Οικονομία

IOΒΕ: Αξιοποίηση του «δημοσιονομικού χώρου» για την τόνωση της αποταμίευσης

οικονομια.jpg

Την ανάγκη να δοθεί άμεση προτεραιότητα για αξιοποίηση του «δημοσιονομικού χώρου» και σε μέτρα πολιτικής τόνωσης της εγχώριας αποταμίευσης, επισημαίνει μελέτη του ΙΟΒΕ με θέμα «Ενίσχυση της αποταμίευσης και ανάπτυξη με μοχλό την κεφαλαιαγορά», η οποία παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση που διοργάνωσαν το Χρηματιστήριο Αθηνών, η Ένωση Θεσμικών Επενδυτών και το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών.

Σκοπός της μελέτης είναι η ανάδειξη των προοπτικών που δημιουργούνται για χρηματοδότηση εγχώριων επενδύσεων μέσα από πρωτοβουλίες για την ενδυνάμωση της εγχώριας κεφαλαιαγοράς. Ειδικότερα, εξετάζεται η ευρωπαϊκή εμπειρία για την παροχή φορολογικών κινήτρων για εγχώριες επενδύσεις ιδιωτών, αναπτύσσεται πρόταση για την παροχή κατάλληλων κινήτρων στην Ελλάδα και εκτιμώνται τα οφέλη για την ελληνική οικονομία από την εφαρμογή της.

Ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, Γιώργος Χαντζηνικολάου, τόνισε ότι «μετά από αρκετά χρόνια δυσκολιών της ελληνικής οικονομίας, είναι πλέον η κατάλληλη στιγμή να ξαναξεκινήσει η ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς. Η έλλειψη επενδύσεων την τελευταία δεκαετία προκάλεσε μεγάλη ανάγκη χρηματοδότησης και η κεφαλαιαγορά μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην κάλυψη των αναγκών αυτών. Οι αποταμιεύσεις ωστόσο, αποτελούν προϋπόθεση αναγκαία αλλά όχι ικανή. Θα πρέπει παράλληλα να υπάρξουν εταιρείες υγιείς, με ενδιαφέρον για εισαγωγή στο χρηματιστήριο, ή χρήση κάποιου από τα πολλά επενδυτικά εργαλεία που ήδη διαθέτει το χρηματιστήριο».

Ο διευθύνων σύμβουλος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, Σωκράτης Λαζαρίδης, υπογράμμισε: «Χώρες του ευρωπαϊκού νότου έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες στήριξης της επενδυτικής δραστηριότητας. Πρόκειται για ένα μοντέλο που εντάσσεται στην ευρύτερη προσέγγιση για ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Κυρίαρχη στόχευση της μελέτης είναι να προσδιορίσει το περιβάλλον που διευκολύνει την αναζωογόνηση και δημιουργία ενός νέου παραγωγικού ιστού στις χώρες που επλήγησαν στα χρόνια της κρίσης».

Από τη πλευρά του ο πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών, Κίμων Βολίκας, σημείωσε: «Η κεφαλαιαγορά αποτελεί ένα ζωτικό κομμάτι στο οποίο θα πρέπει να δώσει έμφαση η Πολιτεία. Όλοι οι συμμετέχοντες στην κεφαλαιαγορά είναι ανταγωνιστικοί σε διεθνές επίπεδο: το χρηματιστήριο με τα προϊόντα και τις άρτιες υπηρεσίες του, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με το ισχυρό θεσμικό πλαίσιο και οι Έλληνες επαγγελματίες διαχειριστές με την τεχνογνωσία τους. Αυτό που λείπει είναι η ροή εγχώριων κεφαλαίων, η οποία σε όλες τις αναπτυγμένες οικονομίες έρχεται κυρίως μέσα από το θεσμό pension funds».

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

Την παρουσίαση της μελέτης του ΙΟΒΕ έκαναν ο γενικός διευθυντής του ιδρύματος και καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος Βέττας και ο επικεφαλής χρηματοοικονομικών ερευνών του ΙΟΒΕ, Γιώργος Γατόπουλος.

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης συνοψίζονται ως εξής:

- Για την ανάκαμψη του βιοτικού επιπέδου στην Ελλάδα απαιτούνται σημαντικές νέες επενδύσεις.

- Τα ελληνικά νοικοκυριά καταγράφουν αρνητική αποταμίευση επί σειρά ετών.

- Το «κενό» παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα την περίοδο 2000-2018 κυμάνθηκε κατά μέσον όρο σε 2,6% του ετήσιου ΑΕΠ, σωρευτικά περί τα 94 δισεκ. ευρώ.

Σύμφωνα με την μελέτη, είναι κρίσιμο να αναπτυχθεί η αγορά κεφαλαίων και να αξιοποιηθούν περαιτέρω τα εργαλεία της γιατί:

- Η χρηματοδότηση της οικονομίας ήταν παραδοσιακά τραπεζικοκεντρική, αλλά το υψηλό ποσοστό κόκκινων δανείων θέτει περιορισμούς σε νέες δανειοδοτήσεις.

- Το μέγεθος των ελληνικών επενδύσεων σε κινητές αξίες μέσα από θεσμικούς επενδυτές είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ.

- Τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων που είναι επενδεδυμένα στην κεφαλαιαγορά αντιστοιχούν σε μόλις 8% του ΑΕΠ, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

- Η αποταμίευση των νοικοκυριών θα ανακάμψει μέσα από μια ασφαλιστική μεταρρύθμιση μαζί και με στοχευμένα φορολογικά κίνητρα στη βάση καλών πρακτικών της ΕΕ.

Σύμφωνα με τη μελέτη απαιτείται ενίσχυση των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων ασφάλισης με:

- Νέα πλήρως κεφαλαιοποιητική επικουρική ασφάλιση.

- Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών μεσοσταθμικά κατά 3 π.μ..

- Κίνητρα για προαιρετική κεφαλαιοποιητική ασφάλιση.

Σύμφωνα με την μελέτη τα προτεινόμενα μέτρα ενέχουν διαχειρίσιμο δημοσιονομικό κόστος:

- Μέσο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος έως 1,8% του ΑΕΠ κατά την πρώτη πενταετία, μειούμενο στο χρόνο.

- Το ετήσιο κόστος των κινήτρων Α/Κ είναι μικρότερο από 0,05% του ΑΕΠ.

Τα οφέλη

Η ενίσχυση της αποταμίευσης και των επενδύσεων μέσω της κεφαλαιαγοράς δημιουργεί σημαντικά οικονομικά οφέλη:

- Νέα αποθεματικά προς επένδυση έως και 99 δισεκ. μέσα σε 40 χρόνια

- Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά μ.ο. 6,9 δισεκ. κατ'έτος για τα επόμενα 40 χρόνια. Περισσότεροι πλήρως απασχολούμενοι κατά μ.ο. 81 χιλιάδες άτομα κάθε έτος και μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας κατά 1,5 π.μ..

- Αύξηση της ρευστότητας στην αγορά κεφαλαίου, η οποία την καθιστά περισσότερο ελκυστική στη ξένη αποταμίευση.

- Τα νοικοκυριά γίνονται «συμμέτοχοι» στο εγχείρημα ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.

Οικονομία

Όλα τα μέτρα στήριξης της αγοράς μέχρι το τέλος Αυγούστου

Φωτό αρχείου

Η καταβολή δύο "δόσεων" της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, συνολικής αξίας τουλάχιστον 1,4 δισ. ευρώ, η διανομή των δανείων της Αναπτυξιακής Τράπεζας (περίπου 2 δισ. ευρώ από το ΤΕΠΙΧ ΙΙ και επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ από σχήμα εγγυήσεων), η εφαρμογή της μειωμένης ή και μηδενικής προκαταβολής φόρου αλλά και οι αυξημένες (6-8) δόσεις για τις νέες οφειλές προς την Εφορία είναι, μαζί με τις κλαδικές δράσεις στήριξης και με το σχέδιο "Συν-Εργασία", τα "πολεμοφόδια" που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση για το δίμηνο Ιουλίου-Aυγούστου ώστε να στηρίξει την αγορά.

Επιπλέον, εφαρμόζονται τα κλαδικά μέτρα για μείωση των ενοικίων, τα οποία παρατάθηκαν και για τον Ιούλιο-Αύγουστο, επιβεβαιώνοντας σχετικό ρεπορτάζ του Capital.gr (το μέτρο συνδέεται με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού, των μεταφορών, της εστίασης, του πολιτισμού και του αθλητισμού). 

Παράλληλα, συνεχίζει να ισχύει η μείωση του ΦΠΑ στις μεταφορές, στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά και στα εισιτήρια των κινηματογράφων από το 24% στο 13% αλλά και στο τουριστικό πακέτο, καθώς και η δυνατότητα αναστολών. 

Προβλέπεται η δυνατότητα αναστολής σύμβασης εργασίας των εργαζομένων σε επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου (ξενοδοχεία, εποχικά καταλύματα, τουριστικά γραφεία), λιανικό εμπόριο τουριστικών ειδών, καταστήματα και επιχειρήσεις κάθε είδους που λειτουργούν εντός ξενοδοχειακών μονάδων, καθώς και τις επιχειρήσεις στους κλάδους των αεροπορικών και ακτοπλοϊκών μεταφορών και για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο.

Επιστρεπτέα 

Μέσα στην επόμενη εβδομάδα ολοκληρώνεται η χορήγηση του 2ου κύκλου της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, ενώ προωθείται ο 3ος κύκλος, που επιχειρείται να πληρωθεί μέσα στον Αύγουστο, λαμβάνοντας υπόψη και την πτώση του τζίρου των επιχειρήσεων τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο. Σε αυτόν τον κύκλο θα συμπεριληφθούν και ατομικές επιχειρήσεις χωρίς εργαζομένους και χωρίς ταμειακή μηχανή, οι οποίες ανήκουν στον τουριστικό κλάδο.

Επίσης έχει προβλεφθεί η επέκταση της διάταξης για επιδότηση 60% των ασφαλιστικών εισφορών εργοδοτών στο πρόγραμμα "Συν-Εργασία" και για τους μήνες Αύγουστο έως Οκτώβριο.

Παράλληλα, προβλέπεται η κάλυψη από τον κρατικό Προϋπολογισμό των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών έως και τον Σεπτέμβριο για τις επιχειρήσεις που έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό του τζίρου τους κατά το γ' τρίμηνο του έτους. Το ίδιο ισχύει για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των αεροπορικών και ακτοπλοϊκών μεταφορών.

Αυξημένο ΤΕΠΙΧ

Πρόσθετα κεφάλαια 800 εκατ. ευρώ, μέσω της επιδότησης επιτοκίου, πρόκειται να δοθούν στις επιχειρήσεις. Τα κεφάλαια θα δοθούν στις επιχειρήσεις που πλήττονται από τον κορονοϊό μέσω του Ταμείου Επιχειρηματικότητας. Οι επιπλέον πόροι θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης που υπήρξε στην πρώτη φάση του προγράμματος και όχι για νέες αιτήσεις. Δηλαδή θα δοθούν για να καλύψουν μέρος των αιτημάτων που εκκρεμούν στις τράπεζες και τα οποία δεν καλύφθηκαν στην πρώτη φάση λόγω εξάντλησης των πόρων. 

Εν τω μεταξύ, τη δυνατότητα σε προβληματικές πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, αυτές δηλαδή που απασχολούν έως 50 εργαζομένους, να αποκτήσουν πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία αντιμετώπισης της κρίσης του κορονοϊού, δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που στις 30 Ιουνίου ενέκρινε την 3η τροποποίηση του Προσωρινού Πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, έπειτα από σχετικά αιτήματα τόσο της Ελλάδας όσο και άλλων κρατών-μελών. Σύμφωνα με τη νέα τροποποίηση επέκτασης του Προσωρινού Πλαισίου, το οποίο συνιστά τη νομική βάση υλοποίησης των δράσεων του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων –προγράμματος επιδότησης επιτοκίου υφιστάμενων επιχειρηματικών δανείων και Ταμείου Εγγυοδοσίας της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας– προβλέπεται ότι:

- Για μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, δηλαδή για όσες απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζομένους και έχουν κύκλο εργασιών και/ή σύνολο του ετήσιου ισολογισμού μικρότερο από 10 εκατ. ευρώ, ο έλεγχος της προβληματικής στις 31/12/2019 περιορίζεται πλέον στην υποχρέωση η επιχείρηση να μην έχει υπαχθεί σε πτωχευτική διαδικασία/παύση πληρωμών.

- Δεν απαιτείται, συνεπώς, πλήρωση του κριτηρίου περί μη απώλειας του μισού μετοχικού/εταιρικού κεφαλαίου τους (σύμφωνα με το σημείο 15 της νέας τροποποίησης).

Το μέτρο δεν ισχύει, σύμφωνα με πληροφορίες, αν οι εν λόγω επιχειρήσεις βρίσκονται:

- Σε διαδικασία αφερεγγυότητας.

- Έχουν λάβει ενίσχυση διάσωσης που δεν έχει επιστραφεί.

- Υπάγονται σε σχέδιο αναδιάρθρωσης βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.