειχών, με τα ήδη διαμορφωμένα δίκτυα στο δυτικό παραλιακό μέτωπο.

- Η μελέτη διαμόρφωσης χώρων στάθμευσης επισκεπτών του μνημείου, καθώς και τουριστικών λεωφορείων, σε τμήματα του μνημείου όπως στα εσωτερικά πρανή των προμαχώνων Αγ. Ανδρέα Παντοκράτορα, στην Λ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, στο μικρό τριγωνικό πλάτωμα που έχει διαμορφωθεί σε επίπεδο λίγο ψηλότερο από τη λεωφόρο Πλαστήρα, εσωτερικά του προμαχώνα Μαρτινέγκο, στο τμήμα της ανατολικής  τάφρου του προμαχώνα Ιησού, επί της οδού Χαρ. Τρικούπη και στο τμήμα της ανατολικής τάφρου περιμετρικά του ερειπωμένου κτηρίου των Κυλινδρόμυλων Καστρινάκη, επί της Λ. Ικάρου.

- Η μελέτη ανάδειξης και αποκατάστασης των χαμηλών πλατειών και στοών των Ενετικών Τειχών, με τη δημιουργία χώρων επίσκεψης, πολιτιστικών εκδηλώσεων και  αναψυχής. Οι χώροι αυτοί είναι:

- Η βορειοδυτική χαμηλή πλατεία και στοά του προμαχώνα Παντοκράτορα,

- Η βορειοδυτική χαμηλή πλατεία (νυν ανοιχτό θέατρο Βηθλεέμ) και η νοτιοανατολική χαμηλή πλατεία (νυν ανοιχτός κινηματογράφος Βηθλεέμ) του προμαχώνα Βηθλεέμ, με τις αντίστοιχες στοές.

- Η δυτική χαμηλή πλατεία του προμαχώνα Μαρτινέγκο.

- Η βορειοανατολική χαμηλή πλατεία (πλησίον της έκθεσης Ν. Καζαντζάκη) του προμαχώνα Ιησού,

- Η νοτιοδυτική χαμηλή πλατεία και στοά του προμαχώνα Βιτούρι,

- Το βορειοανατολικό τμήμα του προμαχώνα Βιτούρι (νυν άλσος προσκόπων),

- Η πύλη του Αγίου Γεωργίου.

- Η ομώνυμη πύλη του προμαχώνα Σαμπιονάρα.

- Η μελέτη φωτισμού ανάδειξης του συνόλου του μνημειακού περιβόλου, των πυλών και της τάφρου.

- Η μελέτη προσβασιμότητας (κάθετη σύνδεση) στον επιπρομαχώνα Μαρτινέγκο (τάφος Ν. Καζαντζάκη).

- Η επικαιροποίηση της οικονομοτεχνικής μελέτης για τη διαχείριση και λειτουργία του μνημείου της ενετικής οχύρωσης και η δημιουργία Κανονιστικού Πλαισίου.

- Η εκπόνηση γενικού σχεδίου Master-Plan για την παραλιακή ζώνη (παράκτιο τείχος και ευρύτερη περιοχή των Ενετικών Νεωρίων), προκειμένου να προσδιοριστούν οι χρήσεις και οι μελλοντικές παρεμβάσεις στο παραλιακό μέτωπο.

- Η μελέτη εξωραϊσμού, ανάπλασης και διαμόρφωσης της δυτικής τάφρου της οδού Εφόδου.

- Η μελέτη εξωραϊσμού – διαμόρφωσης της δυτικής τάφρου του προμαχώνα Βηθλεέμ και του προμαχώνα Μαρτινέγκο, από το Κομμένο Μπεντένι έως το Κηποθέατρο Ν. Καζαντζάκη, με χώρους άθλησης και αναψυχής, η μελέτη ανακαίνισης του αναψυκτήριου και απομάκρυνσης της Υπηρεσίας Πρασίνου του Δήμου Ηρακλείου από την τάφρο.

- Η επικαιροποίηση της μελέτης για τη στερέωση, αποκατάσταση και στατική επάρκεια των στρογγυλών τμημάτων και του Προμαχώνα Μαρτινέγκο.

- Η μελέτη διαμόρφωσης και ανάπλασης του πάρκου Νεολαίας που βρίσκεται στην ανατολική τάφρο των τειχών, κάτω από τον Προμαχώνα Σαμπιονάρα.

- Η μελέτη διαμόρφωσης και ανάπλασης του Προμαχώνα Σαμπιονάρα, νυν εγκαταστάσεις ΟΑΑ Ηρακλείου.

- Η προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ασφαλείας με κάμερες για την προστασία και εποπτεία του μνημείου.

- Η δημιουργία και λειτουργία βάσης δεδομένων για το Μνημείο της ενετικής οχύρωσης Ηρακλείου, με σκοπό την  καταγραφή επεμβάσεων και την εν γένει παρακολούθηση του αντικειμένου της ΠΣΠΑ.

- Οι πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και αθλητικές εκδηλώσεις στα Ενετικά Τείχη με τη συμμετοχή κοινού σε όλη τη διάρκεια του έτους. Μεταξύ αυτών, το «Φεστιβάλ των Τειχών - Candia Walls Festival» του Δήμου Ηρακλείου, ένας νέος θεσμός που έχει ως στόχο την ανάδειξη και ενσωμάτωση των Ενετικών Τειχών της πόλης στην πολιτιστική ζωή των κατοίκων της και των επισκεπτών της. Το Υπουργείο Πολιτισμού θα συνεχίσει να συντρέχει την διοργάνωση του Φεστιβάλ των Τειχών καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της ΠΣΠΑ.

-Η προσωρινή μετατόπιση των γηπέδων αντισφαίρισης από το χώρο της τάφρου Sabbionara – Bembo – Αγ. Φραγκίσκου.

- Η διαμόρφωση της ευρύτερης περιοχής της πλατείας Κόρακα στην οδό Μάχης Κρήτης μέχρι τη συμβολή με την οδό Εφόδου.

- Η αποκατάσταση και ένταξη νέων χρήσεων του συγκροτήματος των Δυτικών Νεωρίων και της Αποθήκης Άλατος στο Βενετσιάνικο Λιμάνι του Ηρακλείου, μέσα από μια συνολική πρόταση αποκατάστασης.

- Η στερέωση και αποκατάσταση του ευθύγραμμου τμήματος κορτίνα Μπέμπο – Αγ. Φραγκίσκου και το αντίστοιχο καμπύλο τμήμα (orecchione).

- Η στερέωση και αποκατάσταση του τμήματος των ενετικών τειχών Ηρακλείου στην ανατολική πλευρά του Προμαχώνα Sabbionara με το αντίστοιχο orecchione.

- Η λήψη μέτρων ασφαλείας, προστασίας και άρσης ετοιμορροπίας σε σημεία του μνημείου που χρήζουν άμεσης αποκατάστασης λόγω επικινδυνότητας.

- Το ετήσιο έργο συντήρησης και συνεχούς αποκατάστασης ζημιών του μνημείου, καθώς και της παρακολούθησης για την προστασία του.

Τα Ενετικά Νεώρια του Ηρακλείου

Το σύνολο των Νεωρίων του Ηρακλείου εντάσσονται στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κρήτης, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και προϋπολογισμό 10.100.000 ευρώ, μέσα την Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Ηρακλείου με τα κονδύλια τα οποία κατανέμονται από την Περιφέρεια Κρήτης. Υπενθυμίζεται ότι η Δημοτική Αρχή τροποποίησε το σχέδιο της ΣΒΑΑ του Δήμου Ηρακλείου εντάσσοντας το έργο αποκατάστασης και νέων χρήσεων του συγκροτήματος των Δυτικών Νεωρίων, της Αποθήκης Άλατος και της Δυτικής Αποθήκης, προϋπολογισμού 5.270.000. Με απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ακολούθησε η προσθήκη και του Ανατολικού Νεώριου και της Δεξαμενής Ζάνε, η ένταξη δηλαδή του μνημείου ως ενιαίου συνόλου, όπως έχει μελετηθεί από την ομάδα του Πολυτεχνείου Κρήτης υπό τον καθηγητή αρχιτεκτονικής Νίκο Σκουτέλη.

Τα Νεώρια θα γίνουν ξανά επισκέψιμα και θα ενταχθούν στην καθημερινότητα της πόλης. Θα αλλάξουν την εικόνα του ενετικού λιμανιού και θα προσφέρουν νέους χώρους πληροφόρησης και φιλοξενίας εκθέσεων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, περίπου 2.500 τ.μ.. Ειδικότερα:

Δυτική Αποθήκη 180 τ.μ.: Θα χρησιμοποιηθεί ως σημείο ενημέρωσης των επισκεπτών. Το δώμα διαμορφώνεται ως υπαίθριος χώρος ανάπαυσης και θέασης

Δυτικά Νεώρια (τέσσερις θόλοι) 840 τ.μ.: Εκθεσιακοί χώροι, με κεντρικό άξονα την ναυπηγική τέχνη, αλλά και με ευελιξία για την πραγματοποίηση περιοδικών εκθέσεων χωρίς θεματικό περιορισμό.

Αποθήκη Άλατος, 320 τ.μ.: Πολυχρηστική αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, εκδηλώσεων λόγου και δημόσιων συναντήσεων.

Ανατολικά Νεώρια, 770 τ.μ.: Ανοιχτός χώρος για υπαίθριες εκθέσεις - εκθέσεις γλυπτικής. Είσοδος στη δεξαμενή Ζάνε.

Δεξαμενή Ζάνε, 670 τ.μ.: Έκθεση με κεντρικό άξονα τα δημόσια έργα της Βενετοκρατίας – Αίθουσα εκδηλώσεων λόγου και μουσικής.

Ο δημόσιος χώρος κίνησης και στάσης των περιπατητών. Θα αποτελέσει το συνδετικό ιστό για το σύνολο των μνημείων.

Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι το έργο συναρθρώνεται με την ανάπλαση της πλατείας 18 Άγγλων, την στερέωση του παράκτιου τείχους και το έργο της αντιδιαβρωτικής προστασίας της παράκτιας ζώνης της παλιάς Ηλεκτρικής που θα αποδώσει και δυο αστικές παραλίες στην απόληξη της συνοικίας της Αγίας Τριάδας. Έργα ενταγμένα στη ΣΒΑΑ του Δήμου Ηρακλείου, συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν 18 εκατομμυρίων ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (με εξαίρεση την ανάπλαση της Πλατείας 18 Άγγλων, που θα γίνει με ίδιους πόρους), τα οποία θα μεταμορφώσουν το παραλιακό μέτωπο που περικλείεται από τα Ενετικά Τείχη, αλλάζοντας την εικόνα και βελτιώνοντας την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής κατοίκων και επισκεπτών του Ηρακλείου.

Διαβάστε επίσης:

ΟΠΕΚΕΠΕ - συλλήψεις: Τί λέει η μητέρα του 36χρονου από την Μεσαρά (βίντεο)

Στην Αθήνα οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης - Αποφασίζουν για δυναμικές κινητοποιήσεις