Οικονομία

Νέα εποπτικά βάρη για τις τράπεζες - Νέες απαιτήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο

τράπεζες,τράπεζα

Νέες επιβαρύνσεις φέρνουν για τις ελληνικές τράπεζες οι ευρωπαϊκοί εποπτικοί κανόνες. Παράλληλα με την προετοιμασία για τα stress tests που ήδη γίνεται από τις τράπεζες, το εποπτικό πλαίσιο γίνεται βαρύτερο και φέρνει νέες απαιτήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύοντας την πίεση.

Η υιοθέτηση του νέου λογιστικού προτύπου 9 θα προκαλέσει την ανάγκη για πρόσθετες προβλέψεις και για τις ελληνικές τράπεζες που έχουν και μεγάλο όγκο προβληματικών δανείων εκτιμάται ότι το ύψος αυτών των νέων προβλέψεων θα είναι σημαντικό αλλά διαχειρίσιμο, όπως αναφέρουν θεσμικά όργανα.

Παράλληλα, σε πιο μεσοπρόθεσμη βάση, η υποχρέωση των τραπεζών να έχουν ένα συγκεκριμένο επίπεδο κεφαλαίων, στο οποίο να συνυπολογίζονται τίτλοι που απλώς θα μπορούν να «κουρευτούν», εάν χρειαστεί να εφαρμοστούν οι κανόνες εξυγίανσης, που άρχισαν να ισχύουν πρόσφατα, θα οδηγήσουν σταδιακά σε εκδόσεις από πλευράς ελληνικών τραπεζών που μετά τα LMEs, δηλαδή τις προαιρετικές δημόσιες προσφορές για αγορά ομολόγων που έγιναν στην ανακεφαλαιοποίηση του 2015, δεν έχουν τέτοιους τίτλους.

Όσον αφορά το λογιστικό πρότυπο 9 (IFRS 9), όπως εξηγούν τραπεζικά στελέχη, οι ελληνικές τράπεζες, καθώς έχουν πολύ περισσότερα προβληματικά/ αναδιαρθρωμένα δάνεια από ευρωπαϊκές, σίγουρα θα έχουν μεγαλύτερη επίπτωση από τον μέσο όρο του κλάδου.

Το αποτέλεσμα από το IFRS 9 θα αποσβεστεί σε 5 χρόνια, οπότε δεν περιμένουμε να έχει άμεσα σημαντική αρνητική επίπτωση στα εποπτικά κεφάλαια, επισημαίνουν στη «Ν» τραπεζικά στελέχη, προσθέτοντας ότι με την ισχύ του προτύπου θα ελέγχεται η εφαρμογή του από τους ορκωτούς λογιστές.

Το ΙFRS 9 περιλαμβάνει τις αρχές αναγνώρισης και αποτίμησης, απομείωσης, διαγραφής και αντιστάθμισης κινδύνου χρηματοοικονομικών μέσων και έχει υποχρεωτική ημερομηνία έναρξης ισχύος για τις ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν μετά την 1η Ιανουαρίου 2018.
Με το λογιστικό πρότυπο 9 επιχειρείται να αντιμετωπιστεί μια από τις βασικές ανησυχίες που προέκυψαν ως αποτέλεσμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, δηλαδή το γεγονός ότι το υφιστάμενο μοντέλο απομείωσης χρηματοοικονομικών μέσων (όπως προβλέπεται από το ΔΛΠ 39) καθυστερεί την αναγνώριση πιστωτικών ζημιών μέχρι να υπάρξει αντικειμενική απόδειξη απομείωσης αξίας του περιουσιακού στοιχείου ως αποτέλεσμα ενός ή περισσοτέρων γεγονότων που συνέβησαν μετά την αρχική αναγνώρισή του (ζημιογόνο γεγονός - loss event).

Το μοντέλο του ΔΛΠ 39 σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να περιορίσει την ικανότητα μιας οντότητας να δημιουργεί κρυφά αποθεματικά τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εξομάλυνση των αποτελεσμάτων σε περιόδους αρνητικών συγκυριών. Παρ’ όλα αυτά, όπως επισημαίνει η Τράπεζα της Ελλάδος ΕΛΛ σε ειδική μελέτη για το θέμα αυτό, στην πράξη το μοντέλο πραγματοποιηθεισών ζημιών (incurred loss model) χρησιμοποιήθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται καθυστέρηση στην αναγνώριση πιστωτικών ζημιών από χρηματοοικονομικά μέσα. Πιο συγκεκριμένα, παρόλο που το ΔΛΠ 39 δεν υποχρέωνε μια οικονομική οντότητα να περιμένει έως την αθέτηση υποχρέωσης προκειμένου να αναγνωρίσει πρόβλεψη απομείωσης, αυτό ήταν που συχνά συνέβαινε στην πράξη.

Το νέο λογιστικό πρότυπο για τα χρηματοοικονομικά μέσα (ΔΠΧΑ 9) καταργεί την έννοια του ζημιογόνου γεγονότος κατά ΔΛΠ 39 ως προϋπόθεση για την αναγνώριση πιστωτικών ζημιών, καθώς πλέον δεν είναι απαραίτητο να υπάρξει αντικειμενική απόδειξη απομείωσης αξίας του περιουσιακού στοιχείου προκειμένου να αναγνωριστούν πιστωτικές ζημίες. Αντ’ αυτού, η οικονομική οντότητα αναγνωρίζει πάντα αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες και ενημερώνει σε κάθε περίοδο αναφοράς τις σχετικές προβλέψεις απομείωσης, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις μεταβολές στον πιστωτικό κίνδυνο του περιουσιακού στοιχείου από την αρχική αναγνώρισή του (μοντέλο αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών - expected credit loss model).

Η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) εκπόνησε μια έρευνα σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων που θα έχει η εφαρμογή του προτύπου 9 σε ένα δείγμα 50 πιστωτικών ιδρυμάτων. Τη χρονική στιγμή που εκπονήθηκε η έρευνα, εκτιμήθηκε μια αύξηση των προβλέψεων απομείωσης για τα εντός και εκτός ισολογισμού στοιχεία, σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα των προβλέψεων με βάση το ΔΛΠ 39, της τάξεως του 18% κατά μέσο όρο και μέχρι 30% για το 86% των πιστωτικών ιδρυμάτων του δείγματος.      

Το MREL φέρνει εκδόσεις

Όσον αφορά το MREL, την ελάχιστη απαίτηση ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (Minimum Requirement of Own Funds and Eligible Liabilities), θα οδηγήσει τις τράπεζες σε έκδοση τίτλων που θα χρησιμεύσουν παράλληλα για ενίσχυση της ρευστότητας. Το τελικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής δεν είναι ακόμη ορισμένο και στην ουσία υποχρεώνει τις τράπεζες να έχουν διαρθρωμένο το παθητικό με διάφορα στοιχεία, όχι μόνο καταθέσεις και core κεφάλαια, αλλά θα πρέπει να εκδώσουν και μια σειρά άλλων πιστωτικών τίτλων ώστε να υπάρχει διαφοροποίηση των στοιχείων παθητικού, με σκοπό την προστασία των καταθετών.

Η Οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (Bank Recovery and Resolution Directive), η περίφημη BRRD, τέθηκε σε πλήρη ισχύ από την 1 Ιανουαρίου 2016 και στοχεύει να θέσει τέλος στην πολιτική της διάσωσης των τραπεζών με δημόσιους πόρους, ελαχιστοποιώντας έτσι την έκθεση των φορολογουμένων σε ζημίες.

Καθιερώνοντας εργαλεία εξυγίανσης με ίδια μέσα, η Οδηγία διασφαλίζει ότι τις ζημιές θα επωμίζονται οι μέτοχοι και οι πιστωτές των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων των μη εξασφαλισμένων πιστωτών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, για την αποτελεσματική εφαρμογή της αναδιάρθρωσης του παθητικού και για να διασφαλιστεί ότι τα ιδρύματα έχουν εκδώσει επαρκή χρηματοοικονομικά μέσα, τα οποία δύνανται να διαγραφούν ή και να απομειωθούν προς απορρόφηση ζημιών ή/και να μετατραπούν σε μετοχικό κεφάλαιο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και συνθήκες (bail-inable instruments) χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, θα πρέπει να πληρούν ανά πάσα στιγμή μια ελάχιστη απαίτηση ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (MREL). Αυτή η απαίτηση υπολογίζεται ως το ποσό των ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων εκφρασμένο ως ποσοστό επί τοις εκατό του συνόλου των υποχρεώσεων και των ιδίων κεφαλαίων του ιδρύματος.

Το MREL καθορίζεται από τις αρχές εξυγίανσης χωριστά για κάθε τράπεζα σε ατομική και ενοποιημένη βάση, δηλαδή στο επίπεδο του κάθε νομικού προσώπου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι πιθανές ζημίες μπορούν να απορροφηθούν και ότι το κεφάλαιο μπορεί να αποκατασταθεί σε οποιοδήποτε επίπεδο εντός του ομίλου.

 naftemporiki.gr

Οικονομία

Έρχεται ρύθμιση 60-72 δόσεων για τα κορωνο-χρέη

Ανοιγμα των καταστημάτων

Γενναία ρύθμιση οφειλών με 60-72 δόσεις κλειδώνει για το 2022 και θα αφορά τα κορωνοχρέη που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας και κυρίως μέσα στο πρώτο lockdown. H κυβέρνηση έχει εξαγγείλει ότι τα χρέη αυτά θα πληρωθούν σε 24 άτοκες ή 48 έντοκες δόσεις (με επιτόκιο 2,5%), όμως ο αριθμός των δόσεων φαίνεται ότι τελικά θα αυξηθεί, ενώ είναι πιθανό να προστεθούν και άλλες οφειλές στις… ευκολίες πληρωμής.

Η επέκταση του αριθμού των δόσεων αποτελεί αντικείμενο συνεχούς διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους θεσμούς, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι αντί για 100 δόσεις που ήταν η ελληνική πρόταση θα γίνει τελικά συμβιβασμός στις 60-72.

Το υπουργείο Οικονομικών διαμηνύει ότι δεν υπάρχει σκέψη για κούρεμα του κορωνοχρέους, ωστόσο αφήνει ορθάνοιχτο το παράθυρο για μια ad hoc ευνοϊκή ρύθμιση. Η λύση που φαίνεται να προχωρά είναι η επέκταση της νέας ρύθμισης που έχει ήδη ανακοινωθεί, αλλά με προσαρμοσμένη στα σημεία των καιρών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σχέδιο για τα κορωνοχρέη προβλέπει τα εξής:

■ Η βάση της ρύθμισης θα κινείται στα μέτρα που ήδη έχουν ανακοινωθεί. Θα προβλέπει δηλαδή τη δυνατότητα ρύθμισης χρεών με 24 ή με 48 άτοκες δόσεις και με ένα χαμηλό επιτόκιο 2,5% (μικρότερο από εκείνο της πάγιας ρύθμισης των 24 ή 48 δόσεων).

■ Οι δόσεις ενδεχομένως θα φτάνουν τι 60-72 (αντίστοιχα) για περιπτώσεις φυσικών και νομικών προσώπων που έχουν πληγεί υπέρμετρα από την πανδημία. Οσο, όμως, αυξάνεται ο αριθμός των δόσεων τόσο θα αυξάνεται και το επιτόκιο. Οσο μικρότερος είναι ο αριθμός των δόσεων τόσο μικρότερη θα είναι η επιβάρυνση της ρυθμισμένης οφειλής. Για την εξόφληση των οφειλών σε περισσότερες από 48 δόσεις θα τεθούν εισοδηματικά και άλλα κριτήρια.

■ Θα προβλέπεται επιβράβευση όσων πληρώνουν με συνέπεια τις δόσεις τους. Θα καθορίζεται εξαρχής ένα κούρεμα (υπάρχει σενάριο για μεσοσταθμική μείωση 20%) και το ποσό της μείωσης θα αφαιρείται από τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης.

Υπενθυμίζεται ότι η πληρωμή για όλες τις φορολογικές οφειλές προς το Δημόσιο που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια του πρώτου και του δεύτερου lockdown και έχουν μείνει παρατάθηκε μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Πρόκειται, δηλαδή, για τον ΦΠΑ Μαρτίου-Ιουνίου (1ο lockdown) και του Νοεμβρίου (2ο lockdown), αλλά και τις δόσεις ρυθμιζόμενων οφειλών που έληξαν κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown.

Ολες αυτές τις οφειλές οι φορολογούμενοι μπορούν να αρχίσουν να τις εξοφλούν τμηματικά από το 2022 σε:

■ 24 μηνιαίες άτοκες δόσεις (αντί 12 που ανακοινώθηκε αρχικά), είτε σε 48 μηνιαίες δόσεις (αντί 24 που ανακοινώθηκε αρχικά) με επιτόκιο 2,5% όπως προβλέπει η ρύθμιση που έχει ανακοινωθεί.

■ 60 μηνιαίες άτοκες δόσεις είτε 72 με επιτόκιο 2,5% εάν προχωρήσει τελικά η επέκταση των δόσεων.

Τα παραπάνω κορωνοχρέη, ύψους 1 δισ. ευρώ, διαφέρουν από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί μέσα στο 2020 από απλήρωτους φόρους όπως ο ΕΝΦΙΑ ή ο φόρος εισοδήματος κ.λπ. για τους οποίους δεν δόθηκε καμία αναστολή.

Τα χρέη αυτά, δηλαδή οι υποχρεώσεις που δεν πληρώθηκαν μέσα στο 2020 και δεν καλύπτονται από την ομπρέλα των αναστολών, ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ!

Σημείο ενδιαφέροντος είναι το ότι η συζήτηση για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους της πανδημίας έχει ξεκινήσει και σε επίπεδο Eurogroup. Πηγές από την E.E. αναφέρουν ότι αυτήν τη στιγμή οι Ευρωπαίοι μοιάζουν να είναι πάλι χωρισμένοι στα δύο. Από τη μία είναι οι βόρειες χώρες που δεν θέλουν να ξαναζήσουν τα προβλήματα που άφησε πίσω της η πρόσφατη τραπεζική και δημοσιονομική κρίση. Η Γερμανία είναι μία από αυτές τις χώρες, οι οποίες βιώνουν και αυτές τις επιπτώσεις της πανδημίας, αλλά έχουν άγχος για την επόμενη μέρα, δηλαδή για το πώς θα καταφέρουν να ορθοποδήσουν μετά την εκτίναξη των κρατικών δαπανών και του κρατικού χρέους. Από την άλλη είναι οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Αυτές προτάσσουν το θέμα της υγειονομικής κρίσης, επιμένοντας ότι το θέμα της οικονομίας θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αργότερα, σε δεύτερο χρόνο, κι αφού θα έχει περάσει το σοκ που βιώνουν.

Εκτός όμως από την πίεση που ασκείται επισήμως και σε θεσμικό επίπεδο (επιστολές επιμελητηρίων στις κοινοτικές αρχές) για τη διαγραφή του ιδιωτικού χρέους που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι κάποιοι έχουν ανοίξει και θέμα διαγραφής κρατικών χρεών. Το θέμα, επί του παρόντος, συζητιέται ανεπισήμως, καθώς αποτελεί ταμπού ειδικά για τους Βόρειους.

Η ελληνική πλευρά κρατάει ίσες αποστάσεις. Επικεντρώνεται, για την ώρα, στο ιδιωτικό χρέος ύψους 234 δισ. ευρώ και συνεχίζει να ζητάει τα εξής:

■ Διατήρηση των μέτρων στήριξης επιχειρήσεων - νοικοκυριών για όσο διαρκεί η πανδημία.

■ Διατήρηση της χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων για όσο διαρκούν οι επιπτώσεις της πανδημίας.

■ Αντιμετώπιση κάθε χώρας με βάση τα ειδικά χαρακτηριστικά της οικονομίας της και όχι με οριζόντιο τρόπο.

Στο υπουργείο Οικονομικών έχουν ξεκινήσει προ πολλού ασκήσεις επί χάρτου, με στόχο την προσαρμογή των μέτρων στήριξης στη στρατηγική του συμμαζέματος των επιπτώσεων στο έλλειμμα και στο χρέος.

Στην προσπάθεια να χρηματοδοτηθούν μέτρα 24 δισ. ευρώ για τη στήριξη της οικονομίας το 2020, ο κρατικός προϋπολογισμός έχει εκτροχιαστεί με ένα πρωτοφανές, πρωτογενές έλλειμμα, το οποίο ξεπερνά τα 18 δισ. ευρώ! Ο πρόσθετος δανεισμός της χώρας (που καθίσταται αναγκαίος για να διατηρηθούν τα ταμειακά διαθέσιμα σε ασφαλή επίπεδα) έχει εκτοξεύσει το δημόσιος χρέος σε 364,864 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα μπήκε στην εποχή των μνημονίων με δημόσιο χρέος ύψους 298 δισ. ευρώ. Επιπλέον, κάθε μήνας lockdown στοιχίζει στην αγορά περί τα 3 δισ. ευρώ (ή 1,5 δισ. όταν πρόκειται για μερικό lockdown).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΙΟΒΕ: Βελτίωση του οικονομικού κλίματος το Φεβρουάριο

Τζανάκης - κορωνοϊός: Άμεσα μέτρα τώρα για να μην γίνει ανεξέλεγκτη η κατάσταση στο Ηράκλειο

Κρήτη: Χωρίς υπαλλήλους μένουν οι δήμοι λόγω της κινητικότητας