Επιστήμη

Θάσος: Βρέθηκε κρανίο που είχε χειρουργηθεί τον 5ο -7ο αιώνα μ.Χ.

Θάσος-κρανίο

Μια νέα έρευνα ενός Έλληνα ανθρωπολόγου της διασποράς, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παλιόκαστρο της νήσου Θάσου, έφερε στο φως, μεταξύ άλλων ανακαλύψεων, ένα κρανίο πρωτοβυζαντινής περιόδου (τετάρτου έως έβδομου αιώνα μ.Χ.). Το κρανίο φέρει ίχνη χειρουργικής επέμβασης, η οποία είναι «απίστευτα πολύπλοκη», σύμφωνα με τον ίδιο.

Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Adelphi της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής τον καθηγητή ανθρωπολογίας Αναγνώστη Αγγελαράκη. Συνολικά βρέθηκαν και μελετήθηκαν οστά από δέκα σκελετούς τεσσάρων γυναικών και έξι ανδρών, πιθανώς με υψηλή κοινωνική θέση, με βάση την θέση και την αρχιτεκτονική του χώρου ταφής.

«Σύμφωνα με τα σκελετο-ανατομικά χαρακτηριστικά τους, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες έκαναν σωματικά απαιτητικές ζωές. Τα πολύ σοβαρά τραύματα που έφεραν τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες, είχαν αντιμετωπιστεί χειρουργικά ή ορθοπεδικά από κάποιον πολύ έμπειρο γιατρό/χειρουργό με μεγάλη πείρα στη φροντίδα των τραυμάτων. Πιστεύουμε πως ήταν στρατιωτικός γιατρός», δήλωσε ο δρ. Αγγελαράκης, σύμφωνα με ανακοίνωση του πανεπιστημίου του.

Ειδικά για τη χειρουργική επέμβαση εγκεφάλου, ο κ. Αγγελαράκης εκτιμά ότι «ακόμη και παρά τη δυσοίωνη πρόγνωση, έγινε εκτεταμένη προσπάθεια στον συγκεκριμένο άνδρα. Ήταν συνεπώς πιθανό ότι επρόκειτο για κάποιο πολύ σημαντικό άτομο μεταξύ του πληθυσμού του Παλιόκαστρου».

Ίσως η αιτία για τη χειρουργική επέμβαση ήταν κάποια λοίμωξη, ενώ ο άνδρας τοξότης φαίνεται να πέθανε λίγο μετά ή κατά τη διάρκεια της προσπάθειας του γιατρού να τον σώσει.

«Η χειρουργική επέμβαση είναι η πιο πολύπλοκη που έχω δει ποτέ στα 40 χρόνια που κάνω ανθρωπολογική έρευνα. Είναι απίστευτο ότι πραγματοποιήθηκε σε μια εποχή πριν την ανακάλυψη των αντιβιοτικών», όπως είπε ο κ. Αγγελαράκης, ο οποίος παρουσιάζει τα ευρήματα αναλυτικά σε ένα νέο βιβλίο από τις εκδόσεις Archaeopress (‘Eastern Roman Mounted Archers and Extraordinary Medico-Surgical Interventions at Paliokastro in Thasos Island during the ProtoByzantine Period).

Ο Α. Αγγελαράκης σπούδασε κλασσική αρχαιολογία και ευρωπαϊκή εθνολογία στο σουηδικό Πανεπιστήμιο Λουντ, έκανε μεταπτυχιακά στην ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Ν.Υόρκης, από όπου πήρε και το διδακτορικό του το 1989 στη φυσική ανθρωπολογία και αρχαιολογία.

 

Επιστήμη

Κλιματική αλλαγή: Ο Μάιος του 2020 ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ

κλιματική αλλαγή-καυσωνας.jpg

Ο Μάιος του 2020 ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Κοπέρνικος για την κλιματική αλλαγή, η οποία υπογράμμισε ότι σημειώθηκαν θερμοκρασίες πολύ πάνω από το κανονικό, κυρίως στην Αρκτική.

“Ο Μάιος του 2020 ήταν κατά 0,63 βαθμό Κελσίου θερμότερος από τον μέσο όρο του μήνα την περίοδο 1981-2010, αυτό τον καθιστά τον πιο ζεστό Μάιο που έχουμε καταγράψει από τότε που διατηρούνται αρχεία”, μπροστά και από τον Μάιο του 2016 και τον Μάιο του 2017, επεσήμανε ο Κοπέρνικος σε ανακοίνωσή του σήμερα.

Θερμοκρασίες πολύ πάνω από τις κανονικές καταγράφηκαν στη Σιβηρία, με τη θερμοκρασία να είναι σχεδόν 10 βαθμούς Κελσίου πάνω από το συνηθισμένο. Στο βορειοδυτικό τμήμα της Σιβηρίας το λιώσιμο των πάγων στους ποταμούς Ομπ και Γιενισέι δεν έχει αρχίσει ποτέ τόσο νωρίς, διευκρίνισε η ευρωπαϊκή υπηρεσία.

Επίσης η άνοιξη ήταν ιδιαίτερα ζεστή σε μεγάλο μέρος της Αρκτικής, κυρίως στη δυτική Αλάσκα, αλλά και στην Ανταρκτική.

Σε παγκόσμιο επίπεδο η Κοπέρνικος υπογράμμισε ότι οι δώδεκα μήνες από τον Ιούνιο του 2019 ως τον Μάιο του 2020 ήταν εξίσου ζεστοί με την πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ –από τον Οκτώβριο του 2015 ως τον Σεπτέμβριο του 2016-- με τη θερμοκρασία να είναι 0,7 βαθμό Κελσίου πάνω από το κανονικό.

Εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής που προκαλούν οι εκλύσεις αερίων του θερμοκηπίου η θερμοκρασία της Γης έχει ήδη αυξηθεί κατά έναν βαθμό Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασία, καύσωνες και πλημμύρες.

Το 2019 ήταν ήδη η δεύτερη πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, μετά το 2016, και οι ειδικοί αναμένουν ότι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία θα σπάσει νέο ρεκόρ την επόμενη πενταετία (2020-2024).