Skip to main content
ΚΟΣΜΟΣ

Κάπνισμα: Σφίγγει ο κλοιός στην Ευρώπη – Νέες απαγορεύσεις και αυστηρότερα μέτρα έως το 2040

κάπνισμα
 clock 08:32 | 20/11/2026
writer icon newsroom ekriti.gr
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην ευρωπαϊκή αντικαπνιστική πολιτική, με τις Βρυξέλλες να εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης καπνικών προϊόντων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση της φορολογίας, η πιθανή απαγόρευση των τσιγάρων με φίλτρο και ο περιορισμός των σημείων πώλησης.

Οι προτάσεις προκάλεσαν αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Η αντίθεση της Μάλτας απέτρεψε την έκδοση απόφασης, ενώ η Ελλάδα και άλλες εννέα χώρες εξασφάλισαν ηπιότερες αυξήσεις και μεταβατική περίοδο έως το 2036.

Νέες απαγορεύσεις στο κάπνισμα

Παράλληλα, συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο η απαγόρευση των τσιγάρων με φίλτρο. Η πρόταση προωθείται και από δήμους μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, κυρίως για περιβαλλοντικούς και οικονομικούς λόγους, καθώς τα αποτσίγαρα αποτελούν σημαντικό μέρος των αστικών απορριμμάτων. Στις Βρυξέλλες, για παράδειγμα, εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 30% των καθημερινών απορριμμάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται ο ευρωπαϊκός στόχος για μια «άκαπνη Ευρώπη» έως το 2040, με ποσοστό καπνιστών κάτω από 5% του πληθυσμού.

Η Ελλάδα παραμένει ψηλά στο κάπνισμα

Παρά τις απαγορεύσεις και τα διαδοχικά μέτρα, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά καπνιστών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το 22,6% των Ελλήνων άνω των 16 ετών καπνίζει καθημερινά, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους. Η χώρα βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε., έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 16,5%.

Υψηλότερα ποσοστά καταγράφουν η Βουλγαρία (26,3%), η Σουηδία (23,9%) και η Κροατία (23,6%). Στην Ελλάδα καπνίζει καθημερινά το 27,2% των ανδρών και το 18% των γυναικών.

Οι επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν ιδιαίτερα σοβαρές. Σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΥ και του ΟΟΣΑ, το κάπνισμα συνδέεται με περισσότερους από 7 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι το 22% των θανάτων σχετίζεται με το κάπνισμα, ενώ σημαντική είναι και η επιβάρυνση από το παθητικό κάπνισμα.

Προστασία της δημόσιας υγείας ή υπερβολικοί περιορισμοί;

Η ανάγκη προστασίας των μη καπνιστών και ιδιαίτερα των ανηλίκων θεωρείται δεδομένη. Ωστόσο, η συνεχής επέκταση των απαγορεύσεων προκαλεί συζητήσεις για την αποτελεσματικότητα και την αναλογικότητα των μέτρων.

Στην Ελλάδα, η εφαρμογή αντικαπνιστικής νομοθεσίας καθυστέρησε σημαντικά σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι πρώτες ρυθμίσεις ήρθαν το 2002, ενώ με τους νόμους 4419/2016 και 4633/2019 ενισχύθηκαν οι προειδοποιήσεις στα πακέτα, οι έλεγχοι και τα πρόστιμα.

Οι απαγορεύσεις επεκτάθηκαν και σε υπαίθριους χώρους όπου βρίσκονται ανήλικοι, όπως παιδικές χαρές και αθλητικές εγκαταστάσεις, καθώς και σε οχήματα όταν επιβαίνουν παιδιά κάτω των 12 ετών.

Σήμερα, η συζήτηση αφορά και την επέκταση των περιορισμών σε πάρκα, παραλίες και εξωτερικούς χώρους καταστημάτων. Οι υποστηρικτές των αυστηρότερων μέτρων επικαλούνται την προστασία της υγείας, ενώ οι επικριτές τους θέτουν ζήτημα υπερβολής και κοινωνικού αποκλεισμού των καπνιστών.

Στο ίδιο πλαίσιο επανέρχεται το ερώτημα εάν η υψηλή φορολογία και οι οριζόντιες απαγορεύσεις μειώνουν ουσιαστικά το κάπνισμα ή ενισχύουν την παραοικονομία.

Η φορολογία του καπνού στην Ελλάδα

Η φορολόγηση του καπνού αποτελεί διαχρονικά σημαντική πηγή εσόδων για το ελληνικό Δημόσιο. Η πρώτη σημαντική παρέμβαση έγινε το 1883, επί Χαρίλαου Τρικούπη, όταν επιβλήθηκε μονοπώλιο στην πώληση του τσιγαρόχαρτου, προκαλώντας αντιδράσεις και ενίσχυση του λαθρεμπορίου.

Το 1920 θεσπίστηκε ο πρώτος Κώδικας Φορολογίας Καπνού, ενώ τις επόμενες δεκαετίες οι φόροι και οι τιμές των τσιγάρων αυξάνονταν διαρκώς. Το 1987 προστέθηκε ο ΦΠΑ, ενώ το 2016 η Ελλάδα βρέθηκε στην πέμπτη θέση στην Ε.Ε. ως προς τη φορολόγηση των τσιγάρων, με επιβάρυνση 84% επί της λιανικής τιμής.

Σήμερα, τα καπνικά προϊόντα επιβαρύνονται με Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και ΦΠΑ 24%. Η φορολογία απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής, αποτελώντας σημαντική πηγή κρατικών εσόδων.

Το λαθρεμπόριο παραμένει ανοιχτή πληγή

Η υψηλή φορολογία επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των παράνομων τσιγάρων. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, το λαθρεμπόριο γνώρισε μεγάλη έξαρση, με χαρακτηριστικά σημεία πώλησης περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπως τα Εξάρχεια και η Ομόνοια.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν κάποια υποχώρηση του φαινομένου στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την έκθεση της KPMG για λογαριασμό της Philip Morris International, η κατανάλωση παράνομων τσιγάρων μειώθηκε κατά 3,4% το 2025 σε σχέση με το 2024, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.

Ωστόσο, το παράνομο εμπόριο εξακολουθεί να αντιστοιχεί στο 14,1% της συνολικής κατανάλωσης στη χώρα, δηλαδή περίπου 1,9 δισεκατομμύρια τσιγάρα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα παράνομα τσιγάρα ξεπέρασαν για πρώτη φορά από το 2014 το 10% της συνολικής κατανάλωσης.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η ευρωπαϊκή πολιτική κατά του καπνίσματος εισέρχεται σε μια νέα φάση, με αυστηρότερη φορολογία, περισσότερους περιορισμούς και στόχο τη δραστική μείωση των καπνιστών έως το 2040.

Το ζητούμενο παραμένει η αποτελεσματικότητα των μέτρων. Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι αδιαμφισβήτητη ανάγκη, αλλά το κάπνισμα δεν αποτελεί απλώς μια καταναλωτική επιλογή. Είναι βαθιά ριζωμένη κοινωνική συνήθεια και εξάρτηση, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αλλαγή συμπεριφοράς.

Το ερώτημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι εάν η αυστηρότερη φορολογία και οι συνεχείς απαγορεύσεις αρκούν για να επιτευχθεί μια άκαπνη Ευρώπη ή εάν απαιτείται μια πιο ολοκληρωμένη πολιτική πρόληψης και διακοπής του καπνίσματος.

Διαβάστε επίσης 

Παιδιά που μεγαλώνουν με καβγάδες: Γιατί μαθαίνουν να καταλαβαίνουν τη διάθεση των άλλων πριν καν μιλήσουν

Γιατί αυξάνεται το άγχος στους νέους;

google news icon

Ακολουθήστε το ekriti.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις για την Κρήτη και όχι μόνο.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Ράδιο Κρήτη © | 2013 -2026 ekriti.gr Όροι Χρήσης | Ταυτότητα Designed by Cloudevo, developed by Pixelthis