Απόψεις

Κοινωνικό Κράτος για όλους, του Δημήτρη Κων. Σαρρή

κράτος πρόνοιας

Είναι γνωστό ότι το μεταπολεμικό κοινωνικό κράτος υπήρξε η απάντηση της Δυτικής Σοσιαλδημοκρατίας, στο μοντέλο του υπαρκτού σοσιαλισμού, της υποτιθέμενης κοινωνίας της ισότητας.
Και το κοινωνικό αυτό κράτος, παρά τις υφιστάμενες ανισότητες, άφησε ανοιχτή τη δυνατότητα χρησιμοποίησής του, από το σύνολο του πληθυσμού και εξασφάλισε με τους μηχανισμούς αναδιανομής του κοινωνικού προϊόντος, αλλά και του κοινωνικού μισθού, τους οποίους ανέπτυξε, την εργασιακή ειρήνη και την οικονομική ανάπτυξη, που μόνο σε ένα ειρηνικό εργασιακό κοινωνικό πλαίσιο μπορεί να υπάρξει.
Οι βασικές αυτές αρχές του κοινωνικού κράτους εδράζονταν
-Πρώτον, στη βασική αρχή της ισότητας, στην πρόσβαση για ίση ανάγκη.
-Δεύτερον, στην αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αναλογικής κατανομής βαρών.
-Και τρίτον στην αρχή της καθολικότητας, με τη συμμετοχή στα οφέλη όλου του πληθυσμού.
Δηλαδή το πέπλο του κοινωνικού κράτους να αγκαλιάζει ολόκληρο τον πληθυσμό.

Η συνύπαρξη αυτών των τριών αρχών είναι απαραίτητη, γιατί η ακύρωση μιας από αυτές άλλες αρχές, ακυρώνει αυτόματα και άλλες άλλες δύο.

-Το κοινωνικό κράτος όμως αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζει έναν ορατό κίνδυνο σε ολόκληρη την Ευρώπη .
Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σαν μία από τις πιο σοβαρές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης ,στην Ελλάδα ,αλλά και σε διεθνή κλίμακα, έχει τεθεί σε αμφισβήτηση η λεγόμενη αρχή της καθολικότητας, υπό την έννοια της μερικής και επιλεκτικής διανομής των παροχών της κοινωνικής πολιτικής σε ορισμένα μόνο τμήματα του πληθυσμού, τα οποία εξαιτίας των μειζόνων κοινωνικών κινδύνων, βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας και έχουν ιδιαίτερες ανάγκες.
Με την αντίληψη αυτή, βέβαια, το ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ, καταργείται και την θέση του καταλαμβάνει ένα ΠΡΟΝΟΙΑΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ, που αφορά τμήμα μόνο του πληθυσμού.
Μόλις πρόσφατα, μάλιστα ,ακούσαμε τον Έλληνα πρωθυπουργό ,απευθυνόμενο προς τους εκπροσώπους των αγροτών στα πολυάριθμα <<μπλόκα>> ,να διευκρινίζει ότι προστασία του εισοδήματος τους ,μπορεί να προσφέρει μόνο σε φτωχούς αγρότες , όχι σε όλους ,καταργώντας, έτσι, απροκάλυπτα ,αν και αριστερή κυβέρνηση ,όπως αυτοαποκαλείται, την αρχή της καθολικότητας .
Αυτό όμως που αποτελεί κύριο πλήγμα στο κοινωνικό κράτος, το οποίο συρρικνώνεται, γιατί ακυρώνεται βασικά η αρχή της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης και λαμβάνει τη μορφή ενός προνοιακού κράτους , που διασφαλίζει, όπως τονίσαμε παραπάνω, μία ελάχιστη κοινωνική προστασία σε μια μικρή κατηγορία μόνο πληθυσμού.
Ένα τέτοιο κράτος όμως, αυτόματα θεσπίζει έναν κοινωνικό ταξικό διαχωρισμό, που μπορεί να αποτελέσει αίτιο ή και άλλοθι ακόμα κοινωνικών εκρήξεων και αναταραχών.
Υπ’ αυτήν την έννοια λοιπόν, πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα αυτός ο κίνδυνος, που πιθανότατα, να μεταδοθεί σαν λοιμώδης ασθένεια και στη χώρα μας και να παγιωθεί η άποψη ότι στην κοινωνική προστασία, (πρόνοια, ιατρική περίθαλψη, ασφάλιση κλπ ) έχει πρόσβαση μόνο ένα κομμάτι του πληθυσμού.
Πρέπει λοιπόν να προστατευθεί το κοινωνικό κράτος, άλλως τείνει να ακυρωθεί, εφ’οσον πάψει, οριστικά, να καλύπτει - αν όχι όλο τον πληθυσμό , αν είναι δυνατόν, τουλάχιστον το μεγαλύτερο κομμάτι του.
Η ελληνική κοινωνία του σήμερα, απαιτεί από το κράτος, να υπερβεί τις αδυναμίες και ανεπάρκειες του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας που διαθέτει, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν ίσες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες στην κοινωνική συμμετοχή και αλληλεγγύη, με αναλογικότητα βέβαια , βάσει του εισοδήματος τους , αλλά να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις και ο κοινωνικός αποκλεισμός, για να μπορούμε έτσι να μιλάμε για ένα ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

Δημήτρης Κων. Σαρρής

 

Απόψεις

Ποιος νοιάζεται; Του Θανάση Παπαμιχαήλ

θανάσης παπαμιχαήλ

Ποιος νοιάζεται αν η μεσαία τάξη αναστενάζει, τα λουκέτα αυξάνονται, η ανεργία καλπάζει, η ποιότητα ζωής των πολιτών συνεχώς υποβαθμίζεται;

Ποιος νοιάζεται αν οι εισπρακτικές εταιρίες «πληγώνουν» την αξιοπρέπεια χιλιάδων πολιτών, μέχρι χθες, σοβαρών και αξιόπιστων, με τα συνεχή και εξευτελιστικά τηλεφωνήματα τους; Λογοδοτούν όταν εξουθενώνουν καθημερινά τον πολίτη;

Ποιος νοιάζεται, αν η κυβέρνηση θέλει να επεκτείνει την παρουσία της σε 2 + 4 χρόνια, προχωρώντας σε πρόωρες εκλογές, βλέποντας ότι κερδίζει δημοσκοπικά μέχρι στιγμής;

Ποιος νοιάζεται αν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις θα «καταπιούν», θα εξαφανίσουν κάθε μικρομεσαία ελληνική βιοτεχνία και ο «θάνατος του εμποράκου» θα είναι μια σκληρή ταξικά πολιτική των εχόντων της εξουσία;

Ποιος νοιάζεται, αν εργαζόμενοι και συνταξιούχοι στενάζουν κάτω από συνεχείς μειώσεις των απολαβών τους και από τις πιέσεις των φορολογικών βαρών;

Ποιος  νοιάζεται, για το ποιος από τους δύο μονομάχους της κάλπης, θα κερδίσει τελικά το κέντρο και τον λεγόμενο μεσαίο χώρο, με απώτερο στόχο  να βάλει στο χέρι του τα προνόμια που απλόχερα προσφέρει η κυβερνητική εξουσία;

Ποιος νοιάζεται, αν διασταυρώνουν τα ξίφη τους, οι πολιτικοί αρχηγοί στη Βουλή, κομπορρημονούν για τις ρητορικές επιδόσεις τους, ανταλλάσοντας «γαλλικά» και ειρωνικές  φιλοφρονήσεις, ενώ η ανασφάλεια των πολιτών για επιβίωση χτυπάει κόκκινο;

Ποιος νοιάζεται αν πάψαμε πλέον να γελάμε και στο πρόσωπο μας βασιλεύει η κατήφεια, η θλίψη, η απελπισία, η αγωνία και η ταπείνωση;

Ποιος νοιάζεται αν η θέρμανση λείπει από τα περισσότερα σπίτια λόγω αδυναμίας των ενοίκων να ανταποκριθούν στη δαπάνη; Ευτυχώς που υπάρχουν και οι φιλεύσπλαχνοι δήμαρχοι που ανοίγουν θερμαινόμενες αίθουσες για να μην «παγώσει» ο ολοένα αυξανόμενος αριθμός των αστέγων.

Ποιος νοιάζεται για τους χιλιάδες άνεργους, που ζουν με επιδόματα πρόνοιας και που θέση εργασίας δεν θα ξαναδούν λόγω των τεχνολογικών απαιτήσεων των νέων επαγγελματιών; Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν. Ψυχολογικά τις περισσότερες φορές.

Ποιος νοιάζεται για τις αγωνίες, τα άγχη, τον εφιάλτη που βιώνουν χιλιάδες νέοι, που βλέπουν ότι τα πτυχία τους, που με τόσο κόπο τα απόκτησαν, δεν είναι συνδεδεμένα με την λεγόμενη αγορά εργασίας; Η ανεργία των νέων καλπάζει.

Με τα σημερινά δεδομένα δεν φαίνεται να νοιάζεται σοβαρά κανείς, για όλα αυτά και πολλά ακόμη. 

Μια σπίθα όμως μπορεί να φέρει κοινωνική έκρηξη και τότε θα είναι πού αργά για το πολιτικό σύστημα, να νοιαστεί!

Θανάσης Παμαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Θάνατος Βαλυράκη: Η συγκλονιστική μαρτυρία διασώστη στο Ράδιο Κρήτη

Πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 18-29: Λήγει η προθεσμία για τις αιτήσεις

Κορωνοϊός - Γώγος: "Επιτρέψαμε συγκεντρώσεις μέχρι 100 άτομα μετά από ερώτημα της πολιτείας"