Απόψεις

Η συνδυασμένη διαχείριση νερού και ηλεκτρικής ενέργειας στην Κρήτη. Του Δημήτρη Γ. Χρηστάκη*

δημήτρης χρηστάκης

Η διαχείριση του νερού και της ενέργειας, καθορίζει το σύνολο της οικονομίας και καθορίζεται από την παιδεία του κοινωνικού συνόλου. Ο συνδυασμός της παραγωγής και της διαχείρισης αυτών των κοινωνικών πόρων δίδει την δυνατότητα ελαχιστοποίησης του κόστους και μεγιστοποίηση της αναβάθμισης του περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής. Για την επίτευξη αυτού του συνδυασμού εισήχθη η έννοια του υβριδικού συστήματος αντλησιοταμίευσης  και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Μετά από δεκαετίες προσπαθειών λειτούργησε το πρώτο τέτοιο σύστημα στην Ικαρία και έπεται  ένα δεύτερο στην Κρήτη, στο Αμάρι του Ρεθύμνου. Τα βασικά στοιχεία των υβριδικών σταθμών είναι:

Α. Η αντλησιοταμίευση, μια δοκιμασμένη, εδώ και έναν αιώνα μέθοδος αποθήκευσης ενέργειας αποδίδουσα βέλτιστη ποιότητας ισχύος. Η εφαρμογή της αναπτύσσει υδροβιότοπους, τόπους αναψυχής και περιπάτου. Το έργο που βρίσκεται σε ανάπτυξη στο Αμάρι έχει ήδη αποκτήσει έναν όμορφο υδροβιότοπο, το γνωστό φράγμα των Ποταμών κοντά στο Ρέθυμνο που αποτελεί προορισμό χαλάρωσης και ηρεμίας. Η ολοκλήρωσή του με αιολική ισχύ, μια μικρότερη υδατοδεξαμενή και ένα υδροηλεκτρικό σταθμό θα αποδώσει μια μονάδα εγγυημένης ηλεκτρικής ισχύος.

Β. Τα αιολικά Πάρκα. Τα Αιολικά πάρκα, μετά από 40 χρόνια εντατικής ανάπτυξης, έχουν πια αμελητέα όχληση, δεδομένων αντικειμενικών κριτηρίων όπως αυτά που φαίνονται παρακάτω αλλά και της υπερεικοσαετούς Ευρωπαϊκής εμπειρίας στην λειτουργία τους. Η επιβάρυνση στο περιβάλλον της Κρήτης μιας Αιολικής ισχύος2000MW συνοψίζεται στα εξής:

Β1 Κάλυψη γης μικρότερη από 10.000 στρέμματα και μικρότερη από το 0,08% της συνολικής επιφάνειας του νησιού ή το 1,3% του δομημένου περιβάλλοντος, πλην χωραφιών, κτηνοτροφικών μονάδων  οδικών δικτύων, αυτοκινητόδρομων, λατομείων κλπ.  Β2 Εγκατάσταση ισχύος περίπου ίσης της ισχύος του συνόλου των δικύκλων που κυκλοφορούν στο νησί, μικρότερη από το 1/13 της ισχύος των ιδιωτικών αυτοκινήτων και οπωσδήποτε μικρότερη του 1/25 της ισχύος όλων των αυτοκινήτων.

Είναι φανερό ότι τα Αιολικά πάρκα δεν συνεισφέρουν στην όχληση αισθητά και αυτό φάνηκε στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη όπου η πυκνότητα της Αιολικής ισχύος είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που εξετάζεται εδώ χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στις εκεί πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Β3. Το Ελληνικό νομικό πλαίσιο, δυστυχώς, δεν στηρίζεται στην αρχή της αποτίμησης της οχληρότητας με μετρήσιμες και συγκρίσιμες ποσότητες. Η αυθαιρεσία οδήγησε σε ένα πλαίσιο στασιμότητας της ανάπτυξης των αποδεδειγμένα πια καθαρών τεχνολογιών και στην οπισθοδρόμηση της εξέλιξης του ενεργειακού συστήματος της Κρήτης. Η αλλαγή της  κατεύθυνσης με άξονα προς τους υδρογονάνθρακες είναι μια ήττα της οικονομίας μας. Έτσι τα υβριδικά έργα εμποδίζονται, το ένα μετά το άλλο μέσα σε ένα αδιέξοδο νομικό πλαίσιο, μια μη ενημερωμένη κοινωνία και μια συχνά αυθαίρετη και στεγνά κερδοσκοπική εταιρική δραστηριότητα. Είναι πάντα καιρός να ξεχωρίζουμε το τεχνικά εφικτό, περιβαλλοντικά φιλικό, οικονομικά ορθό και κοινωνικά συμφέρον από το ίδιον όφελος όσων απαξιώνουν κοινωνία, περιβάλλον και δικαιοσύνη. Η καύση ορυκτών δεν μολύνει μόνο, καίει και τη μνήμη των ζωντανών οργανισμών που κατέληξαν σε υδρογονάνθρακες, κάρβουνο κλπ. Οι κίνδυνοι τεράστιων διαρροών από την εξόρυξη, των υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο είναι διαπιστωμένοι και ορατοί.

Γι αυτούς τους λόγους:
Α. Η απεξάρτηση από μονάδες καύσης ορυκτών και η μεγιστοποίηση, μέχρι και το 100%, της παραγωγής από ανανεώσιμες είναι τεχνικά εφικτή και οικονομικά επιβεβλημένη.
Β. Προτεραιότητα στις εθνικές στρατηγικές επιλογές αποτελεί η μεγιστοποίηση της Ελληνικής προστιθέμενης αξίας στην Ηλεκτρική ενέργεια και πάνω στα οφέλη από αυτήν την προστιθέμενη αξία μπορούν παράλληλα να αναπτύσσονται με ταχύτατους ρυθμούς οι καθαρές μελλοντικές εξαγώγιμες τεχνολογίες.
 
* Ο Δημήτρης Γ. Χρηστάκης είναι Καθηγητής στο Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας και  Σύνθεσης Ενεργειακών Συστημάτων στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
 
 
 

Απόψεις

Στο φως το Σχέδιο του Ερντογάν για εισβολή στην Ελλάδα. Του Νότη Μαριά

νότης μαριάς

Τις προηγούμενες ημέρες η γνωστή ιστοσελίδα Nordic Monitor έφερε στη δημοσιότητα το περίφημο πλέον σχέδιο «Τσάκα Μπέης» , (Çakabey) ένα σχέδιο εισβολής της Τουρκίας στην Ελλάδα με στόχο την κατάληψη των νησιών του Αιγαίου (Nordic Monitor 15/6/2020). Το σχέδιο αυτό που περιέχεται στις δικογραφίες τουρκικού στρατοδικείου, διέρρευσε στον τύπο και δεν έχει αμφισβητηθεί επισήμως από την Άγκυρα. Πρόκειται δηλαδή για ένα νέο Αττίλα που σχεδιάζει να επαναλάβει, εις βάρος της Ελλάδας αυτή τη φορά, η Άγκυρα. Μάλιστα όπως προκύπτει από τα δημοσιεύματα το σχέδιο «Τσάκα Μπέης» εκπονήθηκε τον Ιούνιο του 2014 και έκτοτε έχει επικαιροποιηθεί.

Είναι προφανές ότι η Άγκυρα έδωσε το όνομα «Τσάκα Μπέης» στο σχέδιο της τουρκικής εισβολής στην Ελλάδα για λόγους καθαρά συμβολικούς καθώς ο τούρκος πολέμαρχος Τζαχάς ή Τσάκα Μπέης ο οποίος είχε τη βάση του στην περιοχή της Σμύρνης τον ενδέκατο αιώνα μχ κατέλαβε τότε τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και τη Ρόδο. Μάλιστα ο Ερντογάν με νέες δηλώσεις του, χωρίς καν να διαψεύσει το σχέδιο «Τσάκα Μπέης», συνέχισε με τον πιο θρασύ και απροκάλυπτο τρόπο την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού που έχει ως αποτέλεσμα να γεμίσει τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λέρο και την Κω με πάνω από 30.000 παράνομους μετανάστες. Τυχαίο;

Το σχέδιο «Τσάκα Μπέης» αποτελεί συνέχεια του σχεδίου «Βαριοπούλα-2» που επίσης αποκαλύφθηκε από τουρκικές πηγές την εποχή του πραξικοπήματος (;) κατά του Ερντογάν και το οποίο προέβλεπε τουρκική εισβολή στον Έβρο (Pronews 22/4/2017).

Και ενώ θα περίμενε κανείς από την Αθήνα κυριολεκτικά να κάνει «παντιέρα» τα σχέδια της Τουρκίας για εισβολή στην Ελλάδα και να καταγγείλει τις παράνομες αυτές προπαρασκευαστικές ενέργειες σε όλα τα διεθνή φόρα, τελικά αυτό που βλέπουμε είναι ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα αναζητά για άλλη μια φορά διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα προκειμένου να εξευμενίσει τον Σουλτάνο. Πρόκειται για την γνωστή πολιτική του κατευνασμού της Τουρκίας που αποδείχθηκε επί χρόνια ότι όχι μόνο δεν μειώνει την τουρκική επιθετικότητα αλλά αντίθετα την εκτρέφει. Έτσι για άλλη μια φορά οι διάφοροι ενδοτικοί ζητούν μετ΄ επιτάσεως συνεννόηση με την Άγκυρα. Σε ποια βάση άραγε;

Καθώς όμως η πολιτική της ενδοτικότητας, του κατευνασμού και της ελληνικής φινλανδοποίησης αποτελεί λίπασμα στις παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας, η ελληνική πολιτική τάξη οφείλει να εγκαταλείψει τις αυταπάτες οι οποίες οδηγούν σε ένα νέο «Μόναχο». Και όπως η πολιτική της ενδοτικότητας απέναντι στον Χίτλερ και στη Γερμανία δεν απέτρεψε τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο έτσι και η υποχωρητικότητα έναντι της Άγκυρας δεν πρόκειται να φέρει την ειρήνη.

Από τη δική μας πλευρά εδώ και χρόνια έχουμε προειδοποιήσει ότι η συνεχής υποχωρητικότητα έναντι των τουρκικών διεκδικήσεων δεν εμπεδώνει την ειρήνη. Το αντίθετο. Μάλιστα αμέσως μετά την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2017 όταν ο τούρκος πρόεδρος απαίτησε την αναθεώρηση της συνθήκης της Λοζάνης είχαμε επισημάνει ότι η Ελλάδα πρέπει να προετοιμαστεί για παν ενδεχόμενο.

Στο πλαίσιο αυτό είχα προτείνει τη σύναψη με τη Γαλλία μιας διμερούς αμυντικής συμμαχίας με ρήτρα στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση τουρκικής επίθεσης κατά της Ελλάδας. Απαντώντας στη σχετική πρόταση-παρέμβαση που έκανα στην Ευρωβουλή στις 17 Απριλίου 2018, ο Μακρόν ανταποκρίθηκε θετικά. Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της η Αθήνα πολύ δε περισσότερο τώρα που οι σχέσεις της Γαλλίας με την Τουρκία είναι ιδιαίτερα οξυμένες με αφορμή την έντονη τουρκική εμπλοκή στη Λιβύη.

Και ενώ η Τουρκία συνεχίζει διεθνώς τις επεμβάσεις σε ξένα κράτη καθώς πλην της παράνομης κατοχής του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει εισβάλει σε Συρία και Ιράκ και έχει εμπλακεί πολεμικά στον εμφύλιο της Λιβύης, τελικά η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 17 Ιουνίου εξέλεξε ως Πρόεδρό της τον εκλεκτό του Ερντογάν τούρκο διπλωμάτη Volkan Bozkir με ψήφους 178 υπέρ, 11 αποχές και 3 άκυρα (army voice 21/6/2020), αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι ο ΟΗΕ επιβραβεύει πλέον «το δίκαιο της ισχύος» και θέτει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας «την ισχύ του δικαίου».

Καθώς λοιπόν ενισχύονται οι σχέσεις συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ, η Αθήνα οφείλει να εντείνει τις προσπάθειές της για την εμβάθυνση της συνεργασίας της και με την Αίγυπτο με άμεσο στόχο την οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου. Άλλωστε η επιθετική πολιτική του Ερντογάν στην Λιβύη αργά ή γρήγορα θα πείσει στην πράξη το Κάιρο ότι η Αθήνα αποτελεί σταθερό σύμμαχο της Αιγύπτου σε αντίθεση με την Άγκυρα.

Σε κάθε περίπτωση πάντως η Αθήνα οφείλει εδώ και τώρα να επεκτείνει τα Ελληνικά χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια (νμ) καθ΄ άπασα την Ελληνική Επικράτεια και να προχωρήσει σε ανακήρυξη ΑΟΖ 200 νμ.

Γιατί οι καιροί ου μενετοί.

Νότης Μαριάς, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ – Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, Καθηγητής Θεσμών ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής