H ιστορία της Γροιλανδίας είναι ενδιαφέρουσα. Πολύ συνοπτικά στο τεράστιο αυτό παγωμένο νησί έμεναν ελάχιστοι άνθρωποι από διάφορες φυλές της αρκτικής που είχαν αφετηρία τον σημερινό Καναδά. Μιλάμε για χιλιετίες πίσω.

Στη συνέχεια έφτασαν οι Βίκινγκς από τη σημερινή Σκανδιναβία άρα και τη Δανία, περίπου τον 10ο αιώνα και αφού είχαν αποικίσει και την Ισλανδία.

Οι Ινουίτ (οι Εσκιμώοι) έφτασαν τον 13ο αιώνα άρα θεωρητικά ορισμένα σκανδιναβικά φύλα προϋπήρχαν. Ομως τον 15ο αιώνα οι απόγονοι των Βίκινγκς είχαν εξαφανιστεί.

Δεν είναι και εύκολο να ζεις στη «γειτονιά» του βόρειου πόλου. Γεωγραφικά βρίσκεται στη βόρεια Αμερική αλλά γεωπολιτικά είναι μέρος της Ευρώπης.

Οι Γροιλανδοί είναι Δανοί πολίτες και συμπολίτες μας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τον 17ο αιώνα Δανοί και Νορβηγοί εξερευνητές έφτασαν ξανά και εγκαθίδρυσαν νέα αποικία. Οταν η Νορβηγία και η Δανία χώρισαν το 1814, η Γροιλανδία αποδόθηκε στο δανέζικο βασίλειο.

Το 1953 έγινε πλήρως κομμάτι της Δανίας. Το 1979 απέκτησε καθεστώς σχετικής αυτονομίας και το 2008 η αυτονομία του νησιού ενισχύθηκε, παρότι ανήκει ακόμα στη Δανία. Το σημαντικό είναι ότι ο πληθυσμός σήμερα είναι κατά 90% Ινουίτ και μόνο 7-8% Δανοί.

Άρα σε ποιον ανήκει η Γροιλανδία; Καταρχήν ανήκει στους… πάγους της. Είναι ίσως το πιο αραιοκατοικημένο μέρος στον κόσμο αφού δεν έχει ούτε  60.000 κατοίκους.

Γεωγραφικά βρίσκεται στη βόρεια Αμερική αλλά γεωπολιτικά είναι μέρος της Ευρώπης. Το νησί ανήκει στη Δανία και σε αυτό συναινούν όλα τα πολιτισμένα έθνη και επιβεβαιώνουν όλες οι διεθνείς συνθήκες.

 Μπορεί το μέλλον της Γροιλανδίας σε έναν πολιτισμένο κόσμο να αξίζει να είναι ένα μέλλον με ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία, μέχρι και ανεξαρτησία. Και να γίνει η πρώτη ανεξάρτητη Ινουίτ χώρα με Ινουίτ πληθυσμό και γλώσσα.

Ορισμένοι θα πουν ότι είναι παράλογο μια μικρή χώρα σαν τη Δανία να έχει μια τόσο μεγάλη αποικία. Ηθικά και ιστορικά το δικαιούται; Ίσως όχι απολύτως, αλλά σίγουρα δεν δικαιούται η Αμερική να αρπάξει  το νησί αυτό.

Μπορεί το μέλλον της Γροιλανδίας σε έναν πολιτισμένο κόσμο να αξίζει να είναι ένα μέλλον με ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία, μέχρι και ανεξαρτησία. Και να γίνει η πρώτη ανεξάρτητη Ινουίτ χώρα με Ινουίτ πληθυσμό και γλώσσα: άλλωστε, και σήμερα, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι ομιλούν τα Kalaallisut που είναι η «εσκιμώικη» γλώσσα τους. Και η σύγχρονη Δανία, παρά το αποικιακό παρελθόν της κατάκτησης και της καταπίεσης των ιθαγενών (μέχρι και υποχρεωτική τοποθέτηση σπιράλ στα ινουίτ κορίτσια για τον έλεγχο του πληθυσμού στη δεκαετία του ‘60 έκανε), τις τελευταίες δεκαετίες κατευθύνει το νησί σε φιλελεύθερη και όχι αποικιοκρατική πορεία.

 

Γιατί η Γροιλανδία είναι τόσο σημαντική για τις ΗΠΑ;

Η γερμανική κατοχή της Δανίας το 1940 έσπρωξε τη Γροιλανδία στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος: αποκομμένη από τον προστάτη της, η Γροιλανδία στράφηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για προστασία.

Η γερμανική εισβολή στη Δανία οδήγησε σε μια γρήγορη νίκη την άνοιξη του 1940.

Οι Αμερικανοί, έχοντας στο νου τους τη στρατηγική θέση της Γροιλανδίας στον Βόρειο Ατλαντικό, εγκατέστησαν γρήγορα βάσεις εκεί για να προφυλαχθούν από τις ναζιστικές επιδρομές.

Αυτές δημιουργήθηκαν στη δυτική και την ανατολική ακτή για να στέλνουν αεροσκάφη στην Ευρώπη και να παρέχουν βάσεις από τις οποίες οι συμμαχικές δυνάμεις θα μπορούσαν να εξαπολύουν επιθέσεις κατά των γερμανικών υποβρυχίων.

Αυτό καθιέρωσε το νησί ως βάση καθ’ όλη τη διάρκεια της Μάχης του Ατλαντικού, της μεγαλύτερης συνεχούς στρατιωτικής εκστρατείας του πολέμου.

Εν τω μεταξύ, η Γροιλανδία προσέφερε μοναδικές ευκαιρίες για τη συλλογή μετεωρολογικών πληροφοριών για την πρόγνωση του καιρού, καθώς οι Σύμμαχοι προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν πλεονέκτημα έναντι του γερμανικού στρατού.

Κατά συνέπεια, το 1941, Γροιλανδοί και Αμερικανοί δημιούργησαν από κοινού την περίπολο έλκηθρων, η οποία αποτελούνταν από μικρές και ευέλικτες ομάδες Γροιλανδών και σκύλων έλκηθρων για να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τους γερμανικούς σταθμούς.

Όταν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος έληξε το 1945, η θέση της Γροιλανδίας στην παγκόσμια ασφάλεια ήταν πλέον εντυπωσιακά ξεκάθαρη.

Η Γροιλανδία στον Ψυχρό Πόλεμο

Όταν σύντομα ξεκίνησε ο Ψυχρός Πόλεμος, οι ζώνες της Αρκτικής, που κάποτε θεωρούνταν δευτερεύουσα υπόθεση, ήταν πλέον ζωτικής στρατηγικής σημασίας.

Κατά συνέπεια, οι ΗΠΑ  μίσθωσαν γη από τη Δανία για να εκμεταλλευτούν και πάλι τις ευκαιρίες της Γροιλανδίας και να κατασκευάσουν την αεροπορική βάση Thule.

Για τον αμερικανικό στρατό, η Γροιλανδία ήταν πλέον ένα πολύτιμο πιόνι σε ένα παγκόσμιο παιχνίδι ισχύος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

 Καιρός - "Πολική φωτοβολίδα": Xιόνια ακόμα και δίπλα στην θάλασσα! - Πότε θα χιονίσει στην Κρήτη