Με το βλέμμα στραμμένο σε μια γρήγορη κατάληξη της σύγκρουσης, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες.
Αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας, αλλά ταυτόχρονα στέλνει σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να αναλάβει ρόλο εγγυητή για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.
«Τελειώνουμε τη δουλειά»
Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στο τελικό στάδιο της επιχείρησης, εκτιμώντας ότι οι στρατιωτικοί στόχοι μπορούν να επιτευχθούν «μέσα σε δύο εβδομάδες, ίσως και λίγο περισσότερο».
Όπως εξηγεί, ο βασικός στόχος της Ουάσιγκτον δεν ήταν η αλλαγή καθεστώτος στην Ιράν, αλλά η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων — ένας στόχος που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ήδη επιτευχθεί. «Δεν θα έχουν πυρηνικά όπλα», επιμένει, τονίζοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συνεχίζουν για να «ολοκληρώσουν το έργο» και να εξουδετερώσουν πλήρως τις σχετικές δυνατότητες.
Η διατύπωση αυτή αφήνει να εννοηθεί ότι η στρατηγική των ΗΠΑ μετατοπίζεται από την άμεση στρατιωτική πίεση προς μια φάση εκκαθάρισης και σταθεροποίησης, αν και δεν είναι σαφές ποιο θα είναι το ακριβές τέλος αυτής της διαδικασίας.
Ανοιχτό παράθυρο για συμφωνία
Παράλληλα, ο Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος για το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη δείχνει μεγαλύτερη διάθεση για διαπραγμάτευση από ό,τι στο παρελθόν.
«Θέλουν να κάνουν συμφωνία — ίσως περισσότερο απ’ ό,τι εμείς», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να λήξει ακόμη ταχύτερα εάν επιτευχθεί συμφωνία.
Η αναφορά αυτή ενισχύει το σενάριο μιας παράλληλης πορείας στρατιωτικής πίεσης και διπλωματικών επαφών, με στόχο μια ταχεία αποκλιμάκωση που θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως επιτυχία.
«Πιο λογικοί συνομιλητές»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η αναφορά του Αμερικανού προέδρου σε «μια πολύ διαφορετική ομάδα ανθρώπων» στην ιρανική πλευρά, τους οποίους χαρακτηρίζει «πιο λογικούς».
Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη πιθανών αλλαγών στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας ή, τουλάχιστον, ως προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ενισχύσει την εικόνα ότι υπάρχει περιθώριο συνεννόησης.
Σε κάθε περίπτωση, η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να στηρίξει το αφήγημα ότι η σύγκρουση μπορεί να ολοκληρωθεί όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά και πολιτικά.
Απόσταση από τα Στενά του Ορμούζ
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί ευθύνη των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταθέτοντας ουσιαστικά το βάρος σε άλλες χώρες που εξαρτώνται από τη διέλευση ενεργειακών φορτίων.
«Αν η Γαλλία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα θέλει να περάσει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από εκεί, θα πρέπει να φροντίσει η ίδια για την ασφάλειά της», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον «δεν θα έχει καμία σχέση με ό,τι συμβαίνει στο στενό».
Ένα μήνυμα προς συμμάχους και αγορές
Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου στέλνει διπλό μήνυμα. Από τη μία πλευρά, επιχειρεί να καθησυχάσει ότι η σύγκρουση πλησιάζει στο τέλος της και ότι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι έχουν επιτευχθεί. Από την άλλη, υποδηλώνει μια πιο περιορισμένη αμερικανική εμπλοκή στο επόμενο στάδιο, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση των ενεργειακών ροών.
Για τις αγορές, το μείγμα αυτό δημιουργεί αντικρουόμενα σήματα. Η προοπτική ταχείας λήξης της σύγκρουσης λειτουργεί κατευναστικά, αλλά η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ διατηρεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε υψηλά επίπεδα.
Ρούμπιο: Βλέπουμε τη γραμμή τερματισμού στον πόλεμο με το Ιράν
Σήματα αποκλιμάκωσης στέλνει η Ουάσιγκτον. Μετά τη δήλωση Τραμπ ότι ο πόλεμος θα έχει τελειώσει σε 2-3 εβδομάδες και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε ότι το τέλος της σύγκρουσης με το Ιράν βρίσκεται πλέον στον ορίζοντα, την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη ανταλλαγές μηνυμάτων μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με το Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο άμεσης συνάντησης στο μέλλον.
Μιλώντας στο Fox News, τόνισε ότι «υπάρχουν συνομιλίες σε εξέλιξη» και ότι «υπάρχει πιθανότητα για μια απευθείας συνάντηση σε κάποια στιγμή», υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ανοιχτές σε μια τέτοια εξέλιξη.
Παράλληλα, απέφυγε να θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, επιμένοντας ωστόσο ότι «μπορούμε να δούμε τη γραμμή τερματισμού», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η σύγκρουση εισέρχεται στην τελική της φάση.
Πεζεσκιάν: «Υπάρχει η βούληση για τερματισμό του πολέμου – αλλά απαιτούνται εγγυήσεις»
Το Ιράν έχει την «απαραίτητη βούληση» να τερματίσει τον συνεχιζόμενο πόλεμο με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επιδιώκει εγγυήσεις ότι η σύγκρουση δεν θα επαναληφθεί δήλωσε ο πρόεδρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν.
«Διαθέτουμε την απαραίτητη βούληση να τερματίσουμε αυτή τη σύγκρουση, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις — ιδίως οι εγγυήσεις που απαιτούνται για την αποτροπή επανάληψης της επιθετικότητας», δήλωσε ο Πεζεσκιάν σε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του, επαναλαμβάνοντας ένα βασικό αίτημα της Τεχεράνης.
Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη στάση του Ιράν ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να αποδώσουν μόνο εφόσον συνοδεύονται από αξιόπιστες δεσμεύσεις από την άλλη πλευρά .
Παράλληλα, η Τεχεράνη κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους ότι δεν έχουν επιδείξει μέχρι σήμερα επαρκή διάθεση για ουσιαστική αποκλιμάκωση, γεγονός που –όπως υποστηρίζει– δυσκολεύει την επίτευξη συμφωνίας.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής και διπλωματικής έντασης, με τις συγκρούσεις να συνεχίζονται και τις διεθνείς προσπάθειες για κατάπαυση του πυρός να παραμένουν αβέβαιες.
WSJ: Τα ΗΑΕ πιέζουν για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με τη βία – Έτοιμα να μπουν στη μάχη
Σε μια κίνηση που αλλάζει τα δεδομένα στον Περσικό Κόλπο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται έτοιμα να στηρίξουν ακόμη και στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal, που επικαλείται Άραβες αξιωματούχους, τα Εμιράτα έχουν ξεκινήσει συντονισμένη προσπάθεια να πείσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες μεγάλες δυνάμεις να προχωρήσουν σε επιχείρηση για το άνοιγμα του στρατηγικού θαλάσσιου διαύλου, ακόμη και με χρήση βίας.
Παράλληλα, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το Αμπού Ντάμπι στηρίζει την προώθηση ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο θα μπορούσε να δώσει διεθνή νομιμοποίηση σε μια τέτοια κίνηση, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες για τη συγκρότηση ευρύτερου συνασπισμού.
Η βασική εκτίμηση των Εμιράτων είναι ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τα Στενά ως μοχλό πίεσης στην παγκόσμια οικονομία, σε μια προσπάθεια να αντισταθμίσει τις στρατιωτικές πιέσεις που δέχεται.
Προς ενεργό στρατιωτικό ρόλο
Πέρα από τη διπλωματική κινητοποίηση, τα ΗΑΕ εξετάζουν και την ενεργό συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της εκκαθάρισης ναρκών και της παροχής υποστήριξης σε αποστολές ασφαλείας της ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στο τραπέζι έχει τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο κατάληψης στρατηγικών νησιών εντός του διαύλου, όπως το Άμπου Μούσα, το οποίο ελέγχεται από το Ιράν εδώ και δεκαετίες, αλλά διεκδικείται από τα Εμιράτα.
Η συζήτηση αυτή αποτυπώνει το εύρος της αλλαγής στη στρατηγική σκέψη του Αμπού Ντάμπι, το οποίο μέχρι πρόσφατα απέφευγε να εμφανιστεί ως άμεσος εμπλεκόμενος σε σύγκρουση με την Τεχεράνη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Ηράκλειο: Πρωταπριλιά... με χαλάζι και καταιγίδες (βίντεο - εικόνες)
Ιερουσαλήμ: Ο σχεδιασμός για την Τελετή του Αγίου Φωτός και τις Ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας