Επιστήμη

Θάσος: Βρέθηκε κρανίο που είχε χειρουργηθεί τον 5ο -7ο αιώνα μ.Χ.

Θάσος-κρανίο

Μια νέα έρευνα ενός Έλληνα ανθρωπολόγου της διασποράς, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παλιόκαστρο της νήσου Θάσου, έφερε στο φως, μεταξύ άλλων ανακαλύψεων, ένα κρανίο πρωτοβυζαντινής περιόδου (τετάρτου έως έβδομου αιώνα μ.Χ.). Το κρανίο φέρει ίχνη χειρουργικής επέμβασης, η οποία είναι «απίστευτα πολύπλοκη», σύμφωνα με τον ίδιο.

Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Adelphi της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής τον καθηγητή ανθρωπολογίας Αναγνώστη Αγγελαράκη. Συνολικά βρέθηκαν και μελετήθηκαν οστά από δέκα σκελετούς τεσσάρων γυναικών και έξι ανδρών, πιθανώς με υψηλή κοινωνική θέση, με βάση την θέση και την αρχιτεκτονική του χώρου ταφής.

«Σύμφωνα με τα σκελετο-ανατομικά χαρακτηριστικά τους, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες έκαναν σωματικά απαιτητικές ζωές. Τα πολύ σοβαρά τραύματα που έφεραν τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες, είχαν αντιμετωπιστεί χειρουργικά ή ορθοπεδικά από κάποιον πολύ έμπειρο γιατρό/χειρουργό με μεγάλη πείρα στη φροντίδα των τραυμάτων. Πιστεύουμε πως ήταν στρατιωτικός γιατρός», δήλωσε ο δρ. Αγγελαράκης, σύμφωνα με ανακοίνωση του πανεπιστημίου του.

Ειδικά για τη χειρουργική επέμβαση εγκεφάλου, ο κ. Αγγελαράκης εκτιμά ότι «ακόμη και παρά τη δυσοίωνη πρόγνωση, έγινε εκτεταμένη προσπάθεια στον συγκεκριμένο άνδρα. Ήταν συνεπώς πιθανό ότι επρόκειτο για κάποιο πολύ σημαντικό άτομο μεταξύ του πληθυσμού του Παλιόκαστρου».

Ίσως η αιτία για τη χειρουργική επέμβαση ήταν κάποια λοίμωξη, ενώ ο άνδρας τοξότης φαίνεται να πέθανε λίγο μετά ή κατά τη διάρκεια της προσπάθειας του γιατρού να τον σώσει.

«Η χειρουργική επέμβαση είναι η πιο πολύπλοκη που έχω δει ποτέ στα 40 χρόνια που κάνω ανθρωπολογική έρευνα. Είναι απίστευτο ότι πραγματοποιήθηκε σε μια εποχή πριν την ανακάλυψη των αντιβιοτικών», όπως είπε ο κ. Αγγελαράκης, ο οποίος παρουσιάζει τα ευρήματα αναλυτικά σε ένα νέο βιβλίο από τις εκδόσεις Archaeopress (‘Eastern Roman Mounted Archers and Extraordinary Medico-Surgical Interventions at Paliokastro in Thasos Island during the ProtoByzantine Period).

Ο Α. Αγγελαράκης σπούδασε κλασσική αρχαιολογία και ευρωπαϊκή εθνολογία στο σουηδικό Πανεπιστήμιο Λουντ, έκανε μεταπτυχιακά στην ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Ν.Υόρκης, από όπου πήρε και το διδακτορικό του το 1989 στη φυσική ανθρωπολογία και αρχαιολογία.

 

Επιστήμη

Κορωνοϊός - Έρευνα: Εκτροφεία γούνας στην Κίνα «πιθανή εστία μετάδοσης»

νυκτερευτής

Ένα ασιατικό ζώο που εκτρέφεται ευρέως στην Κίνα για τη γούνα του μπορεί να μολυνθεί από τον κοροναϊό της Covid-19 και τον μεταδώσει σε άλλα ζώα, διαπιστώνουν γερμανοί ερευνητές, προειδοποιώντας ότι τα εκτροφεία αποτελούν δυνητικά εστία μόλυνσης.

H μελέτη που δημοσιεύεται στο Emerging Infectious Diseases, μια έκδοση των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αφορά τον νυκτερευτή (Nyctereutes procyonoides), ένα θηλαστικό που μοιάζει με ρακούν αλλά συγγενεύει περισσότερο με τις αλεπούδες. Η γούνα του πωλείται συνήθως ως «γούνα ρακούν», αν και τα δύο είδη δεν έχουν στενή συγγένεια.

Ο νυκτερευτής είναι ένα από τα ζώα από τα οποία είχε απομονωθεί την περασμένη δεκαετία ο κοροναϊός του SARS, κάτι που δημιούργησε υποψίες ότι το ίδιο είδος ενδέχεται να αποτελεί φυσική δεξαμενή του ιού.

Όπως αναφέρει ο δικτυακός τόπος του Nature, οι ερευνητές του γερμανικού Ινστιτούτου «Φρίντριχ Λέφλερ» μόλυναν εννέα νυκτερευτές με τον SARS-CoV-2, τον ιό της πνευμονίας Covid-19, και διαπίστωσαν ότι οι έξι απελευθέρωναν νέα αντίγραφα του κοροναϊού από τη μύτη και τον φάρυγγα.

Όταν τρία υγιή ζώα τοποθετήθηκαν στο ίδιο κλουβί με τα μολυσμένα, τα δύο προσεβλήθησαν από τον ιό, αν και κανένα ζώο δεν εκδήλωνε σοβαρά συμπτώματα πέρα από μια γενική ατονία.

Τα ευρήματα επαναφέρουν στο προσκήνιο τις άσχημες συνθήκες που επικρατούν στα εκτροφεία και τις ανοιχτές αγορές τροφίμων στην Κίνα –ο νέος κορωνοϊός πιθανότατα ξεπήδησε από την κεντρική αγορά του Γουχάν, όπου πωλούνταν ζωντανά και νεκρά άγρια ζώα. Ο SARS-CoV-2 εκτιμάται ότι προήλθε από τις νυχτερίδες, πιθανώς όμως μεταπήδησε στον άνθρωπο μέσω ενός ενδιάμεσου ξενιστή όπως οι απειλούμενοι παγκολίνοι.

Έκτοτε η Κίνα απαγόρευσε την πώληση άγριων ζώων για ανθρώπινη κατανάλωση, οι συνθήκες όμως παραμένουν άσχημες στα εκτροφεία ζώων για γούνα.

«Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι οι επηρεαζόμενες φάρμες ενδέχεται να αποτελούν δεξαμενές του SARS-CoV-2» γράφουν οι ερευνητές, οι οποίοι ζητούν επίσης το σχεδιασμό μεγάλων επιδημιολογικών μελετών προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των ζώων εκτροφής στην τρέχουσα πανδημία.

Κρούσματα κοροναϊού έχουν επίσης καταγραφεί σε γάτες και άλλα αιλουροειδή, παραμένει ωστόσο άγνωστο αν τα είδη αυτά μεταδίδουν τον ιό στον άνθρωπο.