Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο ζήτημα: πώς να περιορίσει την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα δικαιώματα και την ασφάλεια των νέων χρηστών.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο συντονισμός όλων των κρατών-μελών είναι το κλειδί για να υπάρξουν αποτελέσματα, παρά τις δυσκολίες εφαρμογής και την πιθανή αντίδραση μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και διεθνών πολιτικών παραγόντων.

Με τη Γαλλία να προωθεί τον σχετικό νόμο, χώρες όπως η Ισπανία, η Ελλάδα, η Ολλανδία και η Δανία δηλώνουν επίσης ότι σκοπεύουν να προστατεύσουν τους ανήλικους από πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram και X.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις, ενώ το Κοινοβούλιο διεξάγει πρώτες συζητήσεις για τη ρύθμιση.

Τα «παραθυράκια» και οι δυσκολίες εφαρμογής

Προηγούμενες προσπάθειες ρύθμισης διαδικτυακών πλατφορμών έχουν δείξει ότι οι ανήλικοι βρίσκουν εύκολα τρόπους παράκαμψης των περιορισμών.

Νόμοι στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο για τον περιορισμό πρόσβασης σε πορνογραφικό περιεχόμενο παρακάμφθηκαν μέσω VPN, ενώ κάποιες εταιρείες δεν συμμορφώθηκαν πλήρως.

Ευρεία υποστήριξη στην Ευρώπη

Μελέτη της Ipsos το καλοκαίρι του 2025 σε 30 ευρωπαϊκές χώρες έδειξε ότι το 71% των πολιτών πιστεύει ότι τα παιδιά κάτω των 14 ετών δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση σε social media, με το ποσοστό να φτάνει το 74% μεταξύ γονέων.

Η πρέσβειρα της Γαλλίας για ψηφιακά ζητήματα, Κλάρα Σαπάζ, τονίζει ότι η συνεργασία πολλών χωρών είναι απαραίτητη για την αλλαγή των συνθηκών χρήσης από τα παιδιά.

Παραθέτει το παράδειγμα των νόμων για την πορνογραφία που μείωσαν κατά το ήμισυ την έκθεση ανηλίκων, συγκρίνοντάς το με τις ζώνες ασφαλείας στους δρόμους που σώζουν ζωές.

Η αυξημένη χρήση social media σχετίζεται με κατάθλιψη, άγχος, μοναξιά και προβλήματα εικόνας σώματος. Οι γονείς ανησυχούν επίσης για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, ο οποίος παραμένει δύσκολος να ελεγχθεί σε τέτοιες πλατφόρμες.

Το παράδειγμα της Αυστραλίας

Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε την πρόσβαση στα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, με έλεγχο ηλικίας υποχρεωτικό από τις εταιρείες και πρόστιμα έως 50 εκατ. αυστραλιανά δολάρια για παραβάσεις.

Παρότι εμφανίζονται δυσκολίες εφαρμογής, έχουν ήδη διαγραφεί 4,7 εκατ. λογαριασμοί ανηλίκων.

Στην ΕΕ, μόνο οι Βρυξέλλες μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις σε μεγάλες πλατφόρμες μέσω του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), γεγονός που δυσκολεύει την εφαρμογή εθνικών νόμων.

Παράλληλα, αντιδράσεις όπως αυτές του Ντόναλντ Τραμπ και πιέσεις από την τεχνολογική βιομηχανία δείχνουν ότι οι συγκρούσεις δεν θα λείψουν.

Η αντίδραση των τεχνολογικών κολοσσών

Meta και TikTok υποστηρίζουν ότι οι οριζόντιες απαγορεύσεις δεν είναι η κατάλληλη λύση και προτείνουν ελέγχους ηλικίας σε επίπεδο app store ή λειτουργικού συστήματος, προκειμένου να μειωθεί η μεταφορά προσωπικών δεδομένων και η χρήση μη ρυθμιζόμενων πλατφορμών.

Παρά την πίεση της βιομηχανίας, χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία –με ισχυρή δημόσια υποστήριξη– ώθησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δράσει πιο αποφασιστικά. Συζητούνται ηλικιακά όρια και μέθοδοι επαλήθευσης, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δηλώνει ότι «τα παιδιά πρέπει να τα μεγαλώνουν οι γονείς, όχι οι αλγόριθμοι».

Το «αγκάθι» της επαλήθευσης ηλικίας

Οι περισσότερες πλατφόρμες απαιτούν ελάχιστη ηλικία 13 ετών, βασιζόμενες στη δήλωση του χρήστη. Η Γαλλία σχεδιάζει να επιβάλει ελέγχους ηλικίας, ενώ η Επιτροπή αναπτύσσει εφαρμογή επαλήθευσης για την αποτροπή παρακάμψεων μέσω VPN.

Ο Ντάριους Στάντερσκι από την Πολωνία τονίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται νόμο εφαρμόσιμο, διαφορετικά μένει θεωρητικός. Ομοίως, οι οργανώσεις γονέων ζητούν αυστηρές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Καναδάς: Σε σοκ μετά το μακελειό - Οι αναφορές για "δράστη με φόρεμα"

Νίκος Παππάς: Διεγράφη από τον ΣΥΡΙΖΑ ο ευρωβουλευτής

Financial Times: Ο Ζελένσκι ανακοινώνει δημοψήφισμα και εκλογές στην επέτειο των 4 χρόνων πολέμου