Η ασφάλεια του γύρου και οι συνθήκες υγιεινής στα καταστήματα εστίασης επανέρχονται στο προσκήνιο, μετά την καταγραφή 60 περιστατικών σαλμονέλας στη Γερμανία που συνδέθηκαν με την κατανάλωση ντονέρ.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν όχι μόνο τα μολυσμένα τρόφιμα, αλλά και τα ηλεκτρικά μαχαίρια που χρησιμοποιούνται καθημερινά για την κοπή του κρέατος.
Οι εργαστηριακές αναλύσεις εντόπισαν το ίδιο στέλεχος Salmonella Agona τόσο σε δείγματα κρέατος όσο και στα ηλεκτρικά μαχαίρια τριών καταστημάτων. Το εύρημα ενισχύει τις ανησυχίες για τη διασταυρούμενη επιμόλυνση και αναδεικνύει τη σημασία του σωστού καθαρισμού και της απολύμανσης του εξοπλισμού.
Παράλληλα, ελληνική επιστημονική μελέτη από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ εξετάζει πώς συμπεριφέρονται επικίνδυνα βακτήρια στον χοιρινό γύρο, όταν το κρέας δεν ψήνεται επαρκώς ή παραμένει για ώρες σε ακατάλληλες θερμοκρασίες.
Τα ευρήματα των δύο ερευνών φωτίζουν διαφορετικές πτυχές του ίδιου ζητήματος: τους κινδύνους μικροβιακής επιμόλυνσης και την προστασία των καταναλωτών από τροφιμογενείς λοιμώξεις.
Σαλμονέλα στον γύρο: Πώς συνδέθηκαν τα 60 κρούσματα με τα ηλεκτρικά μαχαίρια
Η γερμανική επιδημιολογική έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Infectious Diseases, εξέτασε περιστατικά λοίμωξης από Salmonella Agona στα ομόσπονδα κρατίδια της Έσσης και της Βάδης-Βυρτεμβέργης.
Συνολικά καταγράφηκαν 60 περιστατικά. Από αυτά, 41 εντοπίστηκαν στην Έσση, με 25 επιβεβαιωμένα μέσω γονιδιωματικής ανάλυσης και 16 πιθανά, ενώ στη Βάδη-Βυρτεμβέργη καταγράφηκαν 19 περιστατικά, εκ των οποίων 15 επιβεβαιωμένα και τέσσερα πιθανά.
Η διάμεση ηλικία των ασθενών ήταν τα 21 έτη, με το ηλικιακό εύρος να εκτείνεται από βρέφη έως άτομα 76 ετών. Το 63% των περιστατικών αφορούσε άνδρες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Κρατικής Υπηρεσίας Υγείας της Έσσης, του Ινστιτούτου Robert Koch, του κρατικού εργαστηρίου της Έσσης και άλλων γερμανικών φορέων δημόσιας υγείας και ασφάλειας τροφίμων, με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
Τα ηλεκτρικά μαχαίρια κοπής ως πιθανή πηγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης
Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι εργαστηριακοί έλεγχοι σε τρία καταστήματα πώλησης ντονέρ. Οι αναλύσεις εντόπισαν το στέλεχος Salmonella Agona τόσο στο κρέας όσο και στα ηλεκτρικά μαχαίρια που χρησιμοποιούνταν για την κοπή του.
Η παρουσία του ίδιου παθογόνου μικροοργανισμού στα δύο σημεία αποτέλεσε σημαντικό μικροβιολογικό στοιχείο για πιθανή διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά την προετοιμασία και το σερβίρισμα του γύρου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο ανεπαρκής καθαρισμός των ηλεκτρικών μαχαιριών, ενδεχομένως λόγω λανθασμένης αποσυναρμολόγησης, μπορεί να συνέβαλε στη διατήρηση και τη μετάδοση του βακτηρίου κατά την τριετή περίοδο που εξετάστηκε.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως όλα τα περιστατικά προκλήθηκαν αποκλειστικά από τα μαχαίρια. Αναδεικνύουν, ωστόσο, έναν σημαντικό κίνδυνο για την ασφάλεια των τροφίμων και την ανάγκη αυστηρότερης τήρησης των κανόνων υγιεινής.
Ελληνική μελέτη για τον γύρο: Πώς επιβιώνουν η σαλμονέλα και το E. coli
Τους κινδύνους από τη μικροβιακή επιμόλυνση του γύρου εξετάζει και ελληνική επιστημονική έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.
Η μελέτη των Anastasia E. Kapetanakou, Konstantina Athanaseli και Panagiotis N. Skandamis δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Food Protection, τόμος 89, τεύχος 2, το 2026.
Οι ερευνητές μελέτησαν τη συμπεριφορά δύο επικίνδυνων παθογόνων μικροοργανισμών, της Salmonella enterica και του Escherichia coli O157:H7, σε κομμένο χοιρινό γύρο.
Στο πλαίσιο των πειραμάτων εξετάστηκαν διαφορετικές συνθήκες θερμικής επεξεργασίας, καθώς και η επιβίωση των βακτηρίων σε ανεπαρκώς και επαρκώς ψημένο κρέας. Παράλληλα, προσομοιώθηκε η παραμονή του γύρου για διάστημα έως έξι ώρες σε θερμοκρασίες 30°C και 40°C, συνθήκες που μπορεί να προκύψουν κατά τον χειρισμό και τη διατήρηση του προϊόντος.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα βακτηριακά κύτταρα που είχαν προηγουμένως εκτεθεί σε μη θανατηφόρες θερμοκρασίες και είχαν υποστεί θερμική καταπόνηση, χωρίς να έχουν καταστραφεί.
Έως 8 φορές μεγαλύτερη αντοχή της σαλμονέλας στη θερμότητα
Τα αποτελέσματα της ελληνικής έρευνας έδειξαν ότι η προηγούμενη έκθεση των βακτηρίων σε μη θανατηφόρες θερμοκρασίες μπορεί να ενισχύσει τη θερμική τους αντοχή.
Συγκεκριμένα, η Salmonella εμφάνισε έως και οκταπλάσια αντοχή στη θερμότητα, ενώ το Escherichia coli O157:H7 παρουσίασε έως και ενδεκαπλάσια αντοχή, σε σύγκριση με κύτταρα που δεν είχαν υποστεί αντίστοιχη προσαρμογή.
Στα δείγματα ανεπαρκώς ψημένου γύρου οι μικροβιακοί πληθυσμοί διατηρήθηκαν, ενώ υπό ορισμένες συνθήκες παρατηρήθηκε ακόμη και αύξηση της Salmonella.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη δυνατότητα μεταφοράς μικροοργανισμών από τα ανεπαρκώς ψημένα τμήματα του κρέατος προς τις έτοιμες μερίδες. Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα ήταν ότι η εξωτερική εμφάνιση του ψημένου γύρου δεν αρκεί για να διασφαλίσει τη μικροβιολογική του ασφάλεια.
Η ελληνική μελέτη, την οποία είχε παρουσιάσει και το Cibum τον Φεβρουάριο, αναδεικνύει τη σημασία της σωστής θερμικής επεξεργασίας και της διατήρησης του κρέατος σε κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας.
Γύρος και τροφική δηλητηρίαση: Τι πρέπει να προσέχουν καταναλωτές και επιχειρήσεις
Τα ευρήματα των δύο ερευνών αναδεικνύουν ότι η ασφάλεια του γύρου δεν εξαρτάται μόνο από το ψήσιμο του κρέατος, αλλά και από όλα τα στάδια προετοιμασίας, κοπής και σερβιρίσματος.
Για τους καταναλωτές, σημαντικό είναι το κρέας να έχει ψηθεί επαρκώς και να σερβίρεται ζεστό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο γύρος έχει κοπεί και παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός των κατάλληλων συνθηκών συντήρησης.
Αντίστοιχα, για τις επιχειρήσεις εστίασης, οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν:
-
Επαρκή θερμική επεξεργασία του γύρου, ώστε να περιορίζεται η επιβίωση παθογόνων μικροοργανισμών.
-
Αποφυγή πρόωρης κοπής κρέατος που δεν έχει ψηθεί επαρκώς.
-
Συστηματικό έλεγχο της θερμοκρασίας κατά τη διατήρηση των έτοιμων μερίδων.
-
Σχολαστικό καθαρισμό και απολύμανση των ηλεκτρικών μαχαιριών κοπής.
-
Σωστή αποσυναρμολόγηση των μαχαιριών, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, ώστε να καθαρίζονται όλα τα εξαρτήματα που έρχονται σε επαφή με το κρέας.
-
Αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης μεταξύ ωμού και ψημένου κρέατος.
-
Εκπαίδευση του προσωπικού στους κανόνες υγιεινής και ασφαλούς χειρισμού των τροφίμων.
Η γερμανική επιδημιολογική έρευνα και η ελληνική εργαστηριακή μελέτη καταλήγουν σε ένα κοινό μήνυμα: η σωστή διαχείριση του κρέατος, η επαρκής θερμική επεξεργασία και η σχολαστική καθαριότητα του εξοπλισμού αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πρόληψη της σαλμονέλας και άλλων τροφιμογενών λοιμώξεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Πολυτεχνείο: Κορυφώνονται οι εκδηλώσεις - «Αστακός» η Αθήνα, στους δρόμους 5.000 αστυνομικοί
Η Microsoft ανακοίνωσε τους τρεις λόγους για το παγκόσμιο blackout