Πολιτισμός

Πέθανε ο διεθνούς φήμης ζωγράφος και γλύπτης Γιάννης Κουνέλλης

giannis_koynellis_3.jpg

Η δική μου γενιά έφυγε από τα σύνορα, βγήκε έξω από το κάδρο, είχε πολλά όνειρα για την ζωή και την τέχνη. Θέλαμε με τις ιδέες μας ν΄ αλλάξουμε τον κόσμο. Είμαστε Ευρωπαίοι καλλιτέχνες, γαλουχημένοι με αυτή την ιδέα, και όχι την ιδέα του χρηματιστηρίου», είχε πει ο Γιάννης Κουνέλλης το 2012, σε δημόσια συζήτηση στο πλαίσιο μιας σπάνιας έκθεσης του στην Αθήνα, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Γεννημένος στον Πειραιά το 1936, εγκαταστάθηκε στη Ρώμη το 1956 και το όνομα του συνδέθηκε με τους καλλιτέχνες της arte povera, δημιουργούς ανοιχτούς σε πειραματισμούς. Χρησιμοποιούσε στοιχεία όπως ατσάλι, πέτρα, λινάτσα, κάρβουνο και μαχαίρια. Αντικαθιστούσε το τελάρο με πλαίσια κρεβατιών, κάσες κουφωμάτων και κρεμάστρες παλτών. Η κλίμακα ήταν πάντα συμβατή με το ανθρώπινο σώμα: οι διαστάσεις του διπλού κρεβατιού ή ενός παραθύρου επαναλαμβάνονται σταθερά στα έργα του.

Επιστράτευε ακόμη και ζωντανά ζώα, όπως στην περίφημη εγκατάσταση με άλογα που παρουσίασε στη Ρώμη το 1969, επιχειρώντας να αμφισβητήσει το κατεστημένο καλλιτεχνικό στερέωμα.Χρησιμοποιούσε φωτιά, χώμα και χρυσό για τον αλχημιστικό τους συμβολισμό ή καφέ και κάρβουνο ως αναφορές στο εμπόριο αλλά και ως χαρακτηριστικά στοιχεία του λιμανιού της γενέθλιας πόλης του. 

giannis_koynellis_1.jpg

giannis_koynellis_1.jpg, by chara

Ο Κουνέλλης επιστράτευσε ακόμη παλιά παπούτσια και ρούχα αλλά και αντίγραφα θραυσμάτων από αρχαία γλυπτά για να αναφερθεί στις περίπλοκες και αντιφατικές διαστρωματώσεις της ταυτότητας.

Ο διεθνής Έλληνας εικαστικός, με το ριζοσπαστικό έργο, από τα «ταπεινά» υλικά της arte povera μετέτρεψε την ακαδημαϊκή αντίληψη του χώρου σε λαϊκό τοπίο: «Για να σωθεί σήμερα η ιδέα της τέχνης χρειάζονται ελεύθεροι καλλιτέχνες, εκτός χρηματιστηρίου, που θα πουν με θάρρος "όχι". Που θα δώσουν μια νέα ιδέα στην ποιητική δημιουργία, όπως συνέβαινε παλιά στην Μονμάρτη».

Ερωτηθείς δε για τον ουμανισμό που εκπέμπει το έργο του, ο ίδιος έχει πει: «Ο ουμανισμός τις τελευταίες δεκαετίες βρίσκεται σε κρίση. Απαιτεί πάντα ένα μέτρο, κι αυτό βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας: είναι ο Παρθενώνας. Κι αυτό είναι το μέλλον, δεν είναι το παρελθόν».

Στις ατομικές εκθέσεις του Γιάννη Κουνέλλη περιλαμβάνονται αυτές στην Ambika P3 (Λονδίνο, 2010) και το Today Art Museum του Πεκίνου το 2011, ενώ η Tate Modern του Λονδίνου τού έχει αφιερώσει ειδική αίθουσα.

giannis_koynellis_2.jpg

giannis_koynellis_2.jpg, by chara

Στην Ελλάδα, η πιο πρόσφατη έκθεσή του ήταν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης το 2012, ενώ το 2004 έργα του είχαν εκτεθεί στο Μέγαρο Μουσικής σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Το 1994 ο Κουνέλλης έστησε μια σημαντική αναδρομική εγκατάσταση της δουλειάς των 30 τελευταίων ετών στο φορτηγό πλοίο "Ιόνιον" στο λιμάνι του Πειραιά, οργανωμένη από το Ίδρυμα Ι. Φ. Κωστόπουλου. 

Μετείχε επίσης στην ομαδική έκθεση «Outlook» του 2003 στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, σε επιμέλεια του Χ. Ιωακειμίδη. Aπό το 1976 μέχρι σήμερα το έργο του παρουσιάστηκε αρκετές φορές σε ατομικές εκθέσεις στην γκαλερί Bernier/Eliades.

Κρήτη

Πολιτισμός

Υβριδική Έκθεση για την Κρήτη στην Επανάσταση του 1821

Έκθεση Ιστορικού Μουσείου Κρήτης

Μέχρι και το βράδυ της Κυριακής 1η Αυγούστου, στην πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου στο Ρέθυμνο, η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών θα παρουσιάζει την υπαίθρια υβριδική Έκθεση του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης "1821 Η Κρήτη στην Ελληνική Επανάσταση", στο πλαίσιο των προγραμματισμένων επετειακών δράσεων για τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Τις πρωινές ώρες της Δευτέρας, 2 Αυγούστου, είναι προγραμματισμένη η απεγκατάσταση των 14 ανοικτών ξύλινων κατασκευών, που διαθέτουν σκίαστρα για την επίσκεψη κατά τις ζεστές ώρες της ημέρας, και αυτόνομο σύστημα φωτισμού με ηλιακή ενέργεια για τις νυχτερινές περιηγήσεις.

Επόμενος σταθμός της Έκθεσης είναι ο Άγιος Νικόλαος, με τη σταθερή υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, αλλά και τη συνεργασία του Δήμου Αγίου Νικολάου, στο λιμάνι της πόλης, πλάι στο Μνημείο της Αρπαγής της Ευρώπης, από τις 6 ως και τις 30 Αυγούστου. Η ευέλικτη διάταξη των εκθεσιακών περιπτέρων στον Άγιο Νικόλαο θα προσφέρει τη δυνατότητα τήρησης των αποστάσεων ασφαλείας και της άνετης κίνησης των επισκεπτών υπό συνθήκες φυσικού αερισμού, όπως έχει συμβεί στο Ρέθυμνο, τα Χανιά και το Ηράκλειο.

Η Έκθεση τελεί υπό την Αιγίδα της Επιτροπής Ελλάδα 2021, με χορηγό δράσης της Επιτροπής την εταιρεία Πλαστικά Κρήτης Α.Ε., πραγματοποιείται από το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, και υποστηρίζεται από την Περιφέρεια Κρήτης και τα Ιδρύματα Α. & Μ. Καλοκαιρινού.

Το περιεχόμενό της Έκθεσης είναι θεματικά διαρθρωμένο, με αφετηρία τις προεπαναστατικές συνθήκες στην Κρήτη, την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τον κόσμο και κεντρικό άξονα τις λιγότερο γνωστές πτυχές της «επαναστατικής δεκαετίας» 1821-1830 του νησιού. Το υλικό της Έκθεσης - κείμενα, εικονογραφικό υλικό και περιεχόμενο των διαδραστικών εφαρμογών μέσω QR codes- αντλήθηκε κυρίως από τις Συλλογές και τα Αρχεία της ΕΚΙΜ /ΙΜΚ και το επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης.

Παράλληλες δράσεις πλαισιώνουν την Έκθεση, ήδη από τον περασμένο Μάρτιο, οι απεικονίσεις Προσώπων της Επανάστασης στον δημόσιο χώρο (Ηράκλειο) και η δίγλωσση ιστορική ιστοσελίδα www.crete1821.gr στον κυβερνοχώρο.

Περισσότερες παράλληλες δράσεις, συνεδριακές και εκπαιδευτικές, ακολουθούν το φθινόπωρο στο Ηράκλειο, όπου επιστρέφει η υπαίθρια Έκθεση: η επιστημονική συνάντηση «Ένα νησί στην εποχή των επαναστάσεων: Κρήτη 1821-1830» στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το διαδίκτυο, ξεναγήσεις για όλους και εκπαιδευτικά προγράμματα του ΙΜΚ στον φυσικό και τον ψηφιακό χώρο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Επανάσταση 1821: Η ενδυμασία των αγωνιστών στην Κρήτη και την Ηπειρωτική Ελλάδα (φώτο)

Ο ρόλος της Εκκλησίας της Κρήτης στην Επανάσταση του 1821. Του Μανόλη Κ. Μακράκη*